Ish beruvchi hisobidan xodimni oʻqitish

Ish beruvchi xodimni kasbga tayyorlash, qayta tayyorlash, malakasini oshirish yoki stajirovkaga yuborishi, shuningdek ishlab chiqarish taʼlimini tashkil etishi mumkin. Taʼlim turi va uning majburiyligi haq toʻlash, oʻrtacha ish haqini saqlash, hujjatlar hamda keyinchalik ishlab berish muddatini belgilash imkoniyatiga taʼsir qiladi.

Qisqacha:

• qayta tayyorlash va malaka oshirish zaruratini odatda ish beruvchi belgilaydi, biroq qonunchilik yoki mehnat shartnomasi uni majburiy qilishi mumkin;
• majburiy taʼlimda lavozim va oʻrtacha ish haqi saqlanadi, ixtiyoriy taʼlimdagi toʻlov esa shartnoma yoki ichki hujjatda belgilanadi;
• ishlab chiqarish taʼlimi uchun kamida ikki nusxadagi alohida yozma shartnoma tuziladi, stipendiya esa oyiga 1.360.000 dan kam boʻlishi mumkin emas;
• oʻqishdan keyin ishlab berish muddati xarajatlarga mutanosib boʻlishi va uch yildan oshmasligi kerak;
• xodim imzolashdan oldin dastur, toʻlov, ishdan ozod etish, tasdiqlangan xarajatlar, ishlab berish muddati va pulni qaytarish asoslarini tekshirishi kerak.

Yangilangan: 2026-yil 05-sentyabr

Qonunda qanday taʼlim turlari bor

Mehnat kodeksi kasbga tayyorlash, qayta tayyorlash va malaka oshirishni farqlaydi. Birinchisi kasb uchun zarur bilim va koʻnikmalarni shakllantiradi, qayta tayyorlash talablar, texnologiya yoki kasb oʻzgarganda kerak boʻladi, malaka oshirish esa mavjud kasb boʻyicha bilimlarni yangilaydi. Qayta tayyorlash va malaka oshirish ish beruvchida, taʼlim tashkilotida, boshqa ish beruvchida yoki murabbiylik shaklida oʻtkazilishi mumkin — taʼlim turlari (367-modda).

Taʼlim dasturlari ishlab chiqarishdan ajralgan holda, ishlab chiqarishdan ajralmagan holda sirtqi, kechki yoki masofaviy shaklda, shuningdek dual va qonunda belgilangan boshqa shakllarda oʻtkazilishi mumkin. Bu taʼlim shakllari roʻyxati (Taʼlim toʻgʻrisidagi qonunning 15-moddasi), lekin ish beruvchi har bir dastur uchun avtomatik ravishda haq toʻlashi kerak degani emas.

Qayta tayyorlash va malaka oshirish zaruratini odatda ish beruvchi belgilaydi. Taʼlim qonunchilik, mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjat yoki mehnat shartnomasiga koʻra majburiy boʻlsa, undan ixtiyoriy imtiyoz kabi voz kechib boʻlmaydi. Taʼlim shakllari va kasblar roʻyxatini ish beruvchi kasaba uyushmasi qoʻmitasi bilan kelishib belgilaydi — taʼlim haqida qaror (370-modda). Qonun muayyan mehnat vazifasi uchun aniq malaka talab qilsa, standartning tegishli qismi majburiy; boshqa hollarda u malaka talablarini belgilash uchun asos boʻladi — standartlarni qoʻllash (369-modda).

Murabbiylik ham qayta tayyorlash yoki malaka oshirish shakli hisoblanadi. U murabbiyning mehnat shartnomasi yoki unga qoʻshimcha kelishuv asosidagi buyruq bilan rasmiylashtiriladi, hujjatda vaqt va haq belgilanadi; tajribasi kamroq xodimning shartnomasida murabbiy koʻrsatiladi — murabbiylikni rasmiylashtirish (368-modda). Haq toʻlanadigan ishlab chiqarish amaliyoti yoki stajirovka uchun uning muddatiga rahbar koʻrsatilgan muddatli mehnat shartnomasi tuziladi — stajirovka shartnomasi (372-modda).

Ish beruvchi nimalarga haq toʻlaydi

Taraflar uchun majburiy qayta tayyorlash yoki malaka oshirish vaqtida xodimning ish joyi va oʻrtacha ish haqi saqlanadi. Ixtiyoriy taʼlimda ish joyi saqlanadi, oʻrtacha ish haqi esa jamoa shartnomasi, kelishilgan ichki hujjat yoki taraflar kelishuvi shartlariga koʻra toʻlanadi — taʼlim davridagi toʻlov (370-modda). Shu sababli buyruq yoki kelishuvda oʻqish vaqti toʻlanishi va ishda boʻlmagan vaqt qanday hisobga olinishi aniq yozilishi kerak.

Ish beruvchining yoʻllanmasi boshqa joyga borishni talab qilsa, u borish-qaytish yoʻlkirasi va turar joy ijarasini qoplaydi. Jamoa shartnomasi yoki kelishilgan ichki hujjatda sutkalik ham nazarda tutilishi mumkin — koʻchish xarajatlari (290-modda). Dastur, imtihon va oʻquv materiallari qiymati taʼlim tashkiloti bilan shartnomada, buyruqda yoki xodim bilan kelishuvda qayd etiladi, shunda ish beruvchi xarajatlari xodimning shaxsiy xarajatlaridan ajratiladi.

Xodim taʼlim tashkiloti qoidalariga rioya qilishi va oʻqish natijalarini ish beruvchiga taqdim etishi shart — oʻquvchining majburiyatlari (371-modda). Akkreditatsiya qilingan tashkilot natijani davlat namunasidagi attestat, diplom, sertifikat yoki guvohnoma bilan tasdiqlaydi — taʼlim hujjatlari (Taʼlim toʻgʻrisidagi qonunning 40-moddasi).

Oʻquvchilar va talabalarni oʻqitish uchun toʻgʻridan-toʻgʻri shartnomalar boʻyicha toʻlovlar, shuningdek ish beruvchining xodimlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish xarajatlari jismoniy shaxsning daromadiga kiritilmaydi (Soliq kodeksining 369-moddasi). Imtiyoz shartlari va tasdiqlovchi hujjatlar xodimlar uchun soliq imtiyozlari haqidagi maqolada batafsil yoritilgan.

Xodimni oʻqitish qanday rasmiylashtiriladi

Tashqi kursga odatiy yoʻllanma buyruq va mehnat shartnomasiga qoʻshimcha kelishuv bilan rasmiylashtirilishi mumkin. Hujjatlarda dastur va tashkilot, sanalar, ishdan ajralgan yoki ajralmagan holdagi shakl, ish haqining saqlanishi, xarajatlar, natijani tasdiqlash usuli va oʻqishni muddatidan oldin tugatish oqibatlari koʻrsatiladi. Ish beruvchi hisobidan oʻqishdan keyin ishlab berish majburiyati, xodimning holatini yomonlashtirmasa, mehnat shartnomasining qoʻshimcha sharti boʻlishi mumkin — ishlab berish sharti (104-modda).

Ishlab chiqarish taʼlimi maxsus shartnoma bilan rasmiylashtiriladi. Ish beruvchi uni xodim yoki ish qidirayotgan shaxs bilan bilim va koʻnikma olish yoxud ishdan ajralgan yoki ajralmagan holda qayta tayyorlanish uchun tuzishi mumkin — shartnoma predmeti (373-modda).

Ishlab chiqarish taʼlimi shartnomasi kamida ikki teng kuchli yozma nusxada tuziladi. Bitta nusxa oʻquvchiga beriladi, u nusxani olganini ish beruvchining nusxasida qoʻshimcha imzo bilan tasdiqlaydi — shartnoma shakli (375-modda). Oʻquvchining qonunchilikka nisbatan holatini yomonlashtiradigan shartlar haqiqiy emas — oʻquvchini himoya qilish (380-modda).

Ishdan ajralgan va ajralmagan holdagi taʼlim

Ishlab chiqarish taʼlimi yakka tartibda, brigada, kurs shaklida yoki boshqa kelishilgan shaklda oʻtkazilishi mumkin — taʼlim usullari (377-modda). Haftalik taʼlim vaqti xodim toifasi uchun ish vaqti normasidan oshmaydi. Kelishuvga koʻra oʻquvchi ishdan toʻliq ozod etiladi yoki toʻliqsiz ish vaqtida ishlaydi; uni ish vaqtidan tashqari ishga yoki taʼlim bilan bogʻliq boʻlmagan xizmat safariga jalb etish taqiqlanadi — oʻquvchining rejimi (378-modda).

Oʻquvchiga mehnat qonunchiligi va mehnatni muhofaza qilish talablari tatbiq etiladi. Kasallik, harbiy yigʻinlar davrida yoki kelishuvga koʻra shartnoma muddati uzaytiriladi, shartlar esa faqat taraflar kelishuvi bilan oʻzgartiriladi — shartnomaning amal qilishi (376-modda). Shartnoma taʼlim muddati tugaganda yoki uning oʻzida koʻrsatilgan asoslar boʻyicha bekor boʻladi — taʼlimning tugashi (382-modda).

Ishlab chiqarish taʼlimi davrida oʻquvchiga malakaga qarab stipendiya toʻlanadi, ammo uning miqdori 1.360.000 dan kam boʻlishi mumkin emas — stipendiyaning eng kam miqdori (379-modda).

Misol. Ishlab chiqarish taʼlimi shartnomasida toʻliq oy uchun 1.700.000 stipendiya belgilangan. Bu 1.360.000 qonuniy eng kam miqdordan yuqori, shuning uchun shartga yoʻl qoʻyiladi; toʻliq boʻlmagan oy uchun amaldagi toʻlov shartnomaning oʻz qoidalari boʻyicha hisoblanadi.

Voyaga yetmaganlar uchun qisqartirilgan chegaralar qoʻllanadi. 16 yoshdan 18 yoshgacha haftalik ish vaqti 36 soatdan, 15 yoshdan 16 yoshgacha esa 24 soatdan oshmaydi; oʻquv yili davomida ishlayotgan oʻquvchi uchun chegara yarmiga kamayadi — haftalik normalar (415-modda). Kunlik chegaralar yosh va ish haftasiga bogʻliq: kichik yoshdagi oʻquvchi uchun 2 soatdan 16 yoshdan 18 yoshgacha boʻlgan xodim uchun 7,5 soatgacha — kunlik chegaralar (416-modda).

Oʻquv taʼtili va ishni oʻqish bilan birga olib borish

Ish beruvchi ishni taʼlim bilan birga olib borish uchun sharoit yaratadi. Oʻquv rejasini bajarayotgan xodimga haq toʻlanadigan oʻquv taʼtili, qisqartirilgan ish haftasi va boshqa kafolatlar beriladi. Xodimning xohishiga koʻra yillik taʼtil attestatsiya, bitiruv ishini himoya qilish, imtihon yoki sessiyaga moslashtiriladi; yangi xodim shu maqsadda olti oy ishlamasdan oldin ham yillik taʼtil olishi mumkin — ish va oʻqishni birlashtirish (383-modda).

Oliy taʼlim tashkilotiga kirish imtihonlariga qoʻyilgan shaxsga yoʻl vaqtini hisobga olmagan holda kamida 15 kalendar kun ish haqi saqlanmaydigan taʼtil beriladi — kirish imtihoni taʼtili (384-modda).

Ushbu haq toʻlanadigan eng kam muddatlar va oliy taʼlimning sirtqi shaklida oʻqiyotgan xodimning yiliga bir marta borish-qaytish yoʻlkirasining kamida 50 foizi qoplanishi oʻquv taʼtili qoidalarida (385-modda) belgilangan. Davlat attestatsiyasi uchun ham yoʻlkiraning xuddi shu qismi toʻlanadi.

Kafolatlar odatda xodim tegishli taʼlim darajasini birinchi marta olayotganda amal qiladi. Takroriy taʼlimda ular xodimni ish beruvchi ichki hujjat, mehnat shartnomasi yoki alohida kelishuv asosida yuborgan boʻlsa beriladi. Ikki tashkilotda bir vaqtda oʻqiyotgan shaxs bittasini tanlaydi, oʻquv taʼtili esa mehnat stajiga kiradi — kafolat shartlari (386-modda). Barcha kafolatlar faqat asosiy ish joyida beriladi — oʻrindoshlik qoidasi (440-modda).

Haq toʻlanadigan davr uchun oʻrtacha ish haqi ish haqi saqlanadigan oydan oldingi 12 oyda hisoblangan toʻlovlardan aniqlanadi. Oʻrtacha oylik ish haqi hisob-kitob bazasining oʻn ikkidan biriga teng, oʻrtacha kunlik ish haqi esa odatda 25,3 boʻluvchi bilan aniqlanadi; toʻliq boʻlmagan oylar tuzatiladi — oʻrtacha ish haqi hisobi (257-modda).

Misol. 12 toʻliq oy uchun hisobga olinadigan ish haqi 91 080 000 soʻm boʻlsa, oʻrtacha oylik ish haqi 91 080 000 / 12 = 7 590 000 soʻm, oʻrtacha kunlik ish haqi esa 7 590 000 / 25,3 = 300 000 soʻm boʻladi. Buxgalteriya oʻquv taʼtilidagi haq toʻlanadigan ish kunlari sonini xodimning jadvali boʻyicha aniqlaydi.

Oʻquv taʼtili yillik taʼtil oʻrnini bosmaydi va undan mustaqil ravishda beriladi. Yillik dam olishni hisoblash, koʻchirish va qismlarga boʻlish qoidalari mehnat taʼtillari haqidagi maqolada yoritilgan.

Oʻqishdan keyin ishlab berish va xarajatlarni qaytarish

Keyingi ishlash muddati taʼlim muddati va xarajatlariga mutanosib boʻlishi kerak. Muddatli mehnat shartnomasi uch yil bilan cheklangani sababli ishlab chiqarish taʼlimi shartnomasi ham uch yildan ortiq ishlab berishni talab qila olmaydi — eng koʻp muddat (110-modda).

Xodim mehnat shartnomasini kelishilgan muddat tugashidan oldin uzrli sababsiz bekor qilsa, taraflar boshqacha qoida belgilamagan boʻlsa, haqiqiy xarajatlarni ishlab berilmagan vaqtga mutanosib ravishda qoplaydi — qaytarish hisobi (348-modda). Shartnomada xarajatlar tarkibi va uzrli sabablar koʻrsatilishi kerak, aks holda nizo summa hamda ishdan ketish sababi yuzasidan kelib chiqishi mumkin.

Misol. Ish beruvchi kurs uchun 12 000 000 soʻm xarajatni tasdiqlagan, kelishuv esa keyingi 24 oy ishlashni belgilagan. Xodim 9 oydan keyin uzrli sababsiz ketdi. Ishlab berilmagan muddat 15 oy, shuning uchun kelishuv xodim uchun qulayroq qoidani belgilamagan boʻlsa, mutanosib summa 12 000 000 × 15 / 24 = 7 500 000 soʻmni tashkil etadi.

Ishlab chiqarish taʼlimini muvaffaqiyatli tugatib, keyin shu ish beruvchiga ishga qabul qilingan shaxsga sinov muddati belgilanmaydi. U majburiyatlarini uzrli sababsiz bajarmasa, stipendiya va boshqa xarajatlarni ishlab berilmagan muddatga mutanosib ravishda qaytaradi — oʻquvchi uchun oqibatlar (381-modda).

Ish beruvchi butun summani ish haqidan avtomatik ravishda chegirib qola olmaydi. Umumiy qoida boʻyicha ushlab qolish uchun yozma rozilik kerak, taʼlim xarajatlari esa bir tomonlama ushlab qolish hollari qatoriga kiritilmagan — ushlab qolishga rozilik (269-modda). Har bir toʻlovdagi jami ushlab qolish odatda hisoblangan ish haqining 50 foizidan oshmaydi; 70 foizlik chegara maxsus istisnolarga taalluqli — ushlab qolish chegarasi (270-modda). Xodim qarzga rozi boʻlmasa, masala bir tomonlama chegirish bilan emas, belgilangan tartibda hal qilinadi.

Kurs qiymatini qaytarish taʼlim haqidagi maxsus shart bilan tartibga solinadi va mol-mulkka yetkazilgan zararni qoplash bilan bir xil emas. Zararning umumiy asoslari, chegaralari va undirish tartibi xodimning moddiy javobgarligi haqidagi maqolada yoritilgan.

Mehnatni muhofaza qilish boʻyicha majburiy taʼlim

Xodim ish beruvchi hisobidan xavfsiz mehnat usullarini oʻrganish huquqiga ega va mehnatni muhofaza qilish boʻyicha yoʻl-yoʻriq, taʼlim va malaka oshirishdan oʻtishi shart — taʼlim olish huquqi (355-modda). Ish beruvchi yoʻl-yoʻriq berish, taʼlim va bilimlarni tekshirishni tashkil etadi hamda ulardan oʻtmagan shaxsni ishga qoʻymaydi — ish beruvchi majburiyatlari (359-modda).

Barcha yangi va boshqa ishga oʻtkazilgan xodimlarga xavfsiz usullar va birinchi yordam boʻyicha yoʻl-yoʻriq beriladi. Yuqori xavfli yoki yaroqlilik boʻyicha tanlov talab qilinadigan ish uchun bir oy ichida dastlabki taʼlim, imtihon va keyingi davriy attestatsiya oʻtkaziladi — dastlabki taʼlim (362-modda). Xavfli ishlab chiqarish obyektida xodim sanoat xavfsizligi boʻyicha qoʻshimcha tayyorgarlik va attestatsiyadan oʻtishi shart — obyektdagi attestatsiya (Sanoat xavfsizligi toʻgʻrisidagi qonunning 10-moddasi). Soha hujjatlarida qoʻshimcha talablar boʻlishi mumkin.

Yangi Nizom ish beruvchining komissiyasi, boʻlinma rahbarlari, mutaxassislar, xodimlar, mehnatni muhofaza qilish vakili hamda zararli yoki xavfli ishlar va xavfli uskunalardagi xodimlarni qamrab oladi. Ish beruvchi bunday taʼlim davrida oʻrtacha ish haqini saqlaydi va xarajatlarni koʻtaradi — qamrab olingan toifalar.

Ish beruvchi nimalarni rasmiylashtirishi shart

Ish beruvchi buyruqlar, dasturlar, yoʻl-yoʻriq jurnallari, imtihon bayonnomalari va malaka tasdigʻini yuritadi. Mehnatni muhofaza qilish boʻyicha taʼlim va bilimlarni tekshirishdan oʻtmagan shaxs ishdan chetlashtirilishi kerak — chetlashtirish asosi (151-modda). Taʼlim xodimning aybisiz oʻtilmagan boʻlsa, chetlashtirishning butun davrida oʻrtacha ish haqi saqlanadi — chetlashtirish davridagi haq (152-modda).

Ishdan chetlashtirish aniq sabab va tugash sanasi yoki hodisasi koʻrsatilgan buyruq bilan rasmiylashtiriladi. Xodim u bilan imzo qoʻydirib tanishtiriladi va talabiga koʻra uch kundan kechiktirmay nusxa oladi — chetlashtirish tartibi (153-modda).

Mehnat yoki mehnatni muhofaza qilish qonunchiligini buzish mansabdor shaxsga 2.200.000–4.400.000, bir yil ichida takroran buzish 4.400.000–6.600.000, voyaga yetmaganga nisbatan buzish esa 4.400.000–8.800.000 jarima keltirib chiqarishi mumkin — maʼmuriy jarimalar (MJtKning 49-moddasi). Mehnatni muhofaza qilish qoidalarini buzish oʻrtacha ogʻir yoki ogʻir shikastga sabab boʻlsa, 11.000.000–22.000.000 jarima va boshqa jazolar qoʻllanishi mumkin; oʻlim yoki boshqa ogʻir oqibatlarda ikki yildan besh yilgacha ozodlikni cheklash yoki ozodlikdan mahrum qilish nazarda tutilgan — jinoiy javobgarlik (JKning 257-moddasi).

2025–2026-yillarda nimalar oʻzgardi

• 2025-yil 24-dekabrdagi 819-son VMQ mehnatni muhofaza qilish boʻyicha yoʻl-yoʻriq, taʼlim, bilimlarni tekshirish, malaka oshirish va qayta tayyorlash haqidagi yangi Nizomni tasdiqladi; hujjat 2025-yil 25-dekabrda eʼlon qilindi va kuchga kirdi.
• Yangi Nizom stajirovka, yoʻl-yoʻriq va bilimlarni tekshirish muddatlari, hujjatlarni besh yil saqlash, komissiya tarkibi hamda taʼlim davrida oʻrtacha ish haqini saqlashni aniqlashtirdi. Bu qoidalar mehnatni muhofaza qilishga taalluqli boʻlib, ishlab chiqarish taʼlimi shartnomasi yoki oʻquv taʼtili kafolatlari oʻrnini bosmaydi.

Xodim taʼlimdan oldin nimani tekshirishi kerak

Kurs boshlanishidan oldin xodim ish beruvchining quyidagi hujjatlarini olishi va solishtirishi kerak:

1. dastur, tashkilot, sanalar va taʼlim shakli koʻrsatilgan yoʻllanma buyrugʻi;
2. lavozim, ish haqi yoki stipendiyani saqlash hamda oʻqish vaqtini hisobga olish sharti;
3. boshqa joydagi taʼlim uchun yoʻlkira va turar joyni ham qamrab olgan xarajatlar roʻyxati;
4. natija shakli — guvohnoma, sertifikat, diplom, hisobot yoki imtihon bayonnomasi;
5. ish beruvchi kursdan keyin ishlab berishni talab qilsa, alohida kelishuv;
6. uch yildan oshmaydigan mutanosib ishlab berish muddati va mutanosib qaytarish formulasi;
7. muddatidan oldin ketishning uzrli sabablari va nizoni hal qilish tartibi;
8. ish beruvchi ish haqidan ushlab qolishni taklif qilsa, yozma rozilik;
9. kurs xavfli ishga qoʻyish bilan bogʻliq boʻlsa, mehnatni muhofaza qilish hujjatlari.

Xodim shartnoma nusxasi, buyruq, dastur, xarajatlar tasdigʻi va taʼlimni tugatganlik hujjatini saqlashi kerak. Aynan shu materiallar ish beruvchi nimalarga haq toʻlagani, xodim qanday majburiyat olgani va muddatidan oldin ishdan ketganda qaysi summa yuzasidan nizo boʻlishi mumkinligini koʻrsatadi.

Koʻp beriladigan savollar

Ish beruvchi xodimni oʻqishga majbur qilishi mumkinmi?

Ha, taʼlim qonunchilik, mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjat yoki mehnat shartnomasiga koʻra majburiy boʻlsa yoxud xavfsiz ishlashga qoʻyish uchun kerak boʻlsa, mumkin. Boshqa hollarda qayta tayyorlash va malaka oshirish ixtiyoriy boʻlishi mumkin. Ish beruvchi yoʻllanma va shartlarni rasmiylashtiradi, majburiy taʼlim kafolatlarini saqlaydi, xodim esa dasturga rioya qiladi va natijani tasdiqlaydi.

Oʻquv taʼtiliga qanday haq toʻlanadi?

Mehnat kodeksi oʻquv dasturini muvaffaqiyatli bajarayotgan va tegishli taʼlim darajasini birinchi marta olayotgan xodimga haq toʻlanadigan oʻquv taʼtilini beradi. Uning muddati kurs, taʼlim shakli va darajasiga bogʻliq. Oʻrtacha ish haqi hisob-kitob davri uchun umumiy qoidalar boʻyicha aniqlanadi, oʻquv taʼtili esa yillik taʼtildan alohida beriladi. Bu kafolatlar oʻrindoshlik joyida berilmaydi.

Taʼlim shartnomasida ishlab berish sharti boʻlishi mumkinmi?

Ha. Ishlab berish sharti mehnat shartnomasi yoki alohida kelishuvga, ishlab chiqarish taʼlimida esa maxsus taʼlim shartnomasiga kiritilishi mumkin. Muddat taʼlim davomiyligi va xarajatlariga mutanosib boʻlishi hamda uch yildan oshmasligi kerak. Hujjatda xarajatlar, ketishning uzrli sabablari va mutanosib qaytarish formulasi koʻrsatiladi.

Ishdan ketganda taʼlim xarajatlarini qaytarish kerakmi?

Ish beruvchi taʼlimga haq toʻlagan, taraflar keyinchalik ishlash muddatini yozma ravishda kelishgan va xodim uzrli sababsiz oldinroq ketgan boʻlsa, qaytarish majburiyati yuzaga keladi. Tasdiqlangan haqiqiy xarajatlar ishlab berilmagan vaqtga mutanosib ravishda qaytariladi, kelishuv xodim uchun qulayroq qoida belgilagan hol bundan mustasno. Ish beruvchi butun summani ish haqidan avtomatik ushlab qola olmaydi.

Ishlab chiqarish taʼlimi tashqi kursdan nimasi bilan farq qiladi?

Ishlab chiqarish taʼlimi xodim yoki ish qidirayotgan shaxs bilan maxsus yozma shartnoma asosida oʻtkaziladi, ishdan ajralgan yoki ajralmagan holda boʻlishi mumkin va eng kam ish haqidan kam boʻlmagan stipendiyani nazarda tutadi. Tashqi kurs odatda buyruq, taʼlim tashkiloti bilan shartnoma hamda xodim bilan toʻlov, ish vaqti va ehtimoliy ishlab berish haqidagi kelishuv orqali rasmiylashtiriladi.