Oʻzbekistonda MIZ ishtirokchisi: maqom, imtiyozlar va majburiyatlar

Maxsus iqtisodiy zona (MIZ) ishtirokchisi maqomini investor tashkil etgan yuridik shaxs loyiha tanlovidan oʻtgach, zonada roʻyxatdan oʻtkazilgach, investitsiya bitimi imzolangach va reyestrga kiritilgach oladi. Ariza 10 ish kunida (27-modda) koʻrib chiqiladi, bir martalik yigʻim esa 45 BHM (Reglamentning 26-bandi) miqdorida boʻladi.

Qisqacha:

• Avval faoliyat yuritayotgan MIZni tanlang hamda zona ixtisoslashuvi, loyiha turi va moʻljallangan yer uchastkasi bir-biriga mosligini tekshiring
• Direksiyaga ariza, biznes-reja yoki texnik-iqtisodiy asos, investitsiya bitimi loyihasi va korporativ hujjatlarni topshiring
• Ijobiy qarorning oʻzi imtiyozlarni ishga tushirmaydi: zonadagi yuridik shaxs, imzolangan bitim, toʻlangan yigʻim va reyestrdagi yozuv talab etiladi
• Ariza topshirishdan oldin biznes-rejani loyiha mezonlari, taqiqlar, infratuzilma va investitsiyaning amaliy muddatlari bilan solishtiring, chunki keyinchalik direksiya aynan shu shartlarni nazorat qiladi

Yangilangan: 2026-yil 05-sentyabr

MIZ maqomi va mos loyihalar

MIZ ishtirokchisi maqomi nima beradi

Maqom muayyan yuridik shaxsni, investitsiya loyihasini va zona hududini oʻzaro bogʻlaydi. MIZ — investitsiyalarni jalb qilish va tadbirkorlikni rivojlantirish uchun maxsus huquqiy rejim amal qiladigan alohida chegaralangan hudud (3-modda). Shu sababli zona yonida kompaniya roʻyxatdan oʻtkazish yoki uning ishtirokchisi bilan shartnoma tuzish ishtirokchilar reyestriga kiritilish oʻrnini bosmaydi.

Qonun MIZning besh turini (9-modda) nazarda tutadi:

• erkin iqtisodiy zona;
• maxsus ilmiy-texnologik zona;
• turistik-rekreatsion zona;
• erkin savdo zonasi;
• maxsus sanoat zonasi.

Muayyan MIZ odatda uzaytirish imkoniyati bilan 30 yilgacha (20-modda) tashkil etiladi. Bu har bir ishtirokchining imtiyoz muddati emas, zonaning oʻz faoliyat muddati hisoblanadi. Investor uchun investitsiya bitimining muddati, guvohnoma sanasi, haqiqatda kiritilgan investitsiya hajmi va obyekt foydalanishga topshirilgan sana muhim.

Kim MIZ ishtirokchisi boʻla oladi

Ariza beruvchi investor boʻladi, ishtirokchi esa u tashkil etgan va MIZ joylashgan yerda roʻyxatdan yoki qayta roʻyxatdan oʻtkazilgan yuridik shaxs boʻladi. Loyiha umumiy talablarga (15-modda) javob berishi kerak: shaharsozlik va qurilish normalari, texnik jihatdan tartibga solish, ekologik talablar, mehnatni muhofaza qilish va sanoat xavfsizligi, zona ixtisoslashuvi, tasdiqlangan moliyalashtirish manbalari hamda amaldagi energiya samaradorligi talablari.

Qoʻshimcha mezonlar zona turiga bogʻliq. Erkin iqtisodiy zonadagi loyiha, odatda, yangi yoki ichki bozorda yetarlicha mavjud boʻlmagan mahsulotni ishlab chiqarishi, TIF TN kodini toʻrt belgi darajasida oʻzgartirishi yoxud kamida 30 foiz (16-modda) qoʻshilgan qiymat yaratishi kerak. Ichki bozor toʻyinganligi boʻyicha cheklov barcha mahsuloti eksport qilinadigan loyihalarga tatbiq etilmaydi.

Ilmiy-texnologik loyiha patent huquqlariga (17-modda) asoslanishi, ilmiy-texnik yangilik va koʻp ilmiy izlanishni talab qilish mezonlariga javob berishi kerak. Turistik-rekreatsion loyiha turistik obyektlar va turistlar xavfsizligi choralarini (18-modda), jumladan videokuzatuv, xavf haqida ogohlantirish va favqulodda yordamni nazarda tutishi kerak. Muayyan zona shartlari uning tarmoq ixtisoslashuvini qoʻshimcha ravishda aniqlashtirishi mumkin.

Qaysi loyihalarni MIZda joylashtirish mumkin emas

Iqtisodiy jihatdan kuchli loyiha ham faoliyati taqiqlarning toʻliq roʻyxatiga (19-modda) kirsa, tanlovdan oʻtmaydi:

• ekologiya, mehnatni muhofaza qilish, sanoat xavfsizligi yoki sanitariya-gigiyena talablariga mos boʻlmagan ishlab chiqarish;
• qurol-yarogʻ va oʻq-dori, yadroviy materiallar yoki radioaktiv moddalar ishlab chiqarish;
• alkogol va tamaki mahsulotlari ishlab chiqarish;
• xom terini qayta ishlash, chorva soʻyish va hayvonot xomashyosi bilan bogʻliq boshqa bevosita koʻrsatilgan operatsiyalar;
• sement, beton, klinker, gʻisht, temir-beton plitalar, koʻmir, ohak yoki gips ishlab chiqarish;
• chiqindilarni qayta ishlash, parchalash, yoqish, gazlashtirish, kimyoviy ishlov berish, saqlash yoki koʻmish;
• neftni qayta ishlash va atom elektr stansiyalari, yadroviy qurilmalar yoki radiatsiya manbalarini qurish.

Taqiqlangan faoliyat roʻyxati litsenziyalashdan alohida qoʻllanadi. Agar MIZda ruxsat etilgan faoliyat uchun litsenziya yoki ruxsatnoma talab qilinsa, ishtirokchi maqomi uning oʻrnini bosmaydi.

Alohida litsenziya va ruxsatnomalar «Biznes uchun litsenziyalar» maqolasida tushuntirilgan. Undan loyiha MIZda maqbulligi tekshirilgach, ammo tartibga solinadigan faoliyat boshlanishidan oldin foydalanish kerak.

Hujjatlar, ariza va xarajatlar

Qanday hujjatlar kerak

Direksiya korporativ hujjatlar bilan birga loyihaning amalga oshirilish imkoniyatini ham baholaydi. Ariza hujjatlari (26-modda) quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

• investorning arizasi;
• taʼsis hujjati nusxasi, chet el yuridik shaxsi uchun esa davlat roʻyxatidan oʻtganlik hujjati;
• biznes-reja yoki texnik-iqtisodiy asos;
• investitsiya bitimi loyihasi;
• soliq hisobiga qoʻyilganlik toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
• yer uchastkasi yoki bino kerak boʻlsa, ijara huquqining boshlangʻich narxi yoki ijara haqi boʻyicha takliflar.

Umumiy qoidaga koʻra, chet ellik investorning hujjatlari legalizatsiya qilinadi hamda davlat va ingliz tillariga notarial tasdiqlangan tarjima bilan taqdim etiladi. Apostil yoki xalqaro shartnoma boshqacha tartibni belgilashi mumkin. Shaklda jumladan (Reglament shakli), mahsulot va TIF TN kodi, quvvat, eksport va ichki sotuv, soliqlar, xomashyo va mahalliylashtirish, standartlar, ish oʻrinlari, yer, infratuzilma, moliyalashtirish, investitsiya jadvali va oʻzini oqlash muddati soʻraladi. Bu maʼlumotlar bitim loyihasiga mos boʻlishi kerak.

MIZ ishtirokchisi maqomini qanday olish mumkin

Arizani Davlat xizmatlari markazi, Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali (YIDXP) orqali yoki bevosita direksiyaga topshirish mumkin. Bevosita murojaatda qogʻozda yoki pochta orqali (Reglamentning 4–7-bandlari) topshirishga yoʻl qoʻyiladi. Direksiya «yagona darcha» (24-modda) prinsipi boʻyicha ishlaydi: loyihalarni qabul qiladi va baholaydi, reyestr yuritadi, guvohnoma beradi, yer ajratilishini tashkil etadi va bitimlar bajarilishini nazorat qiladi.

Tartib bir nechta yuridik jihatdan alohida bosqichdan iborat:

1. Direksiya arizani roʻyxatga oladi va koʻrib chiqadi.
2. Ekspert komissiyasi loyihani baholaydi va qarorini bayonnoma bilan rasmiylashtiradi.
3. Ijobiy qarordan keyin investor koʻchirma oladi; u auksion uchun asos (28-modda), ijara va bitim tuzish uchun asos boʻladi.
4. Investor yuridik shaxsni zona manzilida roʻyxatdan yoki qayta roʻyxatdan oʻtkazadi.
5. Investor va direksiya investitsiya bitimini imzolaydi.
6. Yigʻim toʻlangach, direksiya yuridik shaxsni reyestrga kiritadi va guvohnoma beradi.

Loyiha talablarga mos kelmasa, hujjatlar yangi ariza berish imkoniyatini butunlay yoʻqotmasdan, asoslantirilgan izohlar bilan qaytariladi. Kamchiliklar bartaraf etilgach, hujjatlar qayta topshirilishi mumkin. Maʼmuriy reglament rad etish asosi sifatida notoʻgʻri yoki buzib koʻrsatilgan maʼlumotlarni belgilaydi va boshqa asoslar boʻyicha rad etishni taqiqlaydi. Hujjatlar qaytarilgach, kamchiliklarni bartaraf etib, 30 kun ichida (Reglamentning 12-bandi) qayta ariza berish mumkin.

Tuzatilgan loyiha 5 ish kunida (Reglamentning 13-bandi) koʻrib chiqiladi. Direksiya birinchi koʻrib chiqishda tekshirilgan masalalar boʻyicha yangi eʼtiroz bildirmasligi kerak. Salbiy qaror ustidan belgilangan tartibda shikoyat qilish mumkin.

Roʻyxatdan oʻtkazish qancha davom etadi va qancha turadi

Normativ muddat bosqichlardan yigʻiladi va biznes-rejani koʻrib chiqish bilan tugamaydi. Reglament quyidagi ketma-ketlikni belgilaydi:

Investor uchastkaga egalik qilsa yoki boʻsh turgan bino ijaraga olinsa, koʻchirma olingach, yoxud auksion gʻolibi aniqlangach, investitsiya bitimi 3 ish kunida (34-modda) imzolanadi. Bitim imzolangan paytdan emas, yuridik shaxs ishtirokchi maqomini olgan sanadan kuchga kiradi.

Bitim imzolanib, yigʻim toʻlangach, direksiya kompaniyani 2 ish kunida (29-modda) reyestrga kiritadi, QR-kodli guvohnoma beradi va soliq, bojxona hamda statistika organlarini xabardor qiladi.

Misol. Bir martalik yigʻim 45 BHMga teng. Bitta BHM amaldagi 440.000 soʻmga teng boʻlsa, hisob 45 × 440.000 = 19.800.000 soʻm boʻladi. Bu direksiyaga alohida toʻlov boʻlib, yer yoki bino ijarasi, ekspertiza, tarmoqqa ulanish va litsenziya xarajatlarini qamrab olmaydi.

Yer, infratuzilma va imtiyozlar

Yer va infratuzilma qanday beriladi

Loyiha uchun boʻsh yer uchastkasi odatda elektron onlayn-auksion orqali beriladi. Gʻolib ijara tuzish huquqini (7-modda) va investitsiya bitimini tuzish huquqini oladi, ijara shartlari esa bitimga kiritiladi. Komissiyaning ijobiy qarori auksionda gʻoliblikni taʼminlamaydi, shuning uchun yer va qurilish jadvalida auksion hisobga olinishi kerak.

Ishtirokchi zonani rivojlantirish dasturida nazarda tutilgan muhandislik-kommunikatsiya va yoʻl-transport infratuzilmasiga oʻz vaqtida ulanishni talab qilishi mumkin. U infratuzilmani oʻz mablagʻi hisobidan qurishi mumkin; bunday xarajatlarni qoplash (6-modda) faqat Vazirlar Mahkamasining ruxsati bilan mumkin. Demak, kompensatsiyani oldindan loyihaning shartsiz moliyalashtirish manbai deb hisoblab boʻlmaydi.

Yangi zonalarda yer uchastkalari 49 yilgacha, biroq zona faoliyat muddatidan uzoq boʻlmagan muddatga ijaraga beriladi. Ishtirokchi uzrli sababsiz tanlovdan keyin 6 oy ichida majburiyatlarini bajarishni boshlamasa, ijara shartnomasi bekor qilinadi, uchastka va undagi obyektlar direksiyaga qaytariladi.

Auksion, yer toifasi, loyihalashtirish va qurilish ruxsatnomalari «Yer va qurilish» maqolasida batafsil tushuntirilgan. MIZ biznes-rejasida maydon, tarmoqlar va qurilish jadvalini belgilashdan oldin undan foydalanish kerak.

Qanday soliq va bojxona imtiyozlari amal qiladi

Ishtirokchi maqomi barcha soliqlardan umumiy ozodlik bermaydi. Ishtirokchilar investitsiya hajmiga bogʻliq muddatga yuridik shaxslarning mol-mulk soligʻi va yer soligʻidan ozod etiladi, foyda soligʻining alohida tartibi esa maqom olingan sanaga bogʻliq. Bu imtiyozlar faqat loyiha faoliyatiga (SK 473-modda) tatbiq etiladi.

Maxsus rejim qonun yoki Prezident qarori bilan belgilanadi va faqat zona hududidagi faoliyat uchun amal qiladi. Chet ellik ishtirokchi xuddi shu huquqlar (37-modda), kafolatlar va imtiyozlardan foydalanadi. Kompaniyaning boshqa faoliyati umumiy rejimda qoladi, shuning uchun daromad, xarajat va aktivlarni ajratish kerak.

2026-yil 1-aprelgacha maqom olgan ishtirokchilar uchun foyda soligʻi boʻyicha avvalgi imtiyoz muddati investitsiyaga bogʻliq:

Mol-mulk va yer soliqlaridan ozodlik guvohnoma olingan oydan boshlanadi. Foyda soligʻi imtiyozi yoki tezlashtirilgan amortizatsiya huquqi obyekt ishga tushirilganda (SK 474-modda) boshlanadi. Investitsiya oshirilsa, muddat tegishli toifa doirasida uzaytirilishi mumkin.

Misol. Ishtirokchi maqomni 2026-yil 1-aprelgacha olib, 4 mln AQSh dollari kiritgan va obyektni 15-iyulda ishga tushirgan boʻlsa, foyda soligʻi imtiyozi 3 yil davom etadi va ishga tushirish sanasidan hisoblanadi. Maqom va guvohnomaning oʻzi obyekt ishga tushirilmaguncha bu muddatni boshlamaydi.

Maxsus bojxona rejimi bojxona toʻlovlaridan vaqtincha ozod qilish, ularni kamaytirish va notarif cheklovlarni yumshatishni nazarda tutishi mumkin. U tranzitga tatbiq etilmaydi (38-modda) hamda raqobatsiz muhit yaratmasligi kerak.

Loyihada nazarda tutilgan import qurilish materiallari, mamlakatda oʻxshashi ishlab chiqarilmaydigan uskunalar va eksport mahsuloti xomashyosi uchun bevosita koʻrsatilgan istisnolar bilan alohida ozodliklar amal qiladi. Import QQSini 120 kungacha kechiktirish (39-modda), QQSning ortiqcha summasini esa soddalashtirilgan tartibda 7 kunda qaytarish mumkin. Importdan oldin tovar, TIF TN kodi, tasdiqlangan roʻyxat va olib kirish maqsadini investitsiya loyihasi bilan solishtirish kerak.

Soliq qonunchiligi oʻzgarsa, ishtirokchi reyestrga kiritilgan sanada amal qilgan qoidalarni imtiyoz muddati davomida, ammo 10 yildan koʻp boʻlmagan (42-modda) muddatda qoʻllashi mumkin. Barqarorlashtirish aksiz toʻlanadigan tovarlarni soliqqa tortish qoidalariga tatbiq etilmaydi.

Import tartiblari, deklaratsiya va erkin bojxona zonasi «Tovarlar importi» hamda «Bojxona rasmiylashtiruvi» maqolalarida tushuntirilgan. Uskuna yoki xomashyoga buyurtma berishdan oldin ulardan foydalanish kerak, chunki ishtirokchi maqomi notoʻgʻri tovar kodi yoki bojxona tartib-taomilini tuzatmaydi.

Majburiyatlar, uzaytirish va maqomni yoʻqotish

Ishtirokchining qanday majburiyatlari bor

Ishtirokchi imtiyozlardan foydalanishi, yer va binolarni ijaraga olishi, oʻz infratuzilmasini qurishi, direksiya xizmatlarini olishi va tarmoqlar boʻyicha nazarda tutilgan majburiyatlarning bajarilishini talab qilishi mumkin. Shu bilan birga, u qonun va investitsiya bitimiga rioya etishi, loyihani amalga oshirishi hamda hisobot taqdim etishi (30-modda) shart. Loyiha tugallanguncha ishtirokchining huquq va majburiyatlarini boshqa shaxsga berish mumkin emas.

Kompaniya imtiyozli va oddiy faoliyatni birga yuritsa, daromad va xarajatlarning alohida hisobini (SK 80-modda) toʻgʻridan-toʻgʻri usulda, bevosita ajratish imkonsiz boʻlsa esa mutanosib usulda yuritishi kerak. Amalda bu loyiha, aktivlar, xodimlar, import va sotuvlar boʻyicha alohida tahliliy hisobvaraqlarni anglatadi.

Ekologik kelishuv mustaqil majburiyat boʻlib qoladi. Qonunda koʻrsatilgan obyektlar uchun ekologik ekspertiza majburiy (11-modda), ijobiy xulosasiz ularni moliyalashtirish va amalga oshirish mumkin emas (22-modda). MIZ komissiyasining qarori ekologik xulosa, qurilish ruxsatnomalari yoki tarmoq litsenziyasi oʻrnini bosmaydi.

Investitsiya bitimini qanday uzaytirish mumkin

Zona muddati uzaytirilganda bitim avtomatik ravishda uzaymaydi. Ishtirokchi direksiyaga investitsiya bitimi tugashidan kamida bir oy oldin (35-modda) iqtisodiy asoslangan ariza va biznes-reja topshiradi.

Asosda allaqachon kiritilgan investitsiya, erishilgan koʻrsatkichlar, qolgan ishlar, yangi moliyalashtirish jadvali va kutilayotgan natija koʻrsatilishi kerak. Muddat oʻtkazib yuborilsa, bitim tugaganidan keyin maxsus rejim saqlanishiga tayanish xavfli: bitim muddati tugaganda, maqom yoʻqotilganda, zona muddatidan oldin tugatilganda va boshqa nazarda tutilgan hollarda (36-modda) bitimning amal qilishi tugaydi.

Ishtirokchi qachon maqomini yoʻqotadi

Maqom faqat kompaniya tugatilganda tugamaydi. Qonun asoslarning toʻliq roʻyxatini (31-modda) belgilaydi:

• MIZning oʻzi tugatilishi;
• ishtirokchi yuridik shaxsning tugatilishi;
• ishtirokchining joylashgan joyi MIZ hududidan tashqariga oʻzgarishi;
• investitsiya bitimi boʻyicha majburiyatlarning bajarilmasligi;
• ixtiyoriy chiqish;
• bir xil imtiyoz rejimidagi ishtirokchilarning qoʻshib yuborilishi yoki qoʻshib olinishi bundan mustasno boʻlgan holda, ishtirokchining qayta tashkil etilishi.

Direksiya bitim buzilishini aniqlasa, dalolatnoma tuzadi va kamchilikni bartaraf etish uchun 90 kundan oshmaydigan (32-modda) muddat beradi. Buzilish bartaraf etilmasa, direksiya bitim bekor qilinishi haqida xabarnoma yuboradi. Ishtirokchi sudga murojaat qilish uchun 10 kunga ega; shundan keyin bitimni bir tomonlama bekor qilish, imtiyozlarni tugatish hamda toʻlanmagan soliq va bojxona toʻlovlarini toʻliq undirish mumkin.

Ixtiyoriy chiqish ham direksiya qarori bilan rasmiylashtiriladi. Ariza 10 kunda (33-modda), chiqish davlatga zarar yetkazishi mumkin boʻlsa esa 30 kunda koʻrib chiqiladi. Zarar boʻlmasa, kompaniya va uning mol-mulki hududda qolishi mumkin, lekin ishtirokchi maqomi va maxsus rejim tugaydi.

Oʻzgarishlar va arizadan oldingi tekshiruv

2025–2026-yillarda nimalar oʻzgardi

• 2025-yil 25-dekabrdagi OʻRQ-1108-son Qonun 2026-yil 1-yanvardan kuchga kirdi va MIZ ishtirokchilarining soliq rejimini oʻzgartirdi.
• Shu Qonunga koʻra, 2026-yil 1-apreldan boshlab maqom olgan kompaniyalar uchun foyda soligʻi boʻyicha avvalgi imtiyoz tezlashtirilgan amortizatsiya bilan almashtiriladi. Uning muddati avvalgidek kiritilgan investitsiya hajmiga bogʻliq.
• Tezlashtirilgan amortizatsiya summasi soliq bazasini faqat shakllangan baza doirasida kamaytiradi. Huquq 3 yildan koʻp boʻlmagan (SK 306-modda) muddatda amal qiladi; ayrim aktivlar va operatsiyalar bundan chiqarilgan, muddatidan oldin chiqib ketishda esa soliq bazasi tiklanadi.
• 2027-yildan mol-mulk va yer soligʻi imtiyozlari shartlari 2026-yil natijalari boʻyicha qoʻllanadi. Bir vaqtda daromad foydalanilgan imtiyozdan yuqori boʻlishi, har bir xodimga oylik ish haqi kamida 2 MHEKM (SK 75-modda) miqdorida hisoblanishi va oʻrtacha yillik xodimlar soni kamida 3 nafar boʻlishi kerak. 2026-yil 1-yanvargacha maqom olgan ishtirokchilarga bu shartlar tatbiq etilmaydi; qoʻllash sanasi 2025-yil 25-dekabrdagi OʻRQ-1108-son Qonun bilan belgilangan.

Misol. Kompaniya 2026-yil 1-apreldan keyin maqom oldi. Talablarga mos uskunaning qoldiq qiymati 20 mlrd soʻm, tezlashtirilgan amortizatsiyagacha soliq bazasi esa 6 mlrd soʻm. Joriy davrdagi kamaytirish baza bilan cheklanadi: kompaniya toʻliq 20 mlrd soʻmni emas, 6 mlrd soʻmni qoʻllashi mumkin. Qoldiq Soliq kodeksining 306-moddasidagi muddat va qoidalar doirasida hisobga olinadi. Bu hisob-kitob misoli boʻlib, aniq summa aktivlar tarkibi, ishga tushirish sanasi va soliq hisobiga bogʻliq.

Ariza topshirishdan oldin nimani tekshirish kerak

Korporativ hujjatlardan emas, loyihadan boshlang. Direksiyadan tanlangan MIZ ixtisoslashuvi, mos yer yoki bino mavjudligi, tarmoqlar quvvati va ularni moliyalashtirish usulini tasdiqlashni soʻrang. Keyin mahsulot va TIF TN kodini zona mezonlari bilan solishtiring, taqiqlangan faoliyatni chiqarib tashlang hamda imtiyozli faoliyatni biznesning qolgan qismidan ajrating.

Biznes-reja va investitsiya bitimi loyihasida investitsiya, qurilish, uskunani ishga tushirish, xodim yollash va mahsulot ishlab chiqarish uchun aynan bir xil jadvaldan foydalaning. Jadvalda auksion, qayta roʻyxatdan oʻtkazish, ekologik ekspertiza, qurilish va litsenziyalar uchun yetarli vaqt borligini tekshiring. Soliq rejimini kutilayotgan maqom sanasi boʻyicha alohida modellashtiring: 2026-yil 1-aprelgacha yoki undan keyin.

Bitimni imzolashdan oldin direksiya va investorning oʻlchanadigan majburiyatlarini belgilang: uchastka, tarmoqlar, ulanish quvvati, muddat, investitsiya hajmi, ish oʻrinlari, ishlab chiqarish va hisobot. Bunday roʻyxat maqomni olish imkoniyati bilan birga, loyiha ishga tushgach uni saqlab qolish qobiliyatini ham baholashga yordam beradi.

Koʻp beriladigan savollar

Chet el kompaniyasi darhol MIZ ishtirokchisi boʻla oladimi?

Chet ellik investor loyihani topshirishi mumkin, ammo maqom MIZ joylashgan yerda tashkil etilgan va roʻyxatdan yoki qayta roʻyxatdan oʻtkazilgan yuridik shaxsga beriladi. Chet el korporativ hujjatlari, odatda, legalizatsiya qilinishi hamda davlat va ingliz tillariga notarial tasdiqlangan tarjima bilan berilishi kerak, agar apostil yoki xalqaro shartnoma boshqacha tartibni belgilamasa. Ijobiy qarordan keyin kompaniyani roʻyxatdan oʻtkazish, bitim, yigʻim va reyestrga kiritish bosqichlari qoladi.

Komissiyaning ijobiy qarori imtiyozlarni ishga tushiradimi?

Yoʻq. Ijobiy qaror koʻchirmasi yer auksioni, ijara va investitsiya bitimi uchun asos boʻladi. Imtiyozli maqom yuridik shaxs zonada roʻyxatdan yoki qayta roʻyxatdan oʻtkazilgach, bitim imzolangach, yigʻim toʻlangach va shaxs reyestrga kiritilgach vujudga keladi. Alohida soliq imtiyozlari uchun guvohnoma olingan oy yoki obyekt ishga tushirilgan sana ham muhim.

Qaytarilgan loyihani yana topshirish mumkinmi?

Ha. Loyiha yoki hujjatlar talablarga mos kelmasa, direksiya hujjatlarni asoslantirilgan izohlar bilan qaytaradi. Investor kamchiliklarni bartaraf etib, belgilangan muddatda qayta murojaat qilishi mumkin. Tuzatilgan loyiha tezroq koʻrib chiqiladi va avval tekshirilgan masalalar boʻyicha yangi eʼtirozlarga yoʻl qoʻyilmaydi. Notoʻgʻri yoki buzib koʻrsatilgan maʼlumot alohida rad etish asosi boʻlgani uchun shakl bilan birga tasdiqlovchi hisob-kitoblarni ham tuzatish kerak.

MIZ imtiyozlari kompaniyaning barcha faoliyatiga tatbiq etiladimi?

Yoʻq. Imtiyozlar investitsiya bitimidagi va MIZ hududidagi faoliyatga tatbiq etiladi. Kompaniyaning boshqa operatsiyalari umumiy soliq rejimida qoladi. Daromadlar, xarajatlar, aktivlar va import qilingan tovarlarning alohida hisobini yuritish talab etiladi. Bunday hisob boʻlmasa, imtiyoz qonuniyligini asoslash va maqom yoʻqotilganda undirilishi mumkin boʻlgan summalarni hisoblash qiyin.

MIZdan ixtiyoriy chiqqach kompaniyani saqlab qolish mumkinmi?

Ha. Chiqish davlatga zarar yetkazmasa, yuridik shaxs va uning mol-mulki hududda qolishi mumkin. Biroq reyestrdagi yozuv, guvohnoma va maxsus rejim tugaydi. Ariza berishdan oldin soliqlar, bojxona toʻlovlari, ijara hamda investitsiya bitimidagi majburiyatlar oqibatlarini hisoblash kerak, chunki ixtiyoriy chiqish avval vujudga kelgan qarzlarni bekor qilmaydi.