Oʻzbekistonda bojxona rasmiylashtiruvi: hujjatlar, toʻlovlar va chiqarish

Bojxona rasmiylashtiruvi — tovarni tanlangan bojxona rejimiga joylashtirish uchun bojxona organi va tashqi savdo ishtirokchisi bajaradigan harakatlar. Odatda biznes hujjatlarni oldindan tayyorlaydi, tovar kodi, qiymati va kelib chiqishini aniqlaydi, elektron bojxona yuk deklaratsiyasini topshiradi, toʻlovlarni toʻlaydi yoki taʼminlaydi hamda chiqarishgacha zarur nazoratdan oʻtadi.

Qisqacha:

• Rasmiylashtirish deklaratsiya topshirilganda yoki dastlabki operatsiyalar bajarilganda boshlanadi va tovarni rejimga joylashtirish uchun zarur tartib-taomillar tugagach yakunlanadi. Bu umumiy qoida.
• Bojxona yuk deklaratsiyasi odatda elektron shaklda topshiriladi. Qogʻoz shakliga faqat belgilangan hollarda yoʻl qoʻyiladi va elektron nusxa ham beriladi. Bu BYD qoidasi.
• Tezlik faqat bojxona organiga bogʻliq emas: xavf profili, boshqa organlarning ruxsatlari, kod va qiymatning toʻgʻriligi, hujjatlar hamda toʻlovlar ham ahamiyatli.
• Qabul qilingan deklaratsiyadagi xatoni tovar chiqarilgandan keyin ham tuzatish, bojxona qarori ustidan esa yuqori turuvchi organ yoki sudga shikoyat qilish mumkin.
• Ruxsatlar tasdiqlanib, tanlangan rejim shartlari bajarilib, bojxona toʻlovlari toʻlangan yoki taʼminlangandan keyin tovar chiqarilishi mumkin.

Yangilangan: 2026-yil 05-sentyabr

Rasmiylashtirish bosqichlari va ishtirokchilar

Bojxona rasmiylashtiruvi nimalarni qamrab oladi

Rasmiylashtirish tovar va transport vositasini bojxona rejimiga joylashtirish uchun zarur harakatlarni qamrab oladi: deklaratsiyani qabul qilish, maʼlumot va hujjatlarni tekshirish, zarur nazorat shakllarini qoʻllash, toʻlovlarni hisoblash va toʻlash, soʻng tovarni chiqarish. Axborot tizimlari rasmiylashtirishni bojxona mansabdor shaxsi ishtirokisiz ham amalga oshirishi mumkin. Bu rasmiylashtirish taʼrifi.

Bojxona rasmiylashtiruvi va bojxona nazorati bir-biriga bogʻliq, ammo aynan bir narsa emas. Nazorat hujjatlar va maʼlumotlarni tekshirish, koʻzdan kechirish, bojxona koʻrigi, ekspertiza, hisob tizimini tekshirish va boshqa nazorat shakllarini oʻz ichiga oladi. Rasmiylashtirish esa tovarni maʼlum qilingan rejimga joylashtirish bilan yakunlanadigan kengroq jarayondir.

Ushbu maqolada tijorat yuklari uchun umumiy qoidalar tushuntiriladi. Erkin muomalaga chiqarish, eksport, tranzit, vaqtincha olib kirish, qayta ishlash, ombor va boshqa alohida rejimlarning shartlari mustaqil tahlilni talab qiladi va bu yerda batafsil yoritilmaydi.

Deklaratsiya topshirilishidan oldin nima qilinadi

Ish yuk yetib kelishidan oldin boshlanadi. Vakolatli shaxs avtomobil, temir yoʻl va havo tashuvi boʻyicha dastlabki maʼlumotni tovar amalda yetib kelishidan oldin dastlabki maʼlumot qoidasi asosida yuboradi. Avtomobil va temir yoʻl tashuvida u yetib kelishdan kamida bir soat oldin, uzoq masofali aviareysda ikki soat oldin, qisqa aviareysda esa uchishdan kechiktirmay beriladi.

Chegarada tashuvchi bojxona organini xabardor qiladi hamda tovar va transport vositasini chegara qoidasi asosida taqdim etadi. Vakolatli shaxs tovar kelgani haqida bojxona organini oʻttiz daqiqa ichida xabardor qiladi. Bojxona organi xabarnomani uch soatdan kechiktirmay tasdiqlaydi, shundan soʻng tovar vaqtincha saqlash maqomini oladi. Bunday saqlashning umumiy eng koʻp muddati oltmish kun, tez buziladigan tovarlar uchun esa oʻn kundir. Saqlash uchun qisqa BYD ishlatilsa, u keyingi ish kunidan kechiktirmay qisqa BYD qoidasi asosida topshiriladi.

Chegara bojxona organidan rasmiylashtirish joyigacha yetkazish muddati transport turi va tashish holatlariga qarab belgilanadi. Yetkazish chegaralari boʻyicha havo transportida uch kun, avtomobil va daryo transportida oʻn kun, temir yoʻlda esa har ikki ming kilometr uchun bir oydan oshmasligi kerak.

Dastlabki deklaratsiyalash majburiyat emas, huquqdir. Deklaratsiya tovar kelishidan oldin berilgan boʻlsa, tovar oʻttiz kun ichida bojxona organiga taqdim etilishi kerak, aks holda deklaratsiya oʻz kuchini yoʻqotadi. Bu usul avtomatik tekshiruvlarni oldindan boshlash va tovar kelganidan keyin chiqarish jarayonini tezlashtirishga yordam beradi.

Tovarni kim rasmiylashtiradi va broker kerakmi

Deklarant odatda tashqi iqtisodiy bitim tarafi boʻlgan yoki tovarga egalik qilish yoxud uni tasarruf etish huquqiga ega Oʻzbekiston yuridik yoki jismoniy shaxsidir. Chet el shaxsi faqat Kodeksda bevosita nazarda tutilgan hollarda deklarant boʻlishi mumkin. Bu deklarant qoidasi.

Deklarant tovarni koʻzdan kechirishi, bojxona ruxsati bilan namunalar olishi, tekshiruv natijalari bilan tanishishi, ekspertlarni jalb qilishi va qarorlar ustidan shikoyat qilishi mumkin. Shu bilan birga u toʻgʻri deklaratsiya topshirishi, hujjatlar va tovarni taqdim etishi, toʻlovlarni toʻlashi hamda nazoratga koʻmaklashishi shart. Bu deklarant majburiyatlari.

Broker majburiy emas. Deklarant tovarni oʻzi rasmiylashtirishi yoki operatsiyalarni bojxona brokeriga topshirishi mumkin. Broker deklarant yoki boshqa vakolatli shaxs nomidan shartnoma asosida harakat qiladi, lekin shartnoma uning qonunda belgilangan majburiyatlari va javobgarligini cheklay olmaydi. Bu broker qoidasi. Broker zarur hujjatlarni olishi, BYDni topshirishi va qarorlar ustidan broker huquqlari asosida shikoyat qilishi mumkin. Uning mutaxassisi hujjatlar, vakolatlar, kod, kelib chiqish, miqdor, qiymat va toʻlovlarni mutaxassis majburiyatlari asosida tekshirishi shart. Shartnomada topshiriq doirasi, xizmat haqi, kod va qiymatni kelishish, asl hujjatlarni almashish hamda xatolar uchun javobgarlikni aniq belgilash maqsadga muvofiq.

Hujjatlar, deklaratsiya va muddatlar

Rasmiylashtirish uchun qanday hujjatlar kerak

Barcha tovarlar uchun yagona hujjatlar toʻplami yoʻq. Uning tarkibi tovar, transport, bitim shartlari, tanlangan rejim, kelib chiqish mamlakati, taqiq va cheklovlarga bogʻliq. Asosiy hujjatlar toʻplamini quyidagicha tuzish mumkin:

Bojxona organi talab asoslangan va tekshiruvga aloqador boʻlsa, qoʻshimcha maʼlumot soʻrashi mumkin. Hujjatlar haqiqiy emasligi yoki qarorga taʼsir qiladigan notoʻgʻri yoxud ishonchsiz maʼlumot mavjudligi aniqlanmasa, soʻrovning oʻzi chiqarishni kechiktirmasligi kerak. Bu soʻrov chegaralari.

Bojxona deklaratsiyasi qanday topshiriladi

Kodeks transport vositasi, tranzit, yuk va yoʻlovchi deklaratsiyalarini deklaratsiya turlari sifatida ajratadi. Yuridik shaxslar va tadbirkorlarning tijorat tovarlari uchun bojxona yuk deklaratsiyasi qoʻllaniladi. Tashqi savdo kontraktidan tashqari tovarlar boʻyicha transport hujjatlari uning oʻrnini faqat qiymat 13.200.000 soʻmdan oshmaganda bosishi mumkin.

BYD deklarant yoki broker tomonidan elektron shaklda topshiriladi, qogʻoz shakli esa BYD qoidasiga muvofiq istisno boʻlib qoladi. Elektron tizim formatni tekshiradi, deklaratsiyani roʻyxatdan oʻtkazadi va maʼlumotlarni elektron arxiv hamda boshqa organlar axboroti bilan elektron rasmiylashtirish tartibi asosida solishtiradi.

Bojxona organi toʻgʻri topshirilgan deklaratsiyani qabul qilishni rad eta olmaydi; u taqdim etilgan kuni roʻyxatdan oʻtkazish qoidasi asosida roʻyxatga olinadi. Olib kiriladigan tovarlar uchun umumiy muddat, agar maxsus qoida boshqacha boʻlmasa, tovar manzil bojxona organiga taqdim etilgan kundan boshlab oʻn besh kalendar kundan kechiktirmay belgilanadi.

Bojxona rasmiylashtiruvi qancha davom etadi

Umumiy qoidaga koʻra, rasmiylashtirish deklaratsiya qabul qilinib, barcha zarur hujjatlar taqdim etilgandan keyin bir ish kunidan kechiktirmay tugallanishi kerak. Bu rasmiylashtirish muddati. Xavfni boshqarish tizimi bilan bogʻliq tekshiruvlar hamda boshqa davlat organlari ruxsat va nazorat uchun sarflaydigan vaqt bu muddatga kirmaydi.

Elektron rasmiylashtirishda past xavfli deklaratsiya uch soat ichida avtomatik chiqarilishi, oʻrta xavf uchun esa tizim sakkiz soatgacha muddatni nazarda tutishi mumkin. Bular shartsiz kafolat emas: tafovut boʻlmasligi va chiqarishning barcha shartlari bajarilishi kerak.

Ekspertiza umumiy muddatni uzaytirishi mumkin. Masalaga qarab ekspertiza muddati uch, besh, oʻn yoki yigirma ish kuni, ehtimoliy qoidabuzarlik materiallari boʻyicha esa koʻpi bilan oʻttiz kunni tashkil etadi.

Bojxona qiymati va toʻlovlar

Tovar kodi, qiymati va kelib chiqishi qanday aniqlanadi

TIF TN kodi boj stavkasi, ruxsat hujjatlari va statistikaga taʼsir qiladi. Bojxona organi notoʻgʻri kodni aniqlasa, tovarni oʻzi tasniflaydi. Bunday qaror majburiy, ammo uning ustidan tasniflash qoidasiga muvofiq shikoyat qilish mumkin. Bahsli yoki yangi tovar uchun bojxona organi uchun majburiy boʻlgan dastlabki qarorni oldindan soʻrash mumkin. Soʻrov yigirma kun ichida koʻrib chiqiladi, qaror esa bir yil amal qiladi.

Olib kiriladigan tovarning bojxona qiymati imkon qadar bitim narxiga asoslanishi kerak. Bu umumiy prinsip. Kodeks bitim qiymatidan boshlanadigan va ketma-ket qoʻllaniladigan oltita usulni belgilaydi. Bu usullar tartibi. Bitim qiymati — qonunda nazarda tutilgan qoʻshimchalar bilan birga amalda toʻlangan yoki toʻlanishi lozim boʻlgan narx. Bu narx qoidasi. Yetkazib beruvchi narxiga kiritilmagan ayrim tashish va sugʻurta xarajatlari, oʻrash-joylash, royalti yoki keyingi tushumning bir qismi kabi xarajatlar narxga qoʻshiladi. Maʼlum qilingan qiymat miqdoriy jihatdan aniqlanadigan va hujjatlar bilan tasdiqlangan boʻlishi kerak. Bu deklaratsiyalash qoidasi.

Kelib chiqish tovar toʻliq ishlab chiqarilganligi yoki yetarli darajada qayta ishlanganligi mezonlari boʻyicha kelib chiqish mezonlari asosida aniqlanadi. Sertifikat yoʻqligi, taqiqlangan kelib chiqish mamlakati haqida asosli shubha boʻlmasa, odatda chiqarishga toʻsqinlik qilmaydi. Boshqa shartlar bajarilgan boʻlsa, tarif tartibini tiklash uchun sertifikat bir yil ichida taqdim etilishi mumkin.

Bojxona toʻlovlari nimalardan iborat

Bojxona toʻlovlariga bojxona boji, qoʻshilgan qiymat soligʻi, aksiz soligʻi va bojxona yigʻimlari kiradi. Bu toʻlovlar roʻyxati. Yagona bojxona toʻlovi biznes uchun umumiy toʻlov emas, balki jismoniy shaxslarning ayrim tovarlari va xalqaro joʻnatmalar uchun maxsus soddalashtirilgan mexanizmdir.

Misol. Shartli bojxona qiymati 44.000.000 soʻm, oldindan hisoblangan boj 4.400.000 soʻm va aksiz yoʻq deb olsak, QQS bazasi 48.400.000 soʻm boʻladi. Standart stavkada QQS 5.808.000 soʻmni tashkil etadi. Bu faqat formula misoli, tayyor hisob-kitob emas: avval kod, rejim, imtiyozlar va amaldagi stavkalar tekshiriladi.

Deklarant toʻlovlarni milliy valyutada hisoblash qoidasi asosida hisoblaydi. Deklaratsiya qabul qilingan kundagi stavkalar stavka sanasi qoidasi asosida qoʻllaniladi. Chet el valyutasi ayni kundagi Markaziy bank kursi boʻyicha valyuta kursi qoidasi asosida qayta hisoblanadi. Toʻlovlar milliy valyutada Gʻaznachilik hisobvaraqlariga oʻtkazish tartibi boʻyicha, deklaratsiya qabul qilinishidan oldin yoki u bilan bir vaqtda toʻlov muddatiga muvofiq amalga oshiriladi. Toʻlovchi deklarantdir; shartnomada nazarda tutilsa broker ham toʻlaydi, shuningdek boshqa shaxs toʻlovni amalga oshirishi mumkin. Bu toʻlovchi qoidasi.

Bojxona toʻlovini kechiktirish mumkinmi

Kechiktirish toʻlovni toʻliq keyinga qoldiradi, boʻlib-boʻlib toʻlash esa uni qismlarga ajratadi. Umumiy muddat oʻn toʻrt kundan oltmish kungacha, ishlab chiqarish ehtiyojlari uchun tovar olib kiradigan ishlab chiqaruvchi va ayrim tadbirkorlar uchun esa bir yuz yigirma kungacha boʻlishi mumkin. Bojxona organi arizani besh ish kunidan koʻp boʻlmagan muddatda koʻrib chiqadi. Odatda pul mablagʻi, garov, bank kafolati, sugʻurta polisi yoki kafillik shaklidagi taʼminot taʼminlash usullari asosida talab qilinadi.

Arizaga kechiktirish asosi va taʼminotni tasdiqlovchi hujjatlar ariza toʻplamiga muvofiq ilova qilinadi. Hujjatlar toʻliq boʻlmasa yoki bojxona qarzi mavjud boʻlsa, rad etish asoslari boʻyicha rad javobi berilishi mumkin. Istisno qoʻllanilmasa, foiz har bir kun uchun amaldagi qayta moliyalash stavkasining yarmi miqdorida foiz qoidasi asosida hisoblanadi. Toʻlovchi qoʻshimcha hisobga rozi boʻlsa yoki qarzni ixtiyoriy tuzatsa, tegishli qarzni olti oygacha boʻlib-boʻlib toʻlash mumkin.

Nazorat va tovarlarni chiqarish

Bojxona nazorati qanday oʻtkaziladi

Bojxona organi tovarning nomi, kelib chiqishi, miqdori va qiymatini tekshiruv predmeti asosida tekshiradi. Nazoratning aniq shaklini xavfni boshqarish tizimi tanlash prinsipi asosida belgilaydi hamda nazorat qilinadigan tovar, transport, hujjat va shaxslarni xavf tizimi qoidasi boʻyicha aniqlaydi.

Hozir toʻrtta xavf yoʻlagi qoʻllaniladi. Yashil yoʻlak past xavf va chiqarishgacha nazoratsiz avtomatik rasmiylashtirishni, sariq yoʻlak koʻriksiz hujjat tekshiruvini, qizil yoʻlak yuqori xavfni, koʻk yoʻlak esa chiqarilgandan keyingi nazoratni anglatadi. Bu yoʻlaklar qoidasi. Yoʻlak deklarantni maʼlumotlarning toʻgʻriligi va hujjatlarni saqlash majburiyatidan ozod qilmaydi.

Koʻzdan kechirish oʻramni ochmasdan vizual tekshirishdir. Bu koʻzdan kechirish qoidasi. Bojxona koʻrigi oʻramni ochishni nazarda tutadi va odatda deklaratsiya qabul qilingach deklarant yoki vakil ishtirokida koʻrik qoidasi asosida oʻtkaziladi. Tovarni aynanlashtirish va tasnifini tekshirish uchun bojxona organi ekspertiza asoslari boʻyicha ekspertiza ham tayinlashi mumkin.

Bojxona organi tovarni qachon chiqaradi

Bojxona organi zarur operatsiyalarni tugatib, majburiy ruxsatlarni olgach, maʼlum qilingan rejim shartlariga rioya qilinganini va toʻlovlar toʻlangan yoki taʼminlanganini tasdiqlagach tovar chiqariladi. Bu chiqarish shartlari. Axborot tizimi chiqarishni avtomatik amalga oshirishi mumkin.

Avtomatik chiqarish xavf past, tafovut va taqiqlar yoʻq, asl hujjatlar kerak emas hamda chiqarishgacha nazorat uchun asos mavjud boʻlmagan hollarda avtomatlashtirish shartlari asosida qoʻllaniladi. Majburiy ruxsat axborot tizimida tasdiqlanmasa, tovar chiqarilmaydi.

Bojxona qiymati boʻyicha nizo boʻlsa, shartli chiqarish mumkin. Deklarant bojxona organi bahosi boʻyicha hisoblangan summani toʻlaydi yoki taʼminlaydi, yakuniy qiymat esa qoʻshimcha maʼlumot berilgach aniqlanadi. Bunday taʼminot muddati oltmish kun. Belgilangan shartlar bajarilguniga qadar shartli chiqarilgan tovar cheklov qoidasi asosida cheklov ostida qoladi.

Tovar chiqarilgandan keyin nima tekshiriladi

Tovarni chiqarish nazoratni tugatmaydi. Yetarli tasdiqlangan asoslar boʻlsa, bojxona organi tovar chiqarilgandan keyin ayni tashqi savdo kontrakti boʻyicha hujjat va maʼlumotlarni tekshirishi mumkin. Ayni bitim bir marta tekshiriladi, tekshiruv esa tovar bojxona nazorati ostida boʻlishni tugatganidan keyin uch yil ichida oʻtkazilishi mumkin.

Nazorat uchun zarur hujjatlar tovar bojxona nazoratidagi maqomini yoʻqotgan yildan keyin uch yil davomida saqlash muddati asosida saqlanadi. Shuning uchun yetkazib berish jildida deklaratsiya va tuzatishlar, kontrakt, invoyslar, toʻlovlar, transport va ruxsat hujjatlari, kod, qiymat va kelib chiqish hisoblari, broker hamda bojxona bilan yozishmalar saqlanishi kerak.

Tovar chiqarilgandan keyin kam toʻlov aniqlansa, har bir kun uchun qayta moliyalash stavkasining uch yuzdan bir qismi miqdorida, lekin asosiy qarzdan koʻp boʻlmagan penya penya qoidasi asosida hisoblanadi.

Tuzatishlar, shikoyat va javobgarlik

Deklaratsiyani qanday tuzatish va qaror ustidan shikoyat qilish mumkin

Qabul qilingan BYD bojxona organi talabi yoki vakolatli shaxs arizasi bilan qabul qilingan kundan boshlab uch yil ichida oʻzgartirilishi, unga qoʻshimcha kiritilishi, u qayta rasmiylashtirilishi yoki bekor qilinishi mumkin. Tovar chiqarilishidan oldin bojxona organi sabablarni asosli deb topsa, deklaratsiyani qaytarib olish mumkin.

Bojxona qiymati va toʻlovlar rasmiylashtirish vaqtida ham, chiqarishdan keyin ham tuzatilishi mumkin. Masalan, texnik xato, tanlangan usulning hujjatlarga mos kelmasligi yoki notoʻgʻri deklaratsiyalash aniqlanganda tuzatish kiritiladi. Asos va hisob-kitob ustidan shikoyat qilish mumkin boʻlgan qarorda tuzatish qoidasi asosida rasmiylashtiriladi.

Tekshiruv yoki bojxona auditi natijasidagi qaror ustidan shaxs huquqi buzilganini bilgan yoki bilishi lozim boʻlgan paytdan boshlab bir oy ichida yuqori turuvchi bojxona organiga shikoyat berishi mumkin. Shikoyat yozma yoki elektron shaklda beriladi va arizachi hamda organ maʼlumotlari, holatlar, talablar, ilovalar roʻyxati, sana va imzoni shikoyat talablari asosida oʻz ichiga oladi.

Shikoyat boʻyicha qaror oʻn besh kalendar kun ichida qabul qilinadi, qoʻshimcha oʻrganish zarur boʻlsa muddat bir oygacha uzayadi. Sud arizani ish yurituviga qabul qilgach, qarorning nizolashilayotgan qismini ijro etish sud qarori qonuniy kuchga kirguniga qadar murojaat oqibati asosida toʻxtatiladi.

Rasmiylashtirishdagi qoidabuzarliklar oqibati

Javobgarlik qoidabuzarlik tarkibi, xato qaror yoki toʻlovlarga taʼsir qilgani, shaxs maqomi va takroriylikka bogʻliq. Mansabdor shaxslar uchun asosiy maʼmuriy xavflar:

Misol. Hujjatlar kechikishi uchun belgilangan 1.320.000 soʻm jarima uchta amaldagi bazaviy hisoblash miqdoriga teng. 3.080.000 dan 6.600.000 soʻmgacha boʻlgan oraliq yettita va oʻn beshta bazaviy hisoblash miqdorini anglatadi; aniq summani vakolatli organ ish holatlarini hisobga olib belgilaydi.

Deklaratsiya tekshiruvi, bojxona koʻrigi va bojxona organi notoʻgʻri maʼlumotni aniqlashidan oldin xatoni ixtiyoriy tuzatish maʼmuriy va jinoiy javobgarlikni Plenum tushuntirishi asosida istisno qiladi. Ammo xuddi shu harakat uchun maʼmuriy jazo qoʻllanilgandan keyingi koʻp miqdordagi bojxona qoidabuzarligi bojxona jinoyati boʻyicha jinoiy masalaga aylanishi mumkin.

Oʻzgarishlar va yukni tayyorlash

2025–2026-yillarda nimalar oʻzgardi

2025-yil 1-oktabrdan tashqi savdo operatsiyalari uchun sertifikatlar, xulosalar va ruxsat hujjatlari faqat Yagona darcha tizimi orqali rasmiylashtiriladi. 2026-yil 1-sentabrdan yagona ariza, kontraktlarni roʻyxatdan oʻtkazish, elektron ruxsatlar, bojxona, yuk, bank va logistika operatsiyalarini birlashtiradigan yagona tashqi savdo platformasi joriy etilmoqda.

Tovar kelishidan oldin erkin muomalaga chiqarish uchun dastlabki deklaratsiya berilganda 2026-yil 1-martdan rasmiylashtirish yigʻimi yigirma foizga kamaytirilgan, oʻn toʻrt kungacha kechiktirish yoki boʻlib-boʻlib toʻlash uchun foiz hisoblanmaydi. Bu barcha yigʻimlarning umumiy kamayishi emas, aynan koʻrsatilgan tartib-taomil uchun imtiyozdir.

2026-yil 1-iyundan biznes bojxona bojini bir yuz yigirma kungacha kechiktirish yoki boʻlib-boʻlib toʻlash hamda xavf tizimi asosida kamaytirilgan bosh taʼminot olish imkoniga ega. 2026-yil 1-iyuldan ruxsat va sertifikatlar xavf darajasiga qarab rasmiylashtiriladi: past xavfda avtomatik, oʻrta xavfda namuna olmasdan hujjatlar boʻyicha, yuqori xavfda tekshiruv va zarur boʻlsa laboratoriya orqali.

Farmonda yuridik shaxslar va tadbirkorlar uchun moliyaviy jarimalarni 2028-yil 1-yanvardan joriy etish ham nazarda tutilgan. Bu kelajakdagi chora: kuchga kirishidan oldin Farmonni amalga oshirish uchun qabul qilingan qonunchilik oʻzgartirishlarini tekshirish kerak.

Yukni rasmiylashtirishga qanday tayyorlash kerak

• Shartnoma tuzishdan oldin tovar, taxminiy TIF TN kodi va ruxsat talablarini aniqlang; tasnif bahsli boʻlsa dastlabki qaror soʻrang.
• Kontrakt, invoys, spetsifikatsiya, oʻrash-joylash varagʻi va transport hujjatlarini solishtiring: tavsif, miqdor, vazn, narx, yetkazib berish shartlari va taraflar bir-biriga mos boʻlishi kerak.
• Bojxona qiymatining hujjatli hisobini tayyorlang va tashish, sugʻurta, oʻrash-joylash, royalti, chegirmalar hamda keyingi toʻlovlarni tasdiqlovchi hujjatlar roʻyxati asosida alohida tekshiring.
• Dastlabki maʼlumotni yuboring, yetkazib berishga mos boʻlsa dastlabki deklaratsiyalashdan foydalaning va ruxsatlarni Yagona darchada tasdiqlang.
• Broker bilan kod, qiymat, kelib chiqish, toʻlovlar va bojxona soʻrovlariga javob berish tartibini kelishing, ammo yetkazib berishning toʻliq jildini kompaniyada saqlang.
• Ruxsatlar tasdiqlanib, rejim shartlari bajarilib, toʻlovlar toʻlangan yoki taʼminlangandan keyin tovar chiqarish shartlari asosida chiqarilishi mumkin.

Koʻp beriladigan savollar

Bojxona rasmiylashtiruvini brokersiz amalga oshirish mumkinmi?

Ha. Deklarant deklaratsiyani oʻzi topshirishi va operatsiyalarni mustaqil bajarishi mumkin. Broker majburiy ishtirokchi emas, shartnoma boʻyicha vakildir. Bu faoliyat qoidasi.

Bojxona rasmiylashtiruvining asosiy muddati qancha?

Odatda deklaratsiya va hujjatlarning toʻliq toʻplami qabul qilingandan keyin bir ish kuni. Xavf nazorati va boshqa davlat organlari uchun zarur vaqt bu muddatga muddat qoidasi boʻyicha kirmaydi.

Deklaratsiyani tovar kelishidan oldin topshirish mumkinmi?

Ha. Dastlabki deklaratsiyalashda tovar oʻttiz kun ichida taqdim etilishi kerak, aks holda deklaratsiya dastlabki deklaratsiya qoidasi asosida oʻz kuchini yoʻqotadi.

Bojxona organi maʼlum qilingan qiymatni qabul qilmasa nima qilish kerak?

Sabablarning yozma tushuntirishini soʻrang, bitim narxi va tuzatishlar boʻyicha hujjatlarni taqdim eting. Zarur boʻlsa toʻlovlarni taʼminlab, shartli chiqarishni soʻrash, tuzatish qarori ustidan esa qiymatni tekshirish qoidasi asosida shikoyat qilish mumkin.

Tovar chiqarilgandan keyin deklaratsiyani tuzatish mumkinmi?

Ha. BYD qabul qilingan kundan boshlab uch yil ichida uni oʻzgartirish, toʻldirish, qayta rasmiylashtirish yoki bekor qilish tuzatish qoidasi asosida mumkin.