Oʻzbekistonda alkogol va tamaki: litsenziyalar va savdo qoidalari

Alkogol va tamaki ishlab chiqarish, shuningdek kuchli alkogolni ulgurji sotish litsenziyalanadi. Chakana savdo, umumiy ovqatlanishda sotish, tamaki savdosi va pivo bilan bogʻliq operatsiyalarning aksariyati xabarnomadan keyin boshlanadi. Ish boshlashdan oldin tashkiliy-huquqiy shakl, bino, mahalliy yigʻim, kassa, markirovka, yetkazib beruvchi va savdo taqiqlarini tekshirish kerak.

Qisqacha:

• alkogol va tamaki ishlab chiqaruvchilari hamda alkogol ulgurji sotuvchilari, qonunda sanalgan istisnolarni hisobga olgan holda, litsenziya oladi
• alkogol chakana savdosi va umumiy ovqatlanishda sotishni faqat yuridik shaxslar, tamaki savdosini esa xabarnomadan keyin yuridik shaxslar va YTTlar amalga oshirishi mumkin
• alkogol va tamakini 21 yoshga toʻlmagan (OʻRQ-844-son Qonunining 21-moddasi) shaxslarga sotish mumkin emas
• savdo obyekti bino, kassa, terminal, hujjatlar, markirovka va ogohlantirishlarga doir talablarga mos boʻlishi kerak
• birinchi xariddan oldin har bir operatsiya rejimini aniqlang, har bir obyekt uchun xabarnoma yuboring va tovarni hujjatlar hamda kodlar orqali tekshiring

Yangilangan: 2026-yil 05-sentyabr

Litsenziyalar, xabarnomalar va yigʻimlar

Qachon litsenziya olinadi va qachon xabarnoma yuboriladi

Rejim biznesning shunchaki “alkogol” yoki “tamaki” bilan shugʻullanishiga emas, operatsiya va mahsulot turiga bogʻliq. Qonun ishlab chiqarish, ulgurji savdo, chakana savdo va umumiy ovqatlanishda realizatsiya qilishni alohida tartibga soladi.

Alkogol ishlab chiqarish uchun bu ajratishni litsenziya rejimi (OʻRQ-844-son Qonunining 29-moddasi), uning ulgurji va chakana savdosi hamda umumiy ovqatlanishda sotilishi uchun esa operatsiyalar rejimi (OʻRQ-844-son Qonunining 32-moddasi) belgilaydi. Tamaki ishlab chiqarish yuridik shaxs litsenziyasini (OʻRQ-844-son Qonunining 34-moddasi) talab qiladi, uning ulgurji va chakana savdosi esa xabardor qilish tartibida (OʻRQ-844-son Qonunining 37-moddasi) amalga oshiriladi.

Litsenziyalarni Bosh prokuratura huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti qoshidagi Alkogol va tamaki bozorini tartibga solish inspeksiyasi beradi hamda ishlab chiqarish va ulgurji aylanmani nazorat qiladi. Soliq organlari chakana savdo va umumiy ovqatlanishni nazorat qiladi. Ushbu vakolatlar taqsimoti (OʻRQ-844-son Qonunining 12-moddasi) hujjat qayerga yuborilishi va qaysi organ tekshirishi mumkinligini belgilaydi.

Litsenziya va ruxsatnomalar haqidagi umumiy maqola litsenziya, ruxsatnoma va xabarnoma farqini tushuntiradi. Muayyan alkogol yoki tamaki operatsiyasiga yuqoridagi jadvaldagi maxsus rejimni qoʻllang.

Alkogol yoki tamaki litsenziyasini olish tartibi

Ariza “Litsenziya” axborot tizimi yoki Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali yuboriladi. Unda STIR, rahbar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, telefon va elektron pochta, faoliyat turi va manzili koʻrsatiladi hamda litsenziya talablari bajarilishi tasdiqlanadi. Ushbu ariza tarkibi tegishli litsenziyalash pasporti bilan birga qoʻllaniladi.

Koʻrib chiqishning umumiy eng uzoq muddati 20 ish kuni (OʻRQ-701-son Qonunining 28-moddasi). Organ oʻz vaqtida qaror qabul qilmasa, davlat boji toʻlanganidan keyin sukut saqlash orqali rozilik mexanizmi ishlaydi. Bu mexanizm tarmoq talablarini bekor qilmaydi va toʻliq boʻlmagan hujjatlardagi kamchiliklarni bartaraf etmaydi.

Hujjatlar toʻliq boʻlmasa, talablar bajarilmasa, sud taqiqi mavjud boʻlsa, yolgʻon maʼlumot berilsa yoki majburiy salbiy xulosa olinsa, litsenziya rad etilishi mumkin. Bartaraf etish mumkin boʻlgan kamchiliklarni tuzatish uchun kamida 10 ish kuni (OʻRQ-701-son Qonunining 29-moddasi) beriladi. Takroriy koʻrib chiqish besh ish kunigacha davom etadi va yangi yigʻim undirilmaydi.

Ijobiy qarordan keyin davlat boji 30 kun ichida toʻlanadi. Shundan soʻng tizim QR-kodli elektron litsenziyani avtomatik shakllantiradi. Muddatida toʻlamaslik qarorning bekor qilinishiga olib keladi. Ushbu litsenziyalarning amal qilish muddati cheklanmagan (OʻRQ-701-son Qonunining 16-moddasi), biroq litsenziya shartlari va yillik toʻlovlar bajarilishi davom etadi.

Yuridik shaxs qayta roʻyxatdan oʻtgach, uning nomi yoki manzili oʻzgarsa, litsenziyani qayta rasmiylashtirish uchun besh ish kuni ichida ariza beriladi. Ishlab chiqarish joyi yoki mahsulot turi oʻzgarsa, bu holat maxsus litsenziya pasporti bilan alohida solishtiriladi; korporativ maʼlumotlarni yangilashning oʻzi yetarli boʻlmasligi mumkin.

Savdoni boshlash haqida xabarnoma yuborish tartibi

Xabarnoma faoliyat boshlanishidan oldin yuboriladi. U alohida ruxsat beruvchi qarorni talab qilmaydi: xabardor qiluvchi shaxs pasport talablariga mosligini tasdiqlaydi va faoliyat davomida ularga rioya etish majburiyatini oladi. Xabarnomagacha ishlash bevosita taqiqlangan (OʻRQ-701-son Qonunining 36-moddasi).

Xabarnoma ERI bilan imzolanib, maxsus elektron tizim yoki YIDXP orqali yuboriladi. Organ pasportda nazarda tutilmagan qoʻshimcha hujjatlarni talab qila olmaydi; bu yuborish tartibidan (OʻRQ-701-son Qonunining 38-moddasi) kelib chiqadi. Toʻgʻri xabarnoma avtomatik qabul qilinadi (OʻRQ-701-son Qonunining 40-moddasi), tizim tasdiqnoma beradi va maʼlumotni reyestrga kiritadi.

Xabarnoma faqat yolgʻon maʼlumot, yigʻim toʻlanmagani, majburiy talablar tasdiqlanmagani, ayni faoliyat boʻyicha amaldagi yozuv, faoliyatning toʻxtatib turilishi yoki sud taqiqi mavjud boʻlsa qabul qilinmaydi. Qabul qilmaslik asoslarining (OʻRQ-701-son Qonunining 39-moddasi) yopiq roʻyxati organga qoʻshimcha sabab kiritish imkonini bermaydi.

Alkogol chakana savdosi va umumiy ovqatlanish uchun har bir obyektga alohida bepul xabarnoma kerak. Pasportlarda alkogol doʻkoni va umumiy ovqatlanish obyekti ajratilgan. Pivo chakana savdo obyekti ham alohida va bepul xabardor qilinadi, biroq savdoning oʻzi uchun oylik 44.000 yigʻim mavjud.

Tamaki ulgurji sotuvchisi har bir joy boʻyicha Inspeksiyaga xabarnoma yuborib, 220.000 yigʻim toʻlaydi. Tamaki chakana sotuvchisi soliq inspeksiyasini xabardor qilib, xuddi shunday 220.000 yigʻim toʻlaydi. Pivo ishlab chiqarish va ulgurji savdosi Inspeksiyaga xabarnoma hamda 220.000 yigʻimni talab qiladi.

Nom, joylashgan yer oʻzgarsa yoki filial yoxud vakolatxona ochilsa, davlat roʻyxatidan oʻtkazilgandan keyin 10 ish kuni ichida (OʻRQ-701-son Qonunining 37-moddasi) xabar beriladi. Yangi savdo obyektini eski yozuvning oddiy yangilanishi deb hisoblash mumkin emas: uning uchun alohida xabarnoma yuboriladi.

Litsenziya va savdo xarajatlari

Litsenziyalanadigan faoliyat uchun davlat boji BHMda hisoblanadi. Alkogol va spirt ishlab chiqarish hamda alkogol ulgurji savdosi uchun boj har yili toʻlanadi, tamaki ishlab chiqarish esa yillik toʻlovlar roʻyxatiga (OʻRQ-701-son Qonunining 17-moddasi) kiritilmagan.

Miqdorlar davlat boji jadvalida belgilangan. Navbatdagi yillik toʻlov litsenziyadan foydalanish yilining tugashidan kamida 30 kun oldin toʻlanadi; kechikish litsenziyaning toʻxtatib turilishiga sabab boʻlishi mumkin.

Chakana faoliyat uchun alohida yigʻimlar mavjud. Turlar alkogol doʻkoni, umumiy ovqatlanishda alkogol sotish, pivo chakana savdosi va tamaki chakana savdosini qamrab oladi; ular yigʻimlar roʻyxatida (Soliq kodeksining 455-moddasi) belgilangan. Toʻlovchida xabarnoma tasdiqnomasi (Soliq kodeksining 456-moddasi) boʻlishi kerak.

2026-yilda alkogol chakana savdosi uchun oylik stavka chegarasi 1 200 000 soʻmgacha: Toshkent shahrida 1 200 000 soʻm, Nukus va viloyat markazlarida 840 000 soʻm, boshqa shaharlarda 600 000 soʻm va boshqa aholi punktlarida 300 000 soʻm. Umumiy ovqatlanish uchun chegaralar mos ravishda 600 000, 420 000, 300 000 va 150 000 soʻm. Pivo va tamaki chakana savdosining har biri uchun 44.000. Qoʻllaniladigan mahalliy stavkani tegishli Kengash qaroridan tekshiring.

Yigʻim har bir obyekt boʻyicha alohida hisoblanadi. Xabarnoma oyning 20-sanasigacha (Soliq kodeksining 460-moddasi) yuborilsa, yigʻim joriy oyning barchasi uchun olinadi; undan keyin yuborilsa, keyingi oydan hisoblanadi. Oldindan toʻlov oyning oʻninchi sanasigacha amalga oshiriladi.

Misol. Toshkentdagi doʻkon alkogol va tamaki sotadi. Mahalliy stavka eng yuqori miqdorda belgilansa, alkogol uchun oylik yigʻim 1 200 000 soʻm, tamaki uchun esa 44.000 soʻm boʻladi. Xabarnoma 18-sentabrda qabul qilinsa, ikkala yigʻim ham butun sentabr uchun hisoblanadi. 22-sentabrda qabul qilingan xabarnoma boʻyicha hisoblash oktabrdan boshlanadi. Chakana savdo uchun litsenziya boji yoʻq, ammo har bir obyektga xabarnoma va alohida yigʻim hisobi kerak.

Aksiz ishlab chiqaruvchi yoki import qiluvchining alohida soligʻi boʻlib, litsenziya boji yoki chakana yigʻim oʻrnini bosmaydi. Stavkalar va hisoblash aksiz soligʻi haqidagi maqolada tushuntirilgan. Chetdan keltirilgan mahsulotlarga import materialidagi qoidalar ham tatbiq etiladi.

Savdo nuqtalari va sotish cheklovlari

Doʻkon va umumiy ovqatlanish obyektiga qoʻyiladigan talablar

Alkogol doʻkoni koʻchmas boʻlishi, omborga va alohida kirish joyiga ega ixtisoslashtirilgan savdo zaliga ega boʻlishi kerak. Savdo zalining eng kam maydoni shaharda 25 m² (OʻRQ-844-son Qonunining 32-moddasi), qishloq joyda esa 15 m². Olis togʻli hududda alohida seksiyaga ruxsat beriladi. Alkogolni quyib sotadigan umumiy ovqatlanish korxonasi ish joylarini uskuna, qiyoslangan menzurka va oʻlchov krujkalari bilan jihozlaydi.

Taʼlim, sport yoki diniy tashkilotdan toʻgʻri chiziq boʻylab 100 metrga yaqin (OʻRQ-844-son Qonunining 21-moddasi) joyda savdo qilish mumkin emas. Maydoni 1 000 m²dan ortiq bozor va savdo majmualari hamda yarmarka pavilonlari bundan mustasno. Taqiq tibbiyot, taʼlim, madaniyat, sport, sanatoriy va ayrim ijtimoiy tashkilotlar hududlariga ham tatbiq etiladi.

Tamaki chakana savdosiga faqat ombori va sanitariya qoidalariga mos jihozlari boʻlgan koʻchmas savdo obyektida ruxsat etiladi. Alkogol va tamaki chakana savdosi uchun onlayn-NKM yoki virtual kassa, plastik karta terminali va har bir mahsulot nomi boʻyicha muvofiqlik sertifikati maʼlumotlari yozilgan tovar-transport hujjatlari kerak.

Alkogol sotishning yagona respublika vaqti yoʻq. Chakana savdo vaqtini Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimiyatlari belgilaydi. Ushbu mahalliy vakolat (OʻRQ-844-son Qonunining 32-moddasi) kassa va xodimlar jadvali sozlanishidan oldin tekshiriladi.

Kimga va qanday mahsulotlarni sotish mumkin emas

Sotuvchi 21 yoshdan kichik koʻringan xaridordan shaxsini tasdiqlovchi hujjat soʻrashi va hujjat boʻlmasa, savdoni rad etishi shart. Shu yoshga toʻlmagan xodimga mahsulot sotish vazifasini berish mumkin emas.

Quyidagilar ham taqiqlanadi:

• savdo avtomatlari, oʻziga oʻzi xizmat koʻrsatish tokchalari, koʻchma va koʻchmas boʻlmagan savdo joylari;
• tabiiy va koʻpiklanadigan vinolardan tashqari elektron tijorat va yetkazib berish;
• dorixonalar, bolalar doʻkonlari va bolalarga xizmat koʻrsatiladigan binolarda sotish;
• yaroqlilik muddati oʻtgan yoki sifat hujjatlari, aksiz markasi yoxud raqamli markirovkasi boʻlmagan tovar;
• tegishli faoliyat huquqiga ega boʻlmagan ishlab chiqaruvchi yoki yetkazib beruvchidan olingan mahsulot;
• pivo va pivo ichimliklaridan tashqari alkogolni belgilangan eng kam ulgurji yoki chakana narxdan past sotish;
• sigaretalarni 20 donadan kam (OʻRQ-844-son Qonunining 21-moddasi) qadoqda, donalab yoki ochilgan qadoqdan sotish;
• mahsulotni boshqa tovarlar bilan toʻplamda yoki isteʼmol qadogʻisiz sotish.

Har bir savdo joyida ikkita ogohlantirish (OʻRQ-844-son Qonunining 22-moddasi) boʻlishi kerak: 21 yoshga toʻlmaganlarga sotish taqiqi va isteʼmol zarari haqidagi tibbiy ogohlantirish.

Hujjatlar, markirovka va reklama

Kassa, hujjatlar va markirovkani yuritish

Yetkazib berish va sotish tekshirish mumkin boʻlgan raqamli hamda hujjatli iz qoldirishi kerak. Partiyani qabul qilishdan oldin yetkazib beruvchini litsenziyalar yoki xabarnomalar reyestridan toping, yukxat, sertifikat, aksiz markasi va raqamli kodni tekshiring. Kassir markirovka kodini skanerlab, fiskal chek berishi kerak.

Majburiy raqamli markirovka sigaretalar uchun 2021-yil 1-yanvardan, roʻyxatda koʻrsatilgan boshqa tamaki uchun 2022-yil 1-oktabrdan, pivodan tashqari alkogol uchun 2021-yil 1-yanvardan va pivo uchun 2021-yil 1-apreldan amal qiladi. Ushbu toifalar va sanalar markirovka jadvalida keltirilgan.

2025-yil 1-sentabrdan markirovkalanadigan tovar boʻyicha elektron hisobvaraq-fakturani kodsiz rasmiylashtirib boʻlmaydi. Chakana chek kod kiritilgandan keyingina shakllanadi, avval ishlatilgan kod esa chekni bloklaydi. Ushbu operatsiya nazorati kodni tovarni qabul qilish bosqichidayoq tekshirishni talab qiladi.

Alkogol mahsulotidagi tibbiy ogohlantirish yorliq asosiy maydonining kamida 40 foizini (OʻRQ-844-son Qonunining 31-moddasi) egallashi kerak. Tabiiy va koʻpiklanadigan vinolar, pivo va pivo ichimliklaridan tashqari mahsulotda aksiz markasi boʻlishi shart. Tamaki qadogʻidagi ogohlantirish old va orqa asosiy yuzalarning har birida kamida 65 foizni (OʻRQ-844-son Qonunining 36-moddasi) egallaydi; tamaki mahsulotlariga ham aksiz markasi qoʻyiladi.

Mahsulotni reklama qilish va namoyish etish

Pivo, tabiiy va koʻpiklanadigan vinolar uchun maxsus rejimdan tashqari alkogol reklamasi taqiqlangan. Alkogolni targʻib qilish uchun bepul namunalar, ragʻbatlantiruvchi aksiyalar va homiylikka yoʻl qoʻyilmaydi. Ushbu targʻibot taqiqlari (OʻRQ-776-son Qonunining 38-moddasi) oddiy reklama eʼlonidan kengroq doirani qamrab oladi.

Pivo, tabiiy va koʻpiklanadigan vinolarni faqat qonunda sanalgan joy va kanallarda reklama qilish mumkin: ular sotiladigan mehmonxona, savdo va umumiy ovqatlanish zallarida, yosh tasnifi qoʻyilgan rasmiy saytlarda, temir yoʻl va havo transportida, televideniye va radioda esa soat 23:00 dan 07:00 gacha. Tibbiy ogohlantirish reklama maydoni va vaqtining kamida 10 foizini (OʻRQ-776-son Qonunining 39-moddasi) egallashi kerak. Inson tasviri yoki isteʼmol jarayonini koʻrsatish mumkin emas.

Tamaki mahsulotlari va ularni isteʼmol qilish moslamalarini reklama qilish taqiqlangan. Namunalar, chegirmalar, homiylik, brend tushirilgan tovarlar, fasad va vitrinalardagi tasvirlar va boshqa aksiyalar reklama taqiqiga (OʻRQ-776-son Qonunining 40-moddasi) kiradi.

Mahsulotni namoyish etish alohida qoidadir. Tamakini ochiq holda koʻrsatish mumkin emas. Xaridorga bir xil shriftda yozilgan, alifbo tartibidagi oq-qora mahsulot va narxlar roʻyxati taqdim etiladi; mahsulotning oʻzi faqat uning talabiga koʻra tamaki chakana savdosi qoidalari (OʻRQ-844-son Qonunining 37-moddasi) asosida koʻrsatiladi.

Ishlab chiqarish, tekshiruvlar va javobgarlik

Ishlab chiqaruvchining majburiyatlari

Alkogol ishlab chiqaruvchi uskunani roʻyxatdan oʻtkazadi, laboratoriya, hisoblagich va oʻlchov asboblariga ega boʻladi, raqamli markirovka, hisob va EHFdan foydalanadi hamda organlarga majburiy maʼlumotlarni yuboradi. Ushbu ishlab chiqarish majburiyatlari (OʻRQ-844-son Qonunining 30-moddasi) faqat tekshiruv boshlanganda emas, texnologik jarayonning oʻzida ishlashi kerak.

Tamaki ishlab chiqaruvchi toʻliq texnologik jarayon, mos bino va uskuna, laboratoriya, hisobot, sertifikatlangan xomashyo, raqamli markirovka va EHFni taʼminlaydi. Qonun ularni majburiy talablar majmuasi (OʻRQ-844-son Qonunining 35-moddasi) sifatida belgilaydi.

Pivo ishlab chiqaruvchida kamida ikki nafar soha mutaxassisi va kamida 440.000.000 ustav fondi boʻlishi kerak; bular xabarnoma pasportidagi shartlardir. Adliya vazirligida roʻyxatdan oʻtkazilgan alkogol mahsuloti tovar belgisi ishlab chiqaruvchi uchun litsenziya talabi hisoblanadi.

2024-yil 1-oktabrdan spirt va alkogol ishlab chiqaruvchilari yillik toʻlov va soliqlarni oʻz vaqtida toʻlashi, sifat talablariga rioya qilishi, aksiz va raqamli markirovka qoʻllashi hamda videokuzatuvni ishlatishi kerak. Sifat, markirovka yoki kameralarga doir buzilishlar qoʻpol hisoblanadi. Aroq va likyor-aroq mahsulotlari boʻyicha quvvatning 60 foizidan kam foydalanilsa, yarim yillik yakunida yetishmagan hajmga hisoblangan aksizning 50 foizi miqdorida moliyaviy sanksiya qoʻllanadi; shartlar keyin bajarilsa, summani qaytarish mumkin.

Tekshiruv va javobgarlik

Inspeksiya ishlab chiqarish va ulgurji aylanmani, soliq organlari esa chakana savdo va umumiy ovqatlanishni nazorat qiladi. Buzilish aniqlansa, litsenziyalovchi organ litsenziyani 10 ish kunigacha toʻxtatib turishi mumkin. Undan uzoq muddatli, lekin olti oydan oshmaydigan toʻxtatib turishni sud belgilaydi. Kamchilikni bartaraf etish muddati beriladi va keyingi qaror buzilish amalda tuzatilganiga bogʻliq boʻladi.

Quyidagilar sanksiyalarning toʻliq roʻyxati emas, asosiy xatarlardir:

Noqonuniy aylanma ancha miqdorda yoki maʼmuriy jazodan keyin takroran sodir etilsa, shuningdek noqonuniy ishlab chiqarishda jinoiy javobgarlik (JKning 186-1-moddasi) yuzaga kelishi mumkin. Jazo miqdor, takroriylik va boshqa holatlarga bogʻliq. Shu sababli tekshiruvchiga tushuntirish berishdan oldin partiyaning kelib chiqishi, hujjatlar va kodlar harakatini saqlab qoʻying.

Oʻzgarishlar va sotuvdan oldingi tekshiruv

2025–2026-yillardagi oʻzgarishlar

• 2025-yil 1-sentabrdan markirovkalanadigan tovarlar boʻyicha EHF va chakana chek uchun markirovka kodi majburiy boʻldi; takroriy kod chekni bloklaydi.
• 2026-yil 1-yanvardan alkogol chakana savdosi va umumiy ovqatlanish uchun yangi oylik yigʻim chegaralari amal qiladi, pivo va tamaki esa BHMda hisoblanadi. Qoʻllaniladigan stavkani mahalliy Kengash qarori belgilashi mumkin.
• 2026-yil 17-sentabrda 2026-yil 15-iyundagi 3856-son nizom kuchga kiradi. Savdo va umumiy ovqatlanish obyektlarida tamaki isteʼmoli taqiqlanganini bildiruvchi belgi koʻrinadigan joyda va kirishda oʻrnatilishi kerak; standart belgi kamida A5 formatda boʻladi.

Oxirgi oʻzgarish maqola yangilangan sanada hali kuchga kirmagan. Uni obyektni jihozlash rejasiga oldindan kiriting, ammo hozirning oʻzida amaldagi majburiyat sifatida koʻrsatmang.

Birinchi savdodan oldin tekshiriladigan jihatlar

1. Har bir operatsiyani ishlab chiqarish, ulgurji savdo, chakana savdo yoki umumiy ovqatlanish sifatida, mahsulotni esa alkogol, tabiiy yoki koʻpiklanadigan vino, pivo yoxud tamaki sifatida tasniflang.
2. Ruxsat etilgan tashkiliy-huquqiy shaklni tekshiring: alkogol chakana savdosi va umumiy ovqatlanish yuridik shaxsni talab qiladi, tamaki savdosiga YTT ham qoʻyiladi.
3. Ish boshlanishidan oldin litsenziya yoki xabarnoma qabul qilinganligi toʻgʻrisidagi tasdiqnomani oling, har bir obyektga alohida yozuv rasmiylashtiring.
4. Davlat boji va mahalliy oylik yigʻimni hisoblang, toʻlov sanalari va masʼul xodimni belgilang.
5. Ijaradan oldin savdo zali va cheklangan obyektlargacha masofani oʻlchang, ombor, alohida kirish, kassa, terminal va umumiy ovqatlanish uskunasini tekshiring.
6. Tovarni faqat faoliyat huquqiga ega yetkazib beruvchidan yukxat, sertifikat, aksiz markasi va haqiqiy raqamli kod bilan qabul qiling.
7. Yoshni tekshirish, hujjatsiz xaridni rad etish, savdo joyidagi ogohlantirishlar va yopiq tamaki namoyishini sozlang.
8. Reklama, sayt, vitrina, chegirma va aksiyalarni oddiy savdo qoidalaridan alohida tekshiring.
9. Har bir obyekt uchun xabarnoma tasdiqnomalari, toʻlovlar, yetkazib berish hujjatlari, kassa maʼlumotlari va kod tekshiruvi natijalarini saqlang.
10. Ish boshlashdan oldin alkogol savdosining mahalliy vaqtini va yigʻim stavkasini amaldagi Kengash qaroridan tekshiring.

Koʻp beriladigan savollar

Alkogolni chakana sotish uchun litsenziya kerakmi?

Yoʻq. Yuridik shaxs soliq inspeksiyasi har bir obyekt boʻyicha xabarnomani qabul qilganidan keyin alkogolni chakana sotishi mumkin. Litsenziya alkogol mahsulotlarining aksariyatini ishlab chiqarish va qonundagi istisnolarni hisobga olgan holda ulgurji sotish uchun kerak. Xabardor qilish rejimi bino, yigʻim, kassa, hujjatlar, markirovka va xaridor yoshiga doir talablarni bekor qilmaydi.

YTT alkogol yoki tamaki sota oladimi?

YTT tegishli xabarnomadan keyin tamakini ulgurji va chakana sotishi mumkin. Alkogol chakana savdosi va umumiy ovqatlanishda sotish uchun yuridik shaxs talab qilinadi. Alkogol va tamaki ishlab chiqarish ham yuridik shaxslar faoliyatidir va qonunda koʻrsatilgan holatlarda litsenziya talab qiladi.

Alkogol va tamakini internet orqali yetkazib berish mumkinmi?

Umumiy qoida boʻyicha mumkin emas. Qonun bunday mahsulotlarning elektron tijorati va yetkazib berilishini taqiqlaydi. Tor doiradagi istisno tabiiy va koʻpiklanadigan vinolarga tegishli. U pivo, kuchli alkogol yoki tamakiga tatbiq etilmaydi hamda sotuvchi va tovar uchun boshqa talablarni bekor qilmaydi.

Litsenziya qancha amal qiladi va har yili toʻlov bormi?

Litsenziyaning amal qilish muddati cheklanmagan. Shunga qaramay, spirt va alkogol ishlab chiqarish hamda alkogol ulgurji savdosi uchun davlat boji har yili toʻlanadi. Tamaki ishlab chiqarish uchun boj litsenziya berilganda olinadi, ammo bu faoliyat yillik toʻlovli turlar roʻyxatiga kiritilmagan.

Alkogol sotish vaqtini kim belgilaydi?

Chakana savdo vaqtini Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimiyatlari belgilaydi. Shu sababli butun mamlakat uchun yagona jadval yoʻq. Ish boshlashdan oldin va mahalliy qarorlar oʻzgarganda sotuvchi oʻz manzili uchun ruxsat etilgan vaqtni tekshirishi, kassa va xodimlar ishini shunga mos sozlashi kerak.