Aksiz soligʻi

Aksiz soligʻini aksiz toʻlanadigan tovarlarni ishlab chiqaruvchilar va import qiluvchilar, tabiiy gaz, yoqilgʻi va gazni yakuniy isteʼmolchilarga sotuvchilar hamda ayrim birgalikdagi operatsiyalar ishtirokchilari toʻlaydi. Soliq qatʼiy, advalor yoki aralash stavka boʻyicha hisoblanadi, ichki operatsiyalar yuzasidan esa har oy hisobot topshiriladi.

Qisqacha:

• Toʻlovchilar va soliq solinadigan operatsiyalarni Soliq kodeksi (Soliq kodeksining 283-moddasi) belgilaydi, import aksizi esa aksiz toʻlanadigan tovar bojxona chegarasidan olib oʻtilganda undiriladi.
• Amaldagi stavka tovarga bogʻliq: masalan, sigaretalar uchun 1 000 donaga 365 000 soʻm (Soliq kodeksining 289-1-moddasi), polietilen granulalari uchun 10 foiz (Soliq kodeksining 289-3-moddasi) stavka qoʻllanadi.
• Soliq davri — bir oy (Soliq kodeksining 291-moddasi); ichki operatsiyalar boʻyicha hisobot va toʻlov, odatda, keyingi oyning oʻninchi kunidan kechiktirmay amalga oshiriladi.
• Eksport aksiz solish obyekti boʻlmaydi, biroq eksport operatsiyasi va valyuta tushumi belgilangan hujjatlar bilan tasdiqlanishi kerak.
• Hisoblash uchun avval tovar kodi va turini, soliq solinadigan operatsiyani, natura hajmi yoki qiymatini aniqlang, soʻng operatsiya sanasida amal qiladigan stavkani qoʻllang.

Yangilangan: 2026-yil 04-sentyabr

Aksiz soligʻi nima va uni kim toʻlaydi

Aksiz soligʻi — ayrim tovarlar va operatsiyalar uchun Oʻzbekistonda belgilangan soliqlardan biri. Har qanday sotuvchi emas, balki toʻlovchilar roʻyxatidagi (Soliq kodeksining 283-moddasi) shaxs soliq toʻlovchi boʻladi:

• Oʻzbekiston hududida aksiz toʻlanadigan tovarlarni ishlab chiqaruvchi;
• tabiiy gazni isteʼmolchilarga realizatsiya qiluvchi shaxs;
• benzin va dizel yoqilgʻisini, jumladan avtomobillarga yoqilgʻi quyish shoxobchalari orqali, shuningdek gazni gaz toʻldirish shoxobchalari va punktlari orqali yakuniy isteʼmolchilarga sotuvchi shaxs;
• aksiz toʻlanadigan tovarni ishlab chiqarish bilan bogʻliq faoliyat boʻyicha ish yuritadigan oddiy shirkatning vakolatli ishtirokchisi;
• aksiz toʻlanadigan tovarni bojxona chegarasidan olib oʻtadigan va bojxona qonunchiligi boʻyicha toʻlovchi deb eʼtirof etiladigan shaxs;
• Oʻzbekistondagi doimiy muassasa orqali aksiz toʻlanadigan tovarlarni ishlab chiqaradigan yoki olib kiradigan chet el yuridik shaxsi.

Yoqilgʻi va gaz uchun yakuniy isteʼmolchi — ularni oʻz ehtiyoji uchun sotib oladigan yuridik yoki jismoniy shaxs. Shu sababli yoqilgʻi sotuvchisi yakuniy isteʼmolchiga sotishni muomalaning boshqa bosqichlaridan ajratishi va tegishli tovar turi boʻyicha natura hisobini yuritishi kerak.

Qaysi operatsiyalarga aksiz soligʻi solinadi

Soliq solish obyekti faqat odatdagi sotuvda yuzaga kelmaydi. Soliq kodeksi soliq solinadigan operatsiyalar (Soliq kodeksining 284-moddasi) jumlasiga quyidagilarni kiritadi:

• aksiz toʻlanadigan tovarlarni realizatsiya qilish va ularga mulk huquqini oʻtkazish;
• ayirboshlash, tekinga berish, mehnat haqi yoki dividendlar hisobiga topshirish hamda garovdagi tovarga undiruv qaratish;
• aksiz toʻlanadigan tovarni ustav kapitaliga yoki birgalikdagi faoliyatga kiritish;
• ishtirokchi chiqib ketganda, ulush kamaytirilganda yoki qaytarib sotib olinganda, aksiyalar qaytarib sotib olinganda yoxud yuridik shaxs tugatilganda unga tovar berish;
• aksiz toʻlanadigan tovarni tolling asosida qayta ishlashga berish va tayyor aksizli mahsulotni mulkdorga qaytarish;
• ishlab chiqarilgan aksiz toʻlanadigan tovarni oʻz ehtiyojlari uchun ishlatish;
• Oʻzbekiston bojxona hududiga olib kirish;
• benzin, dizel yoqilgʻisi va gazni yakuniy isteʼmolchilarga sotish yoki oʻz ehtiyoji uchun ishlatish;
• favqulodda vaziyat oqibatlaridan tashqari, ishlab chiqarilgan yoki import qilingan aksiz toʻlanadigan tovarning buzilishi yoki yoʻqotilishi.

Buzilgan yoki yoʻqotilgan tovar qiymatini sugʻurta tashkiloti yoxud aybdor shaxs qoplasa, aksiz qoplangan ulushda toʻlanadi. Shartnoma nomi yoki pul toʻlovi yoʻqligi oʻz-oʻzidan soliqni istisno qilmaydi: operatsiyaning iqtisodiy mazmuni va obyektlarning maxsus roʻyxati muhim.

Qaysi operatsiyalarga aksiz solinmaydi

Soliq kodeksi istisnolarida (Soliq kodeksining 284-moddasi) bevosita koʻrsatilgan operatsiyalar soliq solish obyekti hisoblanmaydi:

• aksiz toʻlanadigan tovarlarni eksport bojxona tartib-taomilida eksportga realizatsiya qilish;
• bojxona hududida qayta ishlash tartib-taomiliga joylashtirilgan tovarlarni qayta ishlash mahsulotlarini, agar ular keyin Oʻzbekistondan olib chiqilsa, topshirish;
• suyultirilgan gazni ixtisoslashtirilgan gaz taʼminoti korxonalari orqali aholiga maishiy ehtiyojlar uchun sotish;
• insonparvarlik va xayriya yordamini, jumladan texnik koʻmakni, shuningdek xalqaro moliya institutlari va hukumat tashkilotlari qarzlari hisobidan ayrim importni qonunda imtiyoz nazarda tutilganida olib kirish;
• jismoniy shaxslarning soliq solinmaydigan meʼyorlar doirasidagi shaxsiy importi;
• tezkor-qidiruv tadbirlari tizimining nazarda tutilgan texnik vositalarini belgilangan shartlarga rioya etgan holda sotib olish;
• ishlab chiqaruvchining sayyohlik yoʻnalishlaridagi degustatsiya zonalarida idishlarga quyilmagan tabiiy vinoni sotishi.

Eksportga oid istisno operatsiyani tasdiqlash majburiyati bilan birga amal qiladi. Tovar olib chiqilgan boʻlsa-da, belgilangan hujjatlar yoki valyuta tushumi boʻlmasa, soliq natijasi oʻzgarishi mumkin.

Soliq bazasi qanday aniqlanadi

Baza har bir tovar turi boʻyicha alohida aniqlanadi va stavka turiga bogʻliq. Soliq bazasi qoidalari (Soliq kodeksining 285-moddasi) quyidagicha umumlashtiriladi:

Tolling xomashyosidan tayyorlangan tovar bazasiga ishlab chiqarish ishlari hamda xomashyo va materiallar qiymati kiradi. Mehnat haqi yoki dividendlar tovar bilan toʻlanganda, tovar tekinga berilganda yoki ayirboshlanganda shartnomaning nol narxi emas, qatʼiy yoki advalor bazaning ayni qoidalari qoʻllanadi.

2026-yildagi aksiz soligʻi stavkalari

2026-yilda qatʼiy, advalor va aralash stavka turlari (Soliq kodeksining 289-moddasi) amal qiladi. Quyida 2026-yil 4-sentabrda amalda boʻlgan stavkalar berilgan; yanvar, fevral va birinchi chorakdagi oraliq stavkalar keyingi operatsiyaga qoʻllanmaydi.

Tamaki va nikotin mahsulotlari

Kalyan uchun tamaki va ayrim boshqa tovarlarda qadoqdagi maʼlumot mavjud boʻlsa, stavka tamaki xomashyosi massasiga qoʻllanadi. Kalyan tamakisi tarkibidagi tamaki xomashyosi netto ogʻirlikning 20 foizidan kam boʻlsa, soliq netto ogʻirlikning 20 foizidan; qadoqda maʼlumot boʻlmasa, qadoq bilan birga brutto ogʻirlikdan hisoblanadi.

Misol. Ishlab chiqaruvchi 2 000 dona sigaretani sotdi. 1 000 donaga 365 000 soʻm (Soliq kodeksining 289-1-moddasi) stavkada aksiz 2 000 / 1 000 × 365 000 = 730 000 soʻm boʻladi.

Alkogol mahsulotlari

2026-yil 1-iyuldan boshlab asosiy toifalar uchun stavkalar import va ichki ishlab chiqarishda bir xil.

Misol. Quvvati 40 foiz boʻlgan 0,5 litrlik 1 000 shisha aroq partiyasida 200 litr suvsiz etil spirti bor: 1 000 × 0,5 × 40%. Litr uchun 48 000 soʻm (Soliq kodeksining 289-2-moddasi) stavkada aksiz 200 × 48 000 = 9 600 000 soʻm boʻladi.

Neft mahsulotlari, gaz, ichimliklar va chipslar

Tabiiy gazga 12 foizlik stavka Oʻzbekistonda ishlab chiqarilgan, jumladan import qilingan gaz olib kirilgandan keyingi gazga taalluqli, ammo olib kirishning oʻzida qoʻllanmaydi. Shakar, shirinlashtiruvchi va xushboʻylantiruvchi modda qoʻshilmagan tabiiy shirin meva yoki sabzavot sharbatiga soliq solinmaydi. Shirin ichimlik qadoqlarida shakar miqdori koʻrsatilmasa, litr uchun eng yuqori 535 soʻm stavka qoʻllanadi.

Misol. Ishlab chiqaruvchi 100 millilitrda 11 gramm shakar boʻlgan ichimlikning 1 200 litrini sotdi. Stavka litr uchun 535 soʻm (Soliq kodeksining 289-3-moddasi), shu sababli aksiz 1 200 × 535 = 642 000 soʻm boʻladi.

Aksiz qachon yuzaga keladi va qanday hisoblanadi

Ichki operatsiyalar uchun aksiz sanasi aylanma sanasining umumiy qoidalari boʻyicha, import uchun esa tovar import tartib-taomilida chiqarilgan sana boʻyicha aniqlanadi. Ushbu import operatsiyasi sanasi (Soliq kodeksining 286-moddasi) davr va stavkani belgilaydi.

Tovar sotilganda sana, odatda, hisobvaraq-faktura va joʻnatish sanalarining oldingisi boʻladi. Joʻnatish boʻlmasa, mulk huquqi oʻtgan sana olinadi. Gaz doimiy yetkazib berilganda oyning oxirgi kuni, tovar oʻz ehtiyoji uchun berilganda esa ichki topshirish hujjati sanasi qoʻllanadi. Ushbu aylanma sanasi qoidalari (Soliq kodeksining 242-moddasi) aksiz haqidagi maxsus norma orqali amal qiladi.

Soliq baza va stavka koʻpaytmasiga teng. Aralash stavkada import aksizi advalor qism boʻyicha hisoblanadi, ammo natija qatʼiy qism boʻyicha summadan kam boʻlmasligi kerak; buni hisoblash tartibi (Soliq kodeksining 290-moddasi) belgilaydi.

Aksiz bazasi tuzatilishi mumkin, chunki maxsus aksiz normasi (Soliq kodeksining 287-moddasi) umumiy asoslarga havola qiladi. Tovar qaytarilishi, xizmat rad etilishi, narx yoki miqdor oʻzgarishi yoxud shartnomadagi chegirma tegishli hodisa davrida bazani tuzatish (Soliq kodeksining 257-moddasi) imkonini beradi. Xato qoʻshimcha emas, tuzatilgan hisobvaraq-faktura bilan toʻgʻrilanadi.

Aksizli tovar eksporti qanday tasdiqlanadi

Belgilangan tasdiq mavjud boʻlsa, eksport aksiz solish obyekti hisoblanmaydi. Soliq toʻlovchi toʻrtta hujjatni (Soliq kodeksining 288-moddasi) toʻplaydi:

1. Eksport qilinadigan tovarni yetkazib berish shartnomasi yoki uning tasdiqlangan nusxasi.
2. Eksport tartibida chiqarilgani haqida bojxona organi belgisi qoʻyilgan yuk bojxona deklaratsiyasi.
3. Tovar belgilangan mamlakatga joʻnatilgani haqida chegara bojxona organi belgisi qoʻyilgan tovarga hamrohlik hujjatlari.
4. Chet ellik xaridor toʻlovini tasdiqlaydigan bank koʻchirmasi.

Komissioner yoki vakil orqali eksport qilinganda komissiya yoxud topshiriq shartnomasi ham kerak. Valyuta tushumi eksport uchun chiqarilgan kundan boshlab 180 kalendar kun (Soliq kodeksining 288-moddasi) ichida kelmasa, realizatsiya aksiz solish obyektiga aylanadi.

Import aksizi va uning QQS bilan bogʻliqligi

Importda aksiz stavka turiga qarab bojxona qiymati, miqdor yoki ikkala koʻrsatkichdan hisoblanadi. Bojxona toʻlovlari, odatda, deklaratsiya qabul qilinishidan oldin (Bojxona kodeksining 327-moddasi) yoki u qabul qilinishi bilan bir vaqtda toʻlanadi, agar maxsus qoida boshqa muddatni belgilamasa.

Aksiz qoʻshilgan qiymat soligʻiga ham taʼsir qiladi. Importda QQS bazasiga bojxona qiymati, toʻlanadigan bojxona boji va aksiz summasi (Bojxona kodeksining 322-moddasi) kiradi. Ichki realizatsiyada QQS bazasi aksizni hisobga olgan narxdan (Soliq kodeksining 248-moddasi), ammo QQSning oʻzisiz aniqlanadi.

Bu yerda faqat aksizning QQS bazasiga taʼsiri yoritilgan. QQSni kim toʻlashi, qaysi aylanmalar ozod etilishi va qachon hisobga olish qoʻllanishi QQS haqidagi maqolada tushuntirilgan. U bitta yetkazib berish ikkala soliq boʻyicha majburiyat tugʻdirganda kerak boʻladi.

Aksiz markalari va raqamli markirovka

Aksiz markasi va raqamli kod turli vazifani bajaradi, shu sababli bitta tovar uchun ikkala talab ham amal qilishi mumkin. Ishlab chiqariladigan va olib kiriladigan alkogol mahsulotlari, tabiiy va koʻpirtirilgan vino, pivo hamda pivo ichimliklaridan tashqari, aksiz markalari bilan markalanadi (OʻRQ-844-son Qonunning 31-moddasi). Ishlab chiqariladigan va olib kiriladigan tamaki mahsulotlari uchun ham aksiz markasi majburiy (OʻRQ-844-son Qonunning 36-moddasi).

Aksiz markalarini qoʻllash uchun ishlab chiqaruvchilar va importchilar (VMQ-285-son qarorning 2-bandi) javobgar. Markalar qatʼiy hisobda turadigan blankalar sifatida hisobga olinadi, ularning nominal qiymati va qoʻllash xarajatlari sarflarga kiritiladi hamda soliqqa hisobga olinmaydi (Nizomning 14–17-bandlari). Markalanishi lozim boʻlgan tovar importchisi aksizni markalarni sotib olishdan oldin toʻlaydi.

Raqamli markirovkani ishlab chiqaruvchilar va importchilar qoʻllaydi, ishlab chiqaruvchilar, importchilar, ulgurji va chakana sotuvchilar esa milliy monitoring tizimiga ulanadi. Aksizli toifalar orasida sigaretalar va boshqa tamaki mahsulotlari, alkogol va pivo mahsulotlari, suv va salqin ichimliklar majburiy roʻyxatga (VMQ-737-son qarorga 1-ilova) kiradi. Muomala ishtirokchilarining asosiy taʼminot zanjiri majburiyatlari (VMQ-737-son qarorning 5-bandi) tovarning butun muomalasiga tatbiq etiladi.

Chakana sotuvchi onlayn yoki virtual kassaga ulangan kod oʻqish qurilmasidan foydalanadi va Asl belgisi tizimiga ulanadi. 2027-yil 1-yanvargacha har bir qurilma xarajati foyda soligʻi, aylanmadan olinadigan soliq yoki yakka tartibdagi tadbirkorning JShDSini toʻrt BHM (PQ-203-son qarorning 4-bandi), yaʼni 1.760.000 soʻmgacha kamaytirishi mumkin.

Misol. Qurilma 2 000 000 soʻm tursa, bitta qurilma uchun kamaytirish chegarasi 1.760.000 soʻm. Tegishli soliq hisobida shu ikki miqdordan kichigi — 1 760 000 soʻm qoʻllanadi.

Aksiz hisoboti va toʻlovi muddati

Aksiz boʻyicha soliq davri — bir oy (Soliq kodeksining 291-moddasi). Hisobot har oy soliq hisobida turilgan joy boʻyicha keyingi oyning oʻninchi kunidan kechiktirmay (Soliq kodeksining 292-moddasi) topshiriladi. Benzin, dizel yoqilgʻisi va gaz avtomobillarga yoqilgʻi quyish shoxobchalari orqali sotilganda hisobot shoxobcha joylashgan yer boʻyicha topshiriladi.

Aksiz hisobot topshirish muddatidan kechiktirmay toʻlanadi. Importga bojxona muddatlari tatbiq etiladi, aksiz markasi qoʻyiladigan import tovarlari boʻyicha soliq esa markalar olinishidan oldin (Soliq kodeksining 293-moddasi) toʻlanadi.

Taqvim misoli. 2026-yil sentabrdagi operatsiyalar uchun ichki aksiz hisoboti va toʻlovi 2026-yil 10-oktabrdan kechiktirmay amalga oshiriladi.

Xatolar va kechiktirish uchun javobgarlik

Toʻlov kechiktirilganda penya muddatdan keyingi kundan boshlab har bir kalendar kun uchun hisoblanadi. Kunlik stavka qarzga nisbatan qayta moliyalashtirish stavkasining uch yuzdan biri (Soliq kodeksining 110-moddasi). Boshqa maxsus huquqbuzarlik tarkibi boʻlmaganida notoʻgʻri hisoblash yoki boshqa gʻayriqonuniy harakat tufayli kam toʻlash kamomadning 20 foizi (Soliq kodeksining 224-moddasi) miqdorida jarimaga sabab boʻladi.

Raqamli markirovka boʻyicha tashkilot va mansabdor shaxs uchun alohida normalar mavjud. Soliq kodeksi ishlab chiqaruvchi, importchi yoki sotuvchiga oxirgi hisobot choragidagi sof tushumning 2 foizi (Soliq kodeksining 227-1-moddasi), bir yil ichida takroriy huquqbuzarlik uchun esa 20 foiz miqdorida jarima belgilaydi. Ishlab chiqaruvchi yoki importchining mansabdor shaxsiga Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeks 100 BHM jarima (MJtKning 166-moddasi), yaʼni 44.000.000 soʻm belgilaydi.

Alohida ravishda PQ-190-son qaror 2026-yil 1-yanvardan axborot tizimi orqali markirovkaning masofaviy soliq tekshiruvini joriy etdi. Avval ogohlantirish beriladi; ikkinchi ogohlantirishdan keyin maxsus shkala qoʻllanadi: bir oy ichidagi birinchi yangi holatda sof tushumning 0,2 foizi, soʻng bir yil ichidagi takrorlanishiga qarab 0,4 foiz, 1 foiz va 2 foiz. Ushbu tartib Soliq kodeksidagi huquqbuzarlik tarkibi va sanksiyani mexanik ravishda almashtirmasligi kerak: oqibatni hisoblashdan oldin soliq organi qarorida qaysi norma va tartib koʻrsatilganini aniqlash zarur.

Bu yerda aksizni hisoblash va markirovkaga bevosita bogʻliq oqibatlar keltirilgan. Soliq tekshiruvlari tartibi, shikoyat qilish va qasddan soliqdan boʻyin tovlash uchun jinoiy javobgarlik soliq nazorati maqolasida yoritilgan. Talabnoma, tekshiruv xabarnomasi yoki jarima qarori olinganda u kerak boʻladi.

2025–2027-yillarda nimalar oʻzgardi

• 2025-yil 25-dekabrdagi OʻRQ-1108-son Qonun 2026-yilgi tamaki aksizi stavkalarini 1-yanvar, 1-fevral va 1-iyul bosqichlari bilan joriy etdi.
• Shu Qonun alkogol aksizi stavkalarini va neft, ichimlik, chips stavkalarini yangiladi. 2026-yil 1-apreldan shirin ichimliklar shakar miqdori boʻyicha farqlanadi, qadoqlangan kartoshka chipslariga esa qatʼiy stavka qoʻllanadi.
• 2025-yil 18-avgustdagi PQ-252-son qaror 2025-yil 1-sentabrdan 2028-yil 1-yanvargacha Oʻzbekistonda ishlab chiqarilmaydigan import polietilen granulalariga aniq texnik parametrlar asosida shakllantiriladigan roʻyxat boʻyicha nol stavkani qoʻllaydi. Bu umumiy 10 foizlik stavkadan maxsus istisno.
• 2026-yil 19-maydagi PF-95-son Farmon 2027-yil 1-yanvardan yakuniy isteʼmolchiga sotilgan neft-gaz mahsulotlari boʻyicha aksiz hisobotini proaktiv shakllantirishni nazarda tutadi. Shu sanagacha har oylik topshirish (Soliq kodeksining 292-moddasi) amal qiladi.

Aksizli tovar operatsiyasidan oldin nimalar tekshiriladi

Birinchi yetkazib berish yoki importdan oldin tovar va uning kodini stavkalarning amaldagi tahriri bilan solishtiring, ishlab chiqaruvchi, importchi yoki yakuniy isteʼmolchiga sotuvchi maqomini aniqlang va natura hisob birligini qayd eting. Soʻng operatsiya obyekti, sanasi, bazasi, maxsus nol stavka, aksiz markasi va raqamli markirovka mavjudligini tekshiring.

Hisob tizimida tovar toifalari, oʻlchov birliklari, omborlar va yoqilgʻi sotish joylarini alohida sozlash foydali. Eksport uchun shartnoma, deklaratsiya, tovarga hamrohlik hujjatlari va bank koʻchirmasidan iborat toʻplamni oldindan tayyorlang. Har oylik yopish natura aylanmasi, qiymat, elektron hisobvaraq-fakturalar maʼlumotlari, markirovka kodlari, soliq hisoboti va toʻlovni solishtirishi kerak.

Koʻp beriladigan savollar

Oʻzbekistonda qaysi tovarlarga aksiz solinadi?

2026-yilda stavkalar belgilangan aksizli toifalarga tamaki va nikotin mahsulotlari, alkogol mahsulotlari, neft mahsulotlari, polietilen granulalari, tabiiy gaz, yakuniy isteʼmolchiga sotiladigan yoqilgʻi va gaz, ayrim qadoqlangan ichimliklar, energetik va tetiklashtiruvchi ichimliklar hamda qadoqlangan kartoshka chipslari kiradi. Amaliy xulosa kundalik nomga emas, tovarning aniq tavsifi, tarkibi, qadogʻi, kodi va stavka birligiga asoslanadi.

Importda aksizni kim toʻlaydi?

Toʻlovchi — bojxona qonunchiligiga muvofiq aksiz toʻlanadigan tovarni bojxona chegarasidan olib oʻtadigan shaxs. Stavka turiga qarab baza bojxona qiymati, tovar miqdori yoki ikkala koʻrsatkich boʻlishi mumkin. Odatda, toʻlov bojxona deklaratsiyasi qabul qilinishidan oldin yoki u bilan bir vaqtda amalga oshiriladi. Import tovariga aksiz markasi qoʻyilishi kerak boʻlsa, aksiz markalar sotib olinishidan oldin toʻlanadi.

Eksportga aksiz soligʻi solinadimi?

Eksport bojxona tartib-taomilidagi eksport aksiz solish obyekti hisoblanmaydi. Soliq toʻlovchi uni shartnoma, eksport yuk bojxona deklaratsiyasi, chegara bojxona organi belgisi qoʻyilgan tovarga hamrohlik hujjatlari va bank koʻchirmasi bilan tasdiqlashi kerak. Eksport uchun chiqarilgandan keyin 180 kalendar kun ichida valyuta tushumi kelmasa, realizatsiya soliq solish obyekti deb eʼtirof etiladi.

Aksiz QQSdan nimasi bilan farq qiladi?

Aksiz faqat roʻyxatda koʻrsatilgan tovarlar va operatsiyalarga, QQS esa kengroq aylanmaga qoʻllanadi. Shu bilan birga, soliqlar baza hisobida bogʻliq: ichki realizatsiyada QQS bazasi uchun narx aksizni oʻz ichiga oladi, importda bojxona qiymati va bojiga toʻlanadigan aksiz qoʻshiladi. Shu sababli avval aksiz hisoblanadi, soʻng uning summasi QQS bazasini aniqlashda qoʻllanadi.

Aksiz va raqamli markirovka birga kerakmi?

Ha, tovar ikkala roʻyxatga kirsa, ikkisi ham kerak. Aksiz markasi alkogol yoki tamaki mahsulotlari uchun maxsus rejim bajarilganini tasdiqlaydi, raqamli kod esa axborot tizimida muomala kuzatuvchanligini taʼminlaydi. Ishlab chiqaruvchi yoki importchi ishlab chiqarish yoxud bojxona rasmiylashtiruvidan oldin ikkala markirovka talabini; sotuvchi esa realizatsiyadan oldin kod mavjudligi va oʻqilishini tekshiradi.