Oʻzbekistonda hisobvaraq-fakturalar: qoidalar va muddatlar

Hisobvaraq-faktura umumiy qoidaga koʻra joʻnatish yoki xizmat kunida rasmiylashtiriladi. Odatda bu elektron hujjat boʻladi: xaridor uni 10 kalendar kun ichida, raqamli markirovkalanadigan mahsulot boʻyicha esa bir kun ichida tasdiqlaydi. Nazorat-kassa cheki va ayrim boshqa hujjatlar belgilangan hollarda hisobvaraq-faktura oʻrnini bosadi.

Qisqacha:

• yuridik shaxslar, yakka tartibdagi tadbirkorlar va oʻzini oʻzi band qilgan shaxslar realizatsiyada odatda hisobvaraq-faktura taqdim etadi (Soliq kodeksining 47-moddasi);
• odatiy muddat — tovar joʻnatilgan yoki xizmat koʻrsatilgan kalendar sana, ayrim operatsiyalar uchun oylik muddatlar bor;
• xaridor elektron hisobvaraq-fakturani 10 kalendar kun ichida, markirovkalanadigan mahsulot boʻyicha esa bir kun ichida tasdiqlaydi yoki sababini koʻrsatib rad etadi;
• faqat elektron shaklda qabul qilingan hisobvaraq-fakturadagi QQS hisobga olinadi;
• yuborishdan oldin buxgalter operatsiya sanasi, taraflar, tovar kodi, qiymat va QQSni tekshirishi kerak.

Yangilangan: 2026-yil 04-sentyabr

Hisobvaraq-faktura nima

Hisobvaraq-faktura — belgilangan shakldagi hujjat boʻlib, u tovarlar haqiqatda joʻnatilganini tasdiqlaydi yoki xizmatlar koʻrsatilganini va ularning qiymatini qayd etadi. QQS toʻlovchi xaridor uchun u sotuvchi taqdim etgan soliqni hisobga olishga asos boʻladigan birlamchi hujjat, sotuvchi uchun esa realizatsiya va soliq solinadigan aylanmani hisobga olish hujjatidir.

Hisobvaraq-faktura toʻlov uchun hisobvaraq bilan bir xil emas. Toʻlov uchun hisobvaraq qancha mablagʻni qaysi rekvizitlar boʻyicha toʻlashni bildiradi, hisobvaraq-faktura esa sodir boʻlgan realizatsiyani hisob va soliq maqsadlarida qayd etadi. Shu sababli oldindan toʻlovning oʻzi joʻnatish yoki xizmat koʻrsatishni tasdiqlovchi hujjat oʻrnini bosmaydi.

Hisobvaraq-fakturani kim va qachon taqdim etadi

Tovarlar va xizmatlarni realizatsiya qilishda hisobvaraq-fakturani xaridorga sotuvchi subyektlar (Soliq kodeksining 47-moddasi) — yuridik shaxslar, YTT va oʻzini oʻzi band qilgan shaxslar — taqdim etadi, agar operatsiya uchun istisno belgilanmagan boʻlsa. Majburiyat faqat QQS toʻlovchisi maqomiga emas, realizatsiyaga bogʻliq: QQS toʻlamaydigan sotuvchi ham hujjatni rasmiylashtiradi, lekin unda soliqni ajratib koʻrsatmaydi.

Umumiy qoidaga koʻra hujjat tovar joʻnatilgan yoki topshirilgan yoxud xizmat koʻrsatilgan kalendar sanada tuziladi va xaridorga yuboriladi. Tovarlar uchun aylanma sanasi hisobvaraq-faktura sanasi va joʻnatish sanasidan ertarogʻi, xizmatlar uchun esa xizmat koʻrsatilganini tasdiqlovchi hujjat rasmiylashtirilgan sana (Soliq kodeksining 242-moddasi) hisoblanadi.

Jismoniy shaxslarga elektron xizmat koʻrsatuvchi sifatida Oʻzbekistonda hisobga qoʻyilgan chet el kompaniyasi bunday xizmatlar boʻyicha hisobvaraq-faktura taqdim etmaydi. Bu elektron xizmatlar uchun istisno (Soliq kodeksining 47-moddasi) hisoblanadi.

Qachon hisobvaraq-faktura kerak emas

Xaridorga nazorat-kassa cheki yoki qonunchilikda belgilangan boshqa oʻrnini bosuvchi hujjat berilgan boʻlsa, hisobvaraq-faktura taqdim etilmasligi mumkin. Istisnolarning toʻliq roʻyxati quyidagilarni qamrab oladi:

• toʻlov naqd pulda, jismoniy shaxsning bank kartasi yoki yuridik shaxs yoxud YTTning milliy valyutadagi korporativ kartasi orqali amalga oshirilib, nazorat-kassa texnikasi yoki virtual kassa cheki berilishi;
• aholi bilan hisob-kitobda qatʼiy hisobot blankasi boʻlgan kvitansiya berilishi — faqat nazorat-kassa texnikasi taʼmirga topshirilganda yoki savdo joyida vaqtincha elektr boʻlmaganda va kvitansiyalar soliq organida roʻyxatdan oʻtkazilganda;
• tovarlar eksportida bojxona yuk deklaratsiyasi rasmiylashtirilishi;
• bank operatsiyasi mijozning shaxsiy hisobvaragʻidan koʻchirma bilan rasmiylashtirilishi;
• tovarlarning tekinga ommaviy tarqatilishi;
• yoʻlovchi tashishda yoʻl chiptasi, shu jumladan elektron chipta berilishi;
• kommunal va aloqa xizmatlari uchun buxgalteriya hisobiga asos boʻladigan birlamchi hujjatlar asosida bank orqali toʻlov qilinishi.

Chek, kvitansiya va bojxona yuk deklaratsiyasi sanab oʻtilgan hollarda hisobvaraq-faktura oʻrnini bosadi. Istisno mavjud boʻlsa ham xaridor elektron hisobvaraq-fakturani talab qilsa, sotuvchi uni taqdim etishi mumkin; bunday qiymat oylik umumlashtirilgan bir tomonlama elektron hisobvaraq-fakturaga kiritilmaydi.

Hisobvaraq-faktura qaysi muddatda taqdim etiladi

Asosiy muddat — operatsiya sodir boʻlgan kun. Uzluksiz xizmatlar, uzoq muddatli shartnomalar, umumlashtirilgan bir tomonlama hujjatlar va vositachilik operatsiyalari uchun alohida muddatlar amal qiladi.

Rasmiylashtirish yoki qabul qilish muddatining oxirgi kuni dam olish yoxud ish kuni boʻlmagan kunga toʻgʻri kelsa, muddat keyingi ish kunida tugaydi. Oddiy savdoda «toʻlovdan oldinmi yoki keyinmi» degan savol joʻnatish yoki xizmat sanasi boʻyicha hal qilinadi: toʻlov aylanma sanasi sifatida koʻrsatilmagan (Soliq kodeksining 242-moddasi).

Elektron hisobvaraq-faktura qanday toʻldiriladi

Hujjatning yuqori qismida raqam va taraflar rekvizitlari majburiy koʻrsatiladi: hisobvaraq-faktura raqami; shartnoma yoki joʻnatish yoxud xizmat hujjatining raqami va sanasi; realizatsiya sanasi; sotuvchi va xaridorning nomi hamda pochta manzili; ularning STIRi; bank hisobvaraqlari, bank va MFOsi; QQS toʻlovchisining roʻyxat raqami.

Avval yetkazib beruvchi toifasi va realizatsiya maqsadi tanlanadi. Soʻng tovar yoki xizmat satrlari belgilangan shakl boʻyicha toʻldiriladi.

Chet el valyutasida tuzilgan shartnoma boʻyicha hisobvaraq-faktura realizatsiya sanasidagi Markaziy bank kursi asosida soʻmda rasmiylashtiriladi, chet el valyutasidagi hujjat esa unga ilova qilinadi. Tekinga berishda yakuniy satrga «toʻlovsiz», ustav kapitaliga hissa qoʻshishda esa hissa toʻgʻrisidagi belgi yoziladi.

Hisobvaraq-faktura qanday imzolanadi va qabul qilinadi

Yuridik shaxs nomidan elektron hisobvaraq-fakturani rahbar yoki ishonchnoma yoxud boshqa hujjat bilan vakolat berilgan shaxs imzolaydi. YTT va jismoniy shaxs oʻz elektron raqamli imzosi (ERI) bilan imzolaydi. Jismoniy shaxsda ERI boʻlmasa, tizim hujjatni avtomatik tasdiqlaydi; u ikki nusxada chop etilib, biri jismoniy shaxsga beriladi, ikkinchisi olish toʻgʻrisidagi imzo bilan sotuvchida qoladi.

ERI qoʻlda qoʻyilgan imzoga teng (ERI toʻgʻrisidagi Qonunning 4-moddasi), agar uning haqiqiyligi tasdiqlangan, sertifikat tekshirish yoki imzolash paytida amal qilgan va imzo sertifikatda koʻrsatilgan maqsadda ishlatilgan boʻlsa. Yuridik shaxs ERIsi bilan tasdiqlangan elektron hujjat shu shartlarda muhrlangan qogʻoz hujjatga tenglashtiriladi.

Xaridor elektron hisobvaraq-fakturani ERI bilan tasdiqlashi yoki sababini koʻrsatib 10 kalendar kun ichida rad etishi kerak. Majburiy raqamli markirovkalanadigan mahsulot uchun muddat bir kalendar kun. Xaridor shu muddatda hech bir amalni bajarmasa, hujjat tasdiqlangan hisoblanadi. Biroq amalda sodir boʻlmagan operatsiya boʻyicha tuzilgan hisobvaraq-faktura tovar joʻnatilganini yoki xizmat koʻrsatilganini tasdiqlamaydi.

Hisobvaraq-faktura QQSga qanday taʼsir qiladi

Elektron hisobvaraq-fakturaning oʻzi QQSni hisobga olishni kafolatlamaydi. Tovar yoki xizmat soliq solinadigan faoliyatda ishlatilishi, alohida QQS koʻrsatilgan hujjat olinishi, yetkazib beruvchi QQS toʻlovchisi sifatida roʻyxatdan oʻtgan boʻlishi, import yoki soliq agenti operatsiyasida esa soliq budjetga toʻlangan boʻlishi kerak. Bu shartlar bir vaqtda bajariladi (Soliq kodeksining 266-moddasi).

Umumiy stavka 12 foiz (Soliq kodeksining 258-moddasi). Umumiy ovqatlanish, savdo va xizmat koʻrsatish sohasidagi korxonalar ixtiyoriy tanlaydigan soddalashtirilgan tartibda 6 foizli stavka (2026-yil 26-maydagi PF-100-son Farmon) qoʻllanadi. Bu tartib yirik soliq toʻlovchilar va davlat ulushi 50% yoki undan yuqori korxonalar uchun mavjud emas. Sotuvchi kiruvchi QQSni hisobga olmaydi, ammo uning xaridorlari taqdim etilgan summani hisobga olish huquqini saqlab qoladi.

Misol. Korxona QQSsiz qiymati 10 000 000 soʻm boʻlgan xizmatni sotadi. Umumiy stavkada QQS 10 000 000 × 12% = 1 200 000 soʻm, hisobvaraq-faktura jami 11 200 000 soʻm boʻladi. Soddalashtirilgan tartib qonuniy tanlanganda: 10 000 000 × 6% = 600 000 soʻm, jami 10 600 000 soʻm.

Yuqori xavf darajasi elektron hisobvaraq-fakturani avtomatik ravishda bekor qilmaydi. Bunday vaziyatda xaridor soliq agentiga aylanishi va QQSni hisobga olish uchun uni toʻlashi mumkin; soliq toʻlangan davrda yoki hisobot muddati hali kelmagan boʻlsa, hujjat sanasi boʻyicha hisobga olinadi. Yuqori xavfli hujjatlar qoidalari (Soliq kodeksining 266-1-moddasi) xavfni baholash tizimi bilan birga qoʻllanadi.

Bu maqola hujjatni rasmiylashtirishni tushuntiradi, lekin soliqni hisoblash va qoplashning barcha qoidalarini qamrab olmaydi. Qoʻshilgan qiymat soligʻi haqidagi maqolada obyekt, stavkalar, imtiyozlar, hisobga olish va QQSni qaytarish tushuntirilgan; hisobvaraq-faktura shakli emas, operatsiyaning soliq natijasi tekshirilganda undan foydalaning.

Qachon bir tomonlama hisobvaraq-faktura kerak

Tovar yoki xizmat belgilangan istisno asosida xaridorga hisobvaraq-faktura bermasdan realizatsiya qilinsa, yetkazib beruvchi odatda oy uchun bitta umumlashtirilgan bir tomonlama elektron hisobvaraq-faktura tuzadi. U keyingi oyning beshinchi kunigacha realizatsiya oyining oxirgi sanasi bilan shakllantiriladi. Bojxona yuk deklaratsiyasi bilan eksport va nazorat-kassa cheki berilgan savdo umumlashtirishga kiritilmaydi; xaridor talabiga koʻra berilgan elektron hisobvaraq-faktura ham alohida qoldiriladi.

Aylanmadan olinadigan soliq toʻlovchisi quyidagi maxsus xarajat va daromadlar uchun ham bir tomonlama hisobvaraq-faktura rasmiylashtiradi:

• qaytarish sharti bilan qayta ishlashga berilgan aksiz toʻlanadigan tovarlar, bunday qayta ishlash natijasini mulkdorga berish va aksiz toʻlanadigan tovarlardan oʻz ehtiyoji uchun foydalanish;
• aksiz toʻlanadigan tovarni sotish narxi va tannarxi oʻrtasidagi ijobiy farq, shuningdek, bunday tovarning buzilishi, yoʻqotilishi, yaroqsizligi, kamomadi yoki shikastlanishi;
• uzoq muddatli shartnomalar, REPO operatsiyalari, qimmatli qogʻozlar va muddatli bitimlarning moliyaviy vositalaridan olingan daromadlar;
• asosiy vositalar va boshqa mol-mulkning chiqib ketishidan daromad, tekinga olingan mol-mulk yoki xizmatlar va inventarizatsiyada aniqlangan ortiqcha mol-mulk;
• majburiyatlarni hisobdan chiqarish, talab qilish huquqidan voz kechish, ilgari chegirilgan xarajat yoki zararning oʻrnini qoplashdan olingan daromadlar;
• olinishi lozim boʻlgan jarima, penya, shartnoma sanksiyalari va zararlarni qoplash summalari;
• ijobiy kurs farqining salbiy kurs farqidan oshgan qismi;
• ishtirokchining yuridik shaxs foydasiga ulush qiymatidan voz kechishi tufayli ustav kapitalini shakllantirish, oshirish yoki kamaytirish bilan bogʻliq daromad;
• nazorat qilinadigan chet el kompaniyasi foydasi, dividendlar va foizlar.

Bu aylanmadan olinadigan soliq toʻlovchisining bir tomonlama elektron hisobvaraq-fakturasi uchun amaldagi normada keltirilgan toifalarning toʻliq roʻyxatidir.

Hisobvaraq-fakturalar boʻyicha maxsus tartiblar

Hisobvaraq-faktura qanday tuzatiladi yoki bekor qilinadi

Tuzatish usuli sababga bogʻliq. Oldin amalga oshirilgan yetkazib berish shartlari oʻzgarsa, qoʻshimcha elektron hisobvaraq-faktura tuziladi; dastlabki hujjatda xato boʻlsa, u bekor qilinib, tuzatilgan elektron hisobvaraq-faktura rasmiylashtiriladi.

Qoʻshimcha hujjatda tuzatish belgisi, uning raqami va sanasi, dastlabki elektron hisobvaraq-fakturaning raqami va sanasi, QQSsiz qiymat hamda QQSdagi ijobiy yoki salbiy farq koʻrsatiladi. Tuzatilgan elektron hisobvaraq-faktura esa dastlabki hujjatning raqami va sanasini saqlab qoladi. Tuzatish topshirilgan soliq hisobotini oʻzgartirsa, tegishli soliq davri uchun aniqlashtirilgan hisobot taqdim etiladi.

Misol. Sotuvchi 10 000 000 soʻm QQSsiz qiymat va 1 200 000 soʻm QQS bilan elektron hisobvaraq-faktura taqdim etdi, keyin xaridor QQSsiz 2 000 000 soʻmlik tovarni qaytardi. Qoʻshimcha hujjatda qiymat −2 000 000 soʻm va QQS −240 000 soʻm koʻrsatiladi; xaridor ilgari hisobga olgan summani 240 000 soʻmga kamaytiradi.

Vositachining hisobvaraq-fakturasi va xarajatlarni qoplash

Vositachi sotuvchidan olingan hisobvaraq-fakturani oʻz nomidan komitentga qayta taqdim etadi, sotuvchi koʻrsatkichlarini saqlaydi va uning rekvizitlarini qayd etadi. Bu hujjat Taqdim etilgan hisobvaraq-fakturalar jurnalida saqlanadi, lekin vositachining Sotish reyestriga kiritilmaydi va undagi QQS vositachi tomonidan hisoblanmaydi. Vositachi oʻz haqi uchun komitent imzolagan alohida hisobvaraq-faktura va dalolatnoma rasmiylashtiradi.

Vositachi hisoboti operatsiyalar qiymati va miqdorini ajratilgan QQS bilan, qoplanadigan xarajatlarni, vositachilik haqini, avanslarni va toʻlanadigan summani oʻz ichiga oladi. Hisobotga shartnomalar, elektron hisobvaraq-fakturalar, dalolatnomalar, xarajat va toʻlovni tasdiqlovchi hujjatlar ilova qilinadi. Hisobot operatsiyalar oyi tugaganidan keyin besh ish kunidan kechiktirmay beriladi; komitent uning asosida besh ish kuni ichida vositachiga elektron hisobvaraq-faktura taqdim etadi.

Korporativ karta orqali xaridda chek hisobvaraq-faktura oʻrnini bosadi. QQS toʻlovchi onlayn nazorat-kassa texnikasi yoki virtual kassa chekini shaxsiy kabinet orqali roʻyxatdan oʻtkazib, xaridni reyestrga kiritishi va QQSni keyingi oyning 10-kunigacha hisobga olishi mumkin.

Hisobvaraq-faktura qachon elektron TTY bilan birlashtiriladi

Tovar-moddiy boyliklar realizatsiya bilan bir vaqtda joʻnatilganda elektron hisobvaraq-faktura elektron tovar-transport yuk xati (elektron TTY) bilan birlashtiriladi. Tovar roʻyxatdan oʻtkaziladigan transport vositasisiz koʻchirilsa yoki joʻnatish bir vaqtning oʻzida realizatsiya bilan bogʻliq boʻlmasa, birlashtirish talab etilmaydi.

Birlashtirilgan hujjatda elektron hisobvaraq-faktura rekvizitlaridan tashqari tashish maʼlumotlari koʻrsatiladi: transport turi; tashuvchining nomi va STIRi yoki JShShIRi; transport vositasi; haydovchi va yetkazib berishga masʼul shaxsning JShShIRi; yuklash va yetkazish manzillari. Ekspeditor, uchinchi shaxs buyurtmachi va ayrim tashish sxemalari uchun shartnoma rekvizitlari, masofa va tashish narxi qoʻshiladi.

Elektron tasdiqdan keyin tizim birlashtirilgan hujjatga QR-kod biriktiradi. Yetkazib berishga masʼul shaxs yukni olish va topshirishni, yuk oluvchi esa tashish yakunlanganini tasdiqlaydi; rad etilganda aniq sabab koʻrsatiladi.

Elektron hisobvaraq-faktura tizimida nosozlik boʻlsa nima qilish kerak

Axborot tizimida texnik nosozlik yuz bersa, hisobvaraq-fakturani qogʻozda rasmiylashtirish mumkin, ammo nosozlik operator tomonidan rasman tasdiqlanishi kerak. Tizim tiklangach, hujjat qogʻoz nusxadagi sanani saqlagan holda besh kun ichida elektron tizimga kiritiladi.

Davlat siriga taalluqli operatsiyalar ham qogʻozda rasmiylashtiriladi. Qogʻoz hisobvaraq-faktura kamida ikki nusxada tuziladi: biri xaridorga beriladi, ikkinchisi yetkazib beruvchida qoladi.

Talablarga rioya qilish, oʻzgarishlar va tekshiruvlar

Hisobvaraq-fakturalar uchun javobgarlik

Tovar yoki xizmat nomenklaturasiga yoxud sotuvchining faoliyatiga mos kelmaydigan identifikatsiya kodini koʻrsatish hujjatlarda qayd etilgan realizatsiya qiymatining 1 foizi miqdorida jarimaga (Soliq kodeksining 223-moddasi) sabab boʻladi.

QQS toʻlovchisi boʻlmagan shaxs yoki QQSdan ozod etilgan aylanma sotuvchisi hisobvaraq-fakturada soliqni noqonuniy ajratib koʻrsatsa, yetkazib beruvchi bu QQSni budjetga toʻlaydi va QQS summasining 20 foizi miqdorida jarima (Soliq kodeksining 225-moddasi) toʻlaydi. Shu sababli «QQSsiz» yozuvi shunchaki texnik belgi emas.

Hisobvaraq-faktura haqiqiy emas deb topilsa, xaridor oldin hisobga olgan QQSni asos paydo boʻlgan soliq davrida tuzatishi shart. Hisobga olingan soliqni tuzatish (Soliq kodeksining 269-moddasi) hujjat avtomatik tasdiqlanganiga bogʻliq emas: soxta operatsiya baribir hujjat bilan tasdiqlanmaydi.

2025–2026-yillarda nimalar oʻzgardi

• 2025-yil 4-sentabrdagi PF-153-son Farmon bilan 2026-yil 1-yanvardan elektron hisobvaraq-fakturalar xavfini real vaqt rejimida tahlil qilish tizimi joriy etildi. Yuqori xavfli hujjatlar hisobot davridagi umumiy sonning 10%idan oshmasligi, ular boʻyicha QQS esa sotuvchi yoki xaridor soliqni toʻliq toʻlagandan keyin hisobga olinishi kerak.
• 2026-yil 26-maydagi PF-100-son Farmon ayrim umumiy ovqatlanish, savdo va xizmat koʻrsatish korxonalariga 2026-yil 1-iyundan 2030-yil 1-yanvargacha soddalashtirilgan 6%li QQSni ixtiyoriy tanlash huquqini berdi. Ushbu stavkani elektron hisobvaraq-faktura va cheklarda hisoblash nazarda tutilgan.
• Shu Farmon bilan 2026-yil 1-iyundan umumiy belgilangan soliq tartibiga oʻtish uchun daromadning chegaraviy miqdori 5.280.000.000 etib belgilandi. Bu hisobvaraq-faktura rekviziti emas, alohida soliq chegarasidir.
• Xuddi shu 2026-yil 26-maydagi PF-100-son Farmon Soliq qoʻmitasi va Iqtisodiyot va moliya vazirligiga 2026-yil 1-oktabrgacha elektron hisobvaraq-faktura va hisobot xavfini real vaqt rejimida baholash asosida manfiy QQS farqini avtomatik qoplashni joriy etishni topshirdi. Maqola yangilangan sanada bu kelajakdagi joriy etish muddati edi.

Buxgalter yuborishdan oldin nimani tekshirishi kerak

Imzolashdan oldin elektron hisobvaraq-fakturani shartnoma, yuk xati yoki dalolatnoma bilan solishtiring va quyidagilarni ketma-ket tekshiring:

• hujjat sanasi va operatsiya uchun maxsus muddat;
• taraflarning nomi, manzili, STIRi, bank rekvizitlari va QQS raqamlari;
• tovar yoki xizmat nomi, identifikatsiya kodi, oʻlchov birligi va miqdori;
• QQSsiz narx, qiymat, stavka, QQS summasi va jami;
• sotuvchi soliqni ajratib koʻrsatishga haqli boʻlmasa, «QQSsiz» belgisi;
• talab qilinadigan hollarda majburiy markirovka kodlari va elektron TTY maʼlumotlari;
• imzolovchining vakolati va xaridor kabinetidagi hujjat holati.

Bu tartib majburiy rekvizitlar roʻyxatidan kelib chiqadi va tafovut hisob hamda QQSni hisobga olishga taʼsir qilishidan oldin uni aniqlashga yordam beradi.

Koʻp beriladigan savollar

YTT QQSsiz hisobvaraq-faktura taqdim etishi kerakmi?

Ha. Hisobvaraq-faktura tuzish majburiyati faqat QQS toʻlovchisi maqomiga emas, tovar yoki xizmat realizatsiyasiga bogʻliq. Operatsiya nazorat-kassa cheki yoki boshqa oʻrnini bosuvchi hujjat haqidagi istisnoga kirmasa, YTT elektron hisobvaraq-faktura taqdim etadi. Stavka ustunida «QQSsiz» deb yoziladi, soliq summasi esa ajratib koʻrsatilmaydi.

Xizmatlar uchun hisobvaraq-faktura qachon taqdim etiladi?

Oddiy xizmat hisobvaraq-fakturasi xizmat koʻrsatilgan kalendar sanada tuziladi. Doimiy koʻrsatiladigan xizmatlarda oylik tartib amal qiladi: hujjat oyning oxirgi sanasi bilan rasmiylashtiriladi va keyingi oyning 10-kunigacha taqdim etiladi. Har oy topshirish nazarda tutilmagan qurilish va uzoq muddatli shartnomalarda ham oylik rasmiylashtirish (Soliq kodeksining 242-moddasi) qoʻllanadi.

Tasdiqlangan hisobvaraq-fakturani bekor qilish mumkinmi?

Ha, agar xato topilsa yoki dastlabki hujjatni oʻzgartirish yoxud toʻldirish kerak boʻlsa. Dastlabki elektron hisobvaraq-faktura bekor qilinadi, uning oʻrniga xaridor tasdiqlaydigan tuzatilgan hujjat rasmiylashtiriladi. Narx yoki miqdor oʻzgarsa, tovar qaytarilsa yoxud xizmatdan voz kechilsa, tuzatilgan hujjat emas, qoʻshimcha hisobvaraq-faktura (Soliq kodeksining 257-moddasi) ishlatiladi.

Hisobvaraq-faktura toʻlovdan oldinmi yoki keyinmi taqdim etiladi?

Oddiy hisobvaraq-faktura toʻlovga emas, tovar joʻnatilishi yoki xizmat koʻrsatilishiga bogʻlangan. U operatsiya sodir boʻlgan kalendar sanada rasmiylashtiriladi. Tovar uchun aylanma sanasi elektron hisobvaraq-faktura va joʻnatish sanasidan ertarogʻi, xizmat uchun esa xizmat koʻrsatilganini tasdiqlovchi hujjat sanasi boʻyicha aniqlanadi. Oldindan toʻlovning oʻzi aylanma sanasini (Soliq kodeksining 242-moddasi) koʻchirmaydi.

Xaridor elektron hisobvaraq-fakturani tasdiqlamasa nima boʻladi?

Xaridor oddiy elektron hisobvaraq-fakturani 10 kalendar kun ichida tasdiqlamasa ham, sababini koʻrsatib rad etmasa ham, hujjat avtomatik tasdiqlangan hisoblanadi. Markirovkalanadigan mahsulot uchun muddat bir kalendar kun. Avtomatik tasdiq amalda mavjud boʻlmagan bitimni qonuniylashtirmaydi: sodir boʻlmagan operatsiya uchun tuzilgan hisobvaraq-faktura yetkazib berishni tasdiqlamaydi.