Domen nomlari va brend himoyasi

.uz domenini mahalliy yoki chet el kompaniyasi roʻyxatdan oʻtkazishi mumkin, ammo manzilni roʻyxatdan oʻtkazish tovar belgisi muhofazasining oʻrnini bosmaydi. Roʻyxatdan oʻtkazish muddati — kamida bir yil, narxni roʻyxatdan oʻtkazuvchi belgilaydi. Brend himoyasiga .UZ domeni haqidagi Nizom, tovar belgilari va firma nomlari haqidagi qonunlar, Fuqarolik kodeksi, sud nizosida esa protsessual normalar qoʻllanadi.

Qisqacha:

• chet el kompaniyasi .uz domenini joylashgan joyidan qatʼi nazar roʻyxatdan oʻtkazishi mumkin;
• manzilning boʻshligi belgiga nisbatan boshqa shaxslarning huquqlari yoʻqligini tasdiqlamaydi;
• domen aktivatsiya qilingan paytdan roʻyxatdan oʻtgan hisoblanadi, muddat tugagach esa avvalgi maʼmurga yana yetti kun tegishli deb hisoblanadi;
• tovar kartochkasi ustidan shikoyat, belgidan foydalanishni toʻxtatish talabi va domen nizosi turli masalalarni hal qiladi;
• brend himoyasi tasdiqlangan huquqqa, uning yuzaga kelgan sanasiga va belgidan qanday foydalanilayotganiga bogʻliq.

Yangilangan: 2026-yil 16-sentyabr

Firma nomi, tovar belgisi va domen nimasi bilan farq qiladi

Bu obyektlarda bir xil soʻz ishlatilishi mumkin, lekin ular turli huquqlarni tasdiqlaydi. Firma nomi tijorat tashkilotini, tovar belgisi tovarlar yoki xizmatlarni, domen esa internetdagi resursni ajratib turadi. Quyida «brend» deganda alohida guvohnoma emas, tijorat nomi va unga bogʻliq belgilar tushuniladi.

Tovar belgisiga doir mutlaq huquq roʻyxatdan oʻtkazilgan sanadan («Tovar belgilari toʻgʻrisida»gi Qonun, 26-modda) guvohnomada koʻrsatilgan tovarlarga nisbatan amal qiladi. Oʻxshash belgi boʻyicha qonun adashtirib yuborish darajasini va tovarlarning bir xilligini hisobga oladi. Shu sababli sayt manzilidagi soʻzning mos kelishi talabning asosi va doirasini tekshirish oʻrnini bosmaydi.

Roʻyxatdan oʻtgan domen uning maʼmurining shaxsiy mulki hisoblanmaydi: Nizom domendan foydalanish huquqini belgilaydi, bu huquqni shartnoma asosida boshqa shaxsga berish mumkin. Domenni sotib olish shu nomdagi tovar belgisini olish degani emas. Tovar belgisiga doir mutlaq huquqni berish va litsenziya alohida rasmiylashtiriladi; tegishli shartnomalar Adliya vazirligida roʻyxatdan oʻtkaziladi («Tovar belgilari toʻgʻrisida»gi Qonun, 30-modda).

Bu yerda internet manzili va mavjud huquqlarni himoya qilish koʻrib chiqiladi. Tovar belgilari haqidagi maqola talabnoma berish, ekspertiza, bojlar va xalqaro muhofazani tushuntiradi. Belgi hali roʻyxatdan oʻtmagan yoki tovarlar roʻyxati yangi faoliyatni qamrab olmagan boʻlsa, shu maʼlumot kerak boʻladi.

.uz domenini qanday roʻyxatdan oʻtkazish mumkin va narxi qancha

Ariza roʻyxatdan oʻtkazuvchiga beriladi. Amaldagi roʻyxatdan oʻtkazuvchilar va ularning bogʻlanish maʼlumotlari .UZ maʼmurining saytida eʼlon qilinishi kerak. Manzilning boʻshligini va boshqa shaxslarning belgilarini tekshirish turli vazifalardir: nomni tanlash va uchinchi shaxslar huquqlarining buzilishi ehtimoli uchun ariza beruvchining oʻzi javobgar.

Domen bittadan koʻp belgidan iborat boʻlishi kerak. Lotin harflari a–z, 0–9 raqamlari va defisga ruxsat etiladi; nom defis bilan boshlanishi yoki tugashi mumkin emas. Birinchi ariza bergan shaxsning ustuvorligi faqat zaxiralanmagan hamda qonunchilik va shartnomalarni buzmaydigan nomga taalluqli.

Arizani sayt, elektron pochta yoki qogʻozda yuborish mumkin: roʻyxatdan oʻtkazuvchining sayti, unga elektron xat yoki qogʻoz shaklidagi yozma ariza nazarda tutiladi. Nizom arizani koʻrib chiqish, maʼlumotlarni kiritish, shartnoma tuzish va aktivatsiyani alohida bosqichlar sifatida belgilaydi.

Roʻyxatdan oʻtkazish quyidagi asoslarda rad etilishi mumkin: nom belgilarga qoʻyilgan talablarga mos emas; u avval roʻyxatdan oʻtgan va reyestrda bor; zaxiralangan nomlar roʻyxatiga kiradi; ariza beruvchi koʻrib chiqishni toʻxtatish sabablarini belgilangan muddatda bartaraf etmagan. Bu roʻyxatdan oʻtkazishni rad etish asoslari boʻlib, keyinchalik huquq yuzasidan nizo chiqishining barcha sabablarini qamrab olmaydi.

Roʻyxatdan oʻtkazish va muddatni uzaytirish toʻlovining miqdori hamda tartibini Nizom va .UZ maʼmuri bilan tuzilgan shartnoma doirasida roʻyxatdan oʻtkazuvchi belgilaydi. Ariza beruvchi xizmat haqini oʻz shartnomasi boʻyicha toʻlaydi: bu norma har qanday .uz uchun qatʼiy davlat bojini belgilamaydi. Toʻlashdan oldin davrni, uzaytirish narxini va kiritilgan xizmatlarni tekshirish lozim. Aktivatsiya rad etilib, sababni bartaraf etishning iloji boʻlmasa, domen maʼmuri roʻyxatdan oʻtkazuvchidan roʻyxatdan oʻtkazish haqini toʻliq qaytarishni talab qilishga haqli.

Chet el kompaniyasi .uz domenini roʻyxatdan oʻtkaza oladimi

Ha. Nizom millati va yashash joyidan qatʼi nazar har qanday jismoniy yoki yuridik shaxsga roʻyxatdan oʻtkazish huquqini beradi. Bu band ariza beruvchining huquqini Oʻzbekistonda shoʻba kompaniya tashkil etish shartiga bogʻlamaydi. Biroq ariza beruvchi shaklda nazarda tutilgan maʼlumotlarni taqdim etishi va roʻyxatdan oʻtkazuvchi soʻrasa, ularning haqqoniyligini tasdiqlashi kerak.

Yuridik shaxs uchun ariza shaklida quyidagi maʼlumotlar guruhlari nazarda tutilgan:

• kompaniya nomi, shartnoma tuzayotgan shaxsning toʻliq ismi va lavozimi;
• mamlakat, shahar, koʻcha, uy va indeks koʻrsatilgan pochta manzili, telefon yoki faks, elektron pochta, soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami (STIR);
• bank nomi va kodi, hisobvaraq raqami;
• maʼmuriy va texnik bogʻlanish uchun shaxslar: toʻliq ismi, lavozimi, pochta manzili, telefon yoki faks, elektron pochta;
• hisob-kitoblar boʻyicha bogʻlanish uchun shaxs: toʻliq ismi, lavozimi, pochta manzili, indeks, telefon yoki faks;
• toʻliq domen nomi, amal qilish muddati, birlamchi va ikkilamchi DNS serverlari — domen nomlari tizimi serverlari haqidagi maʼlumotlar;
• ariza sanasi va tashkilot rahbarining imzosi.

Majburiy maydonlar shaklda yulduzcha bilan belgilangan. Shaklda STIR va bank rekvizitlari bor, lekin har bir chet el huquqiy tizimi uchun ularni toʻldirishning alohida tartibi tushuntirilmagan. Shu sababli toʻlovdan oldin tanlangan roʻyxatdan oʻtkazuvchidan chet el rekvizitlarini kiritish va imzolovchining vakolatini tasdiqlash tartibini olish lozim. Majburiy maydonni boʻsh qoldirish mumkin deb hisoblamaslik kerak: roʻyxatdan oʻtkazuvchi taqdim etilgan maʼlumotlar tasdigʻini soʻrashga haqli.

Amalda domen undan foydalanishni nazorat qilishi kerak boʻlgan kompaniya nomiga rasmiylashtirilishi, xodimlarning maʼlumotlari esa tegishli bogʻlanish maydonlarida koʻrsatilishi lozim. Agar ariza beruvchi pudratchi yoki distribyutor boʻlsa, nizo aynan shu roʻyxatdan oʻtkazish va taraflar oʻrtasidagi shartnomalar hisobga olingan holda baholanadi.

Chet el firma nomining muhofazasi alohida masala. U chet el yuridik shaxsi Oʻzbekiston hududida fuqarolik muomalasida ishtirok eta boshlaganidan («Firma nomlari toʻgʻrisida»gi Qonun, 5-modda) eʼtiboran taqdim etiladi. Huquq taʼsis etilgan mamlakat hujjati (shu Qonun, 6-modda) bilan tasdiqlanadi, teng huquqlar esa xalqaro shartnoma yoki oʻzaro kelishuv prinsipi (shu Qonun, 13-modda) asosida beriladi. Bu shartlarni tasdiqlash uchun .uz roʻyxatidan oʻtganlikning oʻzi yetarli emas.

Domen muddatini uzaytirish va boshqa shaxsga berish

Muddatni uzaytirish roʻyxatdan oʻtkazishni saqlaydi, roʻyxatdan oʻtkazuvchini almashtirish va huquqni boshqa shaxsga berish esa turli harakatlardir. Uzaytirish zarurligi haqidagi xabarni roʻyxatdan oʻtkazuvchi muddat tugashidan ikki oy oldin yuboradi. Shartnomada nazarda tutilgan boʻlsa, avtomatik uzaytirish kamida bir yilga amalga oshirilishi mumkin.

Muddat tugagach domen deaktivatsiya qilinadi va yana yetti kun avvalgi maʼmurga tegishli hisoblanadi. Bu butun davr davomida sayt ishlab turishini anglatmaydi. Muddat uzaytirilmasa yoki foydalanishdan ixtiyoriy voz kechilsa, domen boʻshatiladi; reyestrdan maʼlumotlar chiqarilgach, uni yangidan roʻyxatdan oʻtkazish mumkin boʻladi.

Ariza yoki maʼmur haqidagi maʼlumotlar oʻzgarganini roʻyxatdan oʻtkazuvchiga oʻn kun ichida bildirish kerak. Biznes uchun bu ishlaydigan elektron pochta va amaldagi bogʻlanish maʼlumotlarini saqlash zarurligini anglatadi: uzaytirish xabari arizadagi maʼlumotlar boʻyicha yuboriladi.

Roʻyxatdan oʻtkazuvchi almashtirilganda majburiyatlarni yangisiga topshirish uchun zarur harakatlar domen maʼmurining xabari olingach ikki ish kuni ichida bajariladi. Domen boshqa shaxsga berilayotganda boshqa shart amal qiladi: roʻyxatdan oʻtkazilganidan kamida olti oy oʻtgan va muddat tugashiga kamida oʻttiz kun qolgan boʻlishi kerak. Yozma tasdiq va yangi ariza talab etiladi: avvalgi maʼmurning tasdigʻi hamda huquq oʻz nomiga rasmiylashtirilayotgan shaxsning arizasi.

Domen nizolari va kiberskvotting qanday hal qilinadi

Huquq egasi qaysi huquq buzilganini va domendan qanday foydalanilayotganini koʻrsatishi kerak. Nizom insofsiz foydalanishning bir necha turini taqiqlaydi:

• kiberskvotting — uchinchi shaxs huquqlarini buzib foyda yoki boshqa afzallik olish;
• 75-bandda sanalgan hollarda nizoli nomni roʻyxatdan oʻtkazish: avvalroq muhofaza qilinadigan domen nomlari, firma nomlari va tovar kelib chiqqan joy nomlari bilan aynanlik yoki adashtirib yuborish darajasidagi oʻxshashlik, shu banddagi istisnolarni hisobga olgan holda;
• domen grebbing — umumiy tushunchalarni ifodalovchi koʻp sonli nomlarni haqiqiy xarajatlardan ancha yuqori narxda qayta sotish, ustunlik olish, raqobatchilarning bozorga kirishini cheklash yoki faoliyatiga toʻsqinlik qilish uchun oldindan roʻyxatdan oʻtkazish;
• faqat muayyan uchinchi shaxsga berish uchun, foyda olish va shu shaxs yoki boshqa manfaatdor shaxslarning manfaatlarini hisobga olib gʻarazli maqsadni amalga oshirish niyatida roʻyxatdan oʻtkazish.

Yuqoridagi ikkinchi band qisqacha bayon qilingan: muayyan mos kelish holatini normaning toʻliq matni bilan solishtirish lozim. Tovar belgisi boʻyicha esa belgining domen nomida qoʻllanishi («Tovar belgilari toʻgʻrisida»gi Qonun, 27-modda) undan foydalanish deb eʼtirof etilishi mumkinligi bevosita koʻrsatilgan. Saytda tovar sotilishi, reklama va tovarni sotib olish taklifi domenning tegishli tovarlarga amaliy aloqasini aniqlashga yordam beradi.

Huquq yuzaga kelgan sana ahamiyatli. Agar domen yoki tovar belgisiga boʻlgan huquq ilgari olingan boʻlsa («Firma nomlari toʻgʻrisida»gi Qonun, 11-modda), firma nomining domen yoki belgida ishlatilishi firma nomiga doir mutlaq huquqni buzmaydi. Bu avval roʻyxatdan oʻtgan har qanday domen barcha talablardan himoyalangan degani emas: nizo predmetini va boshqa buzilgan huquqlarni ham aniqlash zarur.

Nizom muzokaralar orqali hal etishni hamda zarar koʻrgan shaxsning sudga murojaat qilish huquqini nazarda tutadi. Talabnomada domen, huquq, sanalar, huquqbuzarlik holatlari va talab etilayotgan harakatni koʻrsatish foydali. Foydalanishni toʻxtatish, huquqni qayta rasmiylashtirish va pul undirish talablari «brendni qaytarish» degan umumiy soʻrov bilan cheklanmay, alohida ifodalanishi kerak.

Sud, hakamlik yoki boshqa nizoli muhokama davomida, shuningdek deaktivatsiya davrida qayta roʻyxatdan oʻtkazish taqiqlanadi. Deaktivatsiya yoki roʻyxatdan oʻtkazishni bekor qilish qonunchilikdagi tartibda yoxud qonuniy kuchga kirgan sud qarori asosida mumkin. Yozuvni bekor qilish va domenni huquq egasi nomiga roʻyxatdan oʻtkazish turli natijalardir; daʼvoda va keyingi roʻyxatdan oʻtkazuvchiga murojaatda qaysi harakat bajarilishi kerakligi aniq ifodalanishi lozim.

Marketpleys yoki ijtimoiy tarmoqda qanday shikoyat qilish mumkin

Shikoyat muayyan kartochka, nashr, reklama yoki profil va tasdiqlangan huquq bilan bogʻlanishi lozim. Quyidagi amaliy tarkib huquqbuzarlikni bayon qilishga yordam beradi; u barcha platformalar uchun yagona majburiy shakl yoki muayyan muddatda bloklash vaʼdasi emas.

1. Huquq egasini va vakilning vakolatlarini koʻrsating.
2. Amaldagi belgi, uning egasi, muhofaza hududi va tovarlari haqidagi maʼlumotlarni yoxud boshqa himoyalanadigan huquq hujjatlarini ilova qiling.
3. Nizoli kartochkalar, nashrlar va profillarning alohida manzillarini, sotuvchi yoki akkaunt identifikatorlarini bering.
4. Huquqbuzarlikni tushuntiring: oʻxshash belgi ishlatilishi, kontrafakt taklifi, sahifani rasmiy resurs sifatida koʻrsatish yoki muhofaza qilinadigan materialni koʻchirish. Turli asoslarni izohsiz birlashtirmang.
5. Saqlangan dalillarni ilova qiling, aniqlangan sanani koʻrsating va soʻrovni ifodalang: materialni olib tashlash, muayyan foydalanishni toʻxtatish yoki akkauntni tekshirish.
6. Shikoyat, ilovalar, murojaat raqami va javobni saqlang. Javobda aniqlik kiritish soʻralgan boʻlsa, uni dastlabki shikoyat asosi bilan bogʻlang.

Marketpleysda avvalo eʼlon qilingan savdo va xizmat koʻrsatish qoidalariga («Elektron tijorat toʻgʻrisida»gi Qonun, 13-modda) qaraladi. Ijtimoiy tarmoqda tegishli huquqbuzarlik uchun interfeysda nazarda tutilgan kanaldan foydalanish lozim. Tovar belgisi haqidagi shikoyat belgiga boʻlgan huquqni, koʻchirilgan surat haqidagi shikoyat esa suratga boʻlgan huquqni tushuntirishi kerak. Mualliflik huquqi asar yaratilishi bilan («Mualliflik huquqi toʻgʻrisida»gi Qonun, 10-modda) yuzaga keladi, lekin murojaatchi nega aynan oʻzi himoya talab qilishga haqli ekanini baribir tasdiqlashi lozim.

Dilerlik shartnomasining yoʻqligi tovarning kontrafaktligini oʻz-oʻzidan isbotlamaydi. Qonun egasi yoki uning roziligi bilan muomalaga qonuniy kiritilgan tovarlar (Fuqarolik kodeksi, 1107-1-modda) uchun belgidan foydalanishga yoʻl qoʻyadi. Shu sababli shikoyatda tovarning kelib chiqishini sahifa koʻrinishi va sotuvchining huquq egasi bilan aloqasi haqidagi bayonotlaridan ajratish kerak.

«Elektron tijorat toʻgʻrisida»gi Qonun operator javobgarligining chegarasini (12-modda) belgilaydi: operator unga uzatilgan elektron hujjatlar va xabarlar mazmuni bilan bogʻliq huquqiy oqibatlar uchun javob bermaydi. Bu norma uning qonun va shartnomadagi oʻz majburiyatlarini bekor qilmaydi hamda har qanday shikoyatni platformaga avtomatik ravishda asosli talabga aylantirmaydi. Platformaning kartochkani olib tashlash haqidagi javobi ham tovon va domenga boʻlgan huquq masalasini hal etmaydi.

Bu yerda brend egasining muayyan huquqbuzarlik yuzasidan murojaati tasvirlangan. Marketpleyslar haqidagi maqolada operator maqomi, xizmat qoidalari va majburiyatlarning taqsimlanishi koʻrib chiqiladi. Kompaniya oʻzi platformani boshqarsa yoki u bilan shartnomaviy munosabat oʻrnatsa, shu maʼlumot kerak boʻladi.

Qanday dalillar kerak va qachon sudga murojaat qilinadi

Avvalo nizoli resurs mazmuni va oʻz huquqini tasdiqlovchi hujjatlarni saqlash lozim. Ishchi toʻplamga sahifa manzili, qayd etish sanasi va vaqti, koʻrinib turgan belgi, tovar kartochkasi yoki nashrning toʻliq koʻrinishi, sotuvchi maʼlumotlari, yozishmalar, mavjud boʻlsa xarid hujjatlari va domenni roʻyxatdan oʻtkazish maʼlumotlari kiradi. Bu amaliy roʻyxat ish holatlariga qarab toʻldiriladi.

Iqtisodiy protsessda elektron fayllar va internetdagi maʼlumotlar raqamli dalillar (Iqtisodiy protsessual kodeks, 76-2-modda) jumlasiga kiradi. Nusxa olishda yaxlitlik va aynanlik saqlanadi; notarial tasdiqlangan raqamli dalillardan tashqari, nusxaning maqbulligi asl nusxa mavjudligi bilan taʼminlanadi. Oddiy qogʻozga chiqarilgan tasvir oʻz-oʻzidan yozma dalilga aylanmaydi. Shu sababli tasvirlarni faqat talabnoma matniga joylash bilan cheklanmay, asl fayllarni ham saqlash foydali.

Dalil keyinchalik yoʻqolishi yoki uni taqdim etish qiyinlashishi mumkin boʻlsa, notarius internetdagi faktlarni tasdiqlashga («Notariat toʻgʻrisida»gi Qonun, 70-2-modda) haqli. Bu usul oʻzgartiriladigan kartochkalar, qisqa muddatli hikoyalar va nashrlar uchun ayniqsa ahamiyatli. Qayd etish resurs mazmunini tasdiqlaydi; huquqning kimga tegishliligi va huquqbuzarlikning yuridik bahosi alohida asoslanishi kerak.

Yuridik shaxslar va yakka tartibdagi tadbirkorlar oʻrtasidagi iqtisodiy nizolar qonundagi xususiyatlarni hisobga olgan holda iqtisodiy sud vakolatiga (Iqtisodiy protsessual kodeks, 25-modda) kiradi. Boshqa ishtirokchilar tarkibi va talablar uchun sudga taalluqlilik alohida tekshiriladi. Manzilning .uz bilan tugashi sud ish yurituvi turini belgilamaydi.

Sud daʼvoga mutanosib taʼminlash choralarini qoʻllashi mumkin; ular orasida javobgar yoki boshqa shaxslarga muayyan harakatlarni taqiqlash (shu Kodeks, 94-modda) ham bor. Bu nazarda tutilgan choralarning bir qismi, xolos. Tovar belgisi va domendan noqonuniy foydalanish nizosida Plenum domenni bekor qilish, boshqaruvni topshirish va roʻyxatdan oʻtkazuvchini almashtirishni taqiqlash mumkinligini bevosita tushuntirgan. Iltimosnomada taqiqning nizo predmetiga aloqasi va qarorgacha mavjud holatni saqlash zarurati asoslanishi lozim.

Huquqbuzar nima toʻlaydi va qanday himoya choralari bor

Huquqbuzarlikni toʻxtatish, xususiy pul talabi va ommaviy-huquqiy jarimaning asoslari turlicha. Tovar belgisidan noqonuniy foydalangan shaxs huquqbuzarlikni toʻxtatishi va zararni qoplashi (Fuqarolik kodeksi, 1107-modda) shart; zarar oʻrniga qonunda nazarda tutilgan tovon talab qilinishi mumkin. Kontrafakt tovarlar, oʻrovlar va yorliqlar huquqbuzar hisobidan olib qoʻyiladi va yoʻq qilinadi.

Belgi egasi zararlarni qoplash oʻrniga huquqbuzardan 8.800.000 dan 440.000.000 soʻmgacha tovon («Tovar belgilari toʻgʻrisida»gi Qonun, 26-modda) talab qilishga haqli. Bu bazaviy hisoblash miqdorining (BHM) yigirma baravaridan ming baravarigacha boʻlgan miqdordir. Tovon zarar yetkazilganligi faktidan qatʼi nazar, huquqbuzarlik xususiyati, ayb darajasi va ish muomalasi odatlari hisobga olinib toʻlanadi; miqdor taraflar kelishuvi yoki sud tomonidan belgilanadi. Yuqori chegara har qanday shikoyat boʻyicha avtomatik toʻlanadigan summa emas.

Firma nomi uchun quyidagi himoya usullari («Firma nomlari toʻgʻrisida»gi Qonun, 12-modda) nazarda tutilgan: ishchanlik obroʻsini himoya qilish uchun sud qarorini eʼlon qilish; noqonuniy nomni kontrafakt tovarlar, yorliqlar va oʻrovlardan huquqbuzar hisobidan olib tashlash; olib tashlashning iloji boʻlmasa, ularni uning hisobidan yoʻq qilish; zararlarni qoplash yoki 8.800.000 dan 440.000.000 soʻmgacha tovon; kontrafakt tovarlar, yorliqlar va oʻrovlarni huquq egasiga berish. Boshqa qonuniy himoya usullariga ham yoʻl qoʻyiladi. Tovon zarar faktidan qatʼi nazar, huquqbuzarlik xususiyati, ayb va ish muomalasi odatlari hisobga olinib kelishuv yoki sud orqali belgilanadi.

Tovar belgisi yoki u bilan adashtirib yuborish darajasida oʻxshash belgidan bir xildagi tovarlar uchun noqonuniy foydalangan yuridik shaxsga 44.000.000 dan 88.000.000 soʻmgacha jarima («Tovar belgilari toʻgʻrisida»gi Qonun, 37-1-modda) solinishi mumkin. Adliya organi huquq egasining arizasi boʻyicha qonunda nazarda tutilgan tekshiruv natijasiga asosan harakat qiladi. Qaror yuborilgach, huquqbuzarga ixtiyoriy toʻlash uchun bir oy beriladi; yetmish foizini toʻlash qolgan summadan ozod qiladi. Toʻlanmasa, adliya organi sudga murojaat qiladi. Bu jarima tovon oʻrniga brend egasiga oʻtkazilmaydi.

Misol. Faraz qilaylik, yuridik shaxsga yuz BHM — 44.000.000 soʻm jarima tayinlandi. Ixtiyoriy toʻlash shartlari bajarilsa, hisob: 44.000.000 × 70% = 30.800.000 soʻm; qolgan qismdan ozod qilish: 44.000.000 − 30.800.000 = 13.200.000 soʻm. Bu jarimani hisoblash misoli, huquq egasiga tovon bahosi yoki domenni qaytarish narxi emas.

2025–2026-yillarda nima oʻzgardi

• 2025-yil 14-noyabrdagi PF-214-son Farmon 2026-yil 1-yanvardan yakka tartibdagi tadbirkorlarga firma nomiga ega boʻlishga ruxsat berdi. Shu sababli belgilarni tekshirishda firma nomi faqat kompaniyalarga tegishli deb hisoblash mumkin emas.
• Plenumning 2026-yil 3-iyuldagi 19-son qarori daʼvoni taʼminlash qoidalarini tushuntiradi. Umumiy qoida boʻyicha ish qoʻzgʻatilishidan oldin bunday choralar qoʻllanmaydi; hakamlik sudida koʻrilayotgan daʼvo uchun istisno nazarda tutilgan. Daʼvo bilan birga berilgan iltimosnoma daʼvo qabul qilinib, ish qoʻzgʻatilayotganda hal etiladi. Demak, roʻyxatdan oʻtkazuvchiga talabnoma va sudga taʼminlash haqidagi iltimosnoma turli vazifalarni bajaradi.

Brend egasi murojaatdan oldin nimalarni tekshirishi kerak

Talabni tanlash uchun qisqa xronologiya tuzish foydali: firma nomiga huquqning yuzaga kelishi, tovar belgisi talabnomasi va roʻyxatdan oʻtkazilishi, domen roʻyxati, nizoli foydalanish aniqlanishi. Keyin hujjatlarda koʻrsatilgan egalarni amaldagi sotuvchi, domen maʼmuri va shikoyat beruvchi bilan solishtirish kerak. Bu shaxslar mos kelmasa, farqni brend kompaniyalar guruhiga tegishli degan umumiy bayonot bilan emas, hujjatlar bilan tushuntirish lozim.

Murojaat yuborishdan oldin quyidagilarni tekshiring:

• huquq amaldami va nizoli tovarlar yoki xizmatlarni qamrab oladimi;
• qaysi harakat huquqni buzmoqda va dalil qayerda saqlangan;
• boshqa tarafda avvalroq yuzaga kelgan huquq yoki belgidan foydalanish asosi bormi;
• platformadagi natija, domendan foydalanishni toʻxtatish, roʻyxat yozuvini oʻzgartirish yoki pul undirish kerakmi;
• talab etilgan harakatni kim bajarishi mumkin va murojaatchining vakolatini qaysi hujjatlar tasdiqlaydi;
• oʻz domenining muddati tugamayaptimi va bogʻlanish uchun elektron pochtaga kirish saqlanganmi.

Hujjatlarning bitta toʻplamini shu savollar boʻyicha tartiblash mumkin, lekin har bir murojaatning oluvchisi va soʻrovi uning vazifasiga mos boʻlishi kerak. Bu kartochkani tuzatishni huquq haqidagi sud nizosidan va domen reyestrida sud qarorini ijro etishdan ajratishga yordam beradi.

Koʻp beriladigan savollar

Faqat .uz domeni uchun Oʻzbekistonda kompaniya ochish kerakmi?

Nizom millati va yashash joyidan qatʼi nazar jismoniy va yuridik shaxsga roʻyxatdan oʻtkazishga ruxsat beradi. Mahalliy kompaniya tashkil etish bu huquqning sharti sifatida koʻrsatilmagan. Biroq chet el kompaniyasi belgilangan shaklni toʻldirishi va haqqoniy maʼlumot berishi kerak. Chet el soliq va bank rekvizitlarini kiritish tartibini shartnomadan oldin tanlangan roʻyxatdan oʻtkazuvchidan aniqlash lozim; majburiy maydonlardan avtomatik ozodlik bor deb taxmin qilish kerak emas.

Domen kompaniya nomiga mos kelgani uchungina uni olib qoʻyish mumkinmi?

Mos kelishning oʻzi huquqbuzarlikni belgilamaydi. Huquqlar yuzaga kelgan sanalarni, belgining xususiyatini va domendan amalda qanday foydalanilayotganini tekshirish kerak. Firma nomi boʻyicha qonun domenga yoki tovar belgisiga avvalroq olingan huquqning ahamiyatini bevosita saqlaydi. Talab tovar belgisiga asoslangan boʻlsa, uning muhofazasi, tovarlar va belgilar oʻxshashligi ham baholanadi. Natija shu holatlar va tanlangan himoya usuliga bogʻliq.

Marketpleysdagi shikoyat avtomatik ravishda tovon toʻlanishiga olib keladimi?

Kartochkani olib tashlash va pul talabi turli masalalardir. Shikoyatda muayyan material, huquq va huquqbuzarlik koʻrsatiladi. Tovar belgisiga boʻlgan huquq buzilganligi uchun tovon qonundagi chegaralarda taraflar kelishuvi yoki sud orqali belgilanadi. Platformaning tovarni yashirish qarori tovon miqdori va toʻlovchisini avtomatik belgilamaydi, yuridik shaxsga solingan ommaviy-huquqiy jarima esa huquq egasiga toʻlov oʻrnini bosmaydi.

Domen nizosi uchun sahifa skrinshoti yetarlimi?

Skrinshot dalillar toʻplamiga kirishi mumkin, lekin uning ahamiyati qaysi holatlarni tasdiqlashi va qanday saqlanganiga bogʻliq. Manzil, sana, mazmun va asl fayllarni qayd etish foydali. Iqtisodiy protsess raqamli nusxaning yaxlitligi va umumiy qoida boʻyicha asl nusxasi saqlanishini talab qiladi; notarial tasdiqlangan dalillar uchun istisno bor. Sahifa oʻchirilishi xavfi boʻlsa, dalillarni notarial taʼminlashdan foydalanish mumkin.