Oʻzbekistonda chet el fuqarolari daromad soligʻi: rezidentlik va stavkalar

Chet el fuqarosi jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻini (JShDS) odatda 12% stavkada toʻlaydi, ammo soliq rezidentligi soliq solinadigan daromad doirasini belgilaydi: rezident Oʻzbekiston va chet eldagi daromadlarini, norezident esa faqat Oʻzbekistondagi manbalardan olingan daromadlarini hisobga oladi. Dividendlar, foizlar va fraxt uchun alohida stavkalar mavjud.

Qisqacha:

• soliq rezidentligining umumiy mezoni — har qanday ketma-ket oʻn ikki oylik davrda 183 kundan koʻproq (SK 30-moddasi) Oʻzbekistonda boʻlish;
• rezidentning soliq bazasiga Oʻzbekiston va chet el daromadlari, norezidentning bazasiga esa faqat Oʻzbekistondagi manbalardan olingan daromadlar kiradi;
• rezident uchun va norezidentning mehnat daromadiga asosiy JShDS stavkasi 12%; dividendlar va foizlarga rezident uchun 5%, norezident uchun 10% stavka qoʻllaniladi;
• chet el daromadini ozod qiladigan maxsus rejim eʼlon qilingan, ammo uni taqdim etish tartibi Soliq kodeksiga tegishli oʻzgartirishlar kiritilgandan keyingina kuchga kiradi;
• soliqni hisoblashdan oldin tegishli davr uchun maqomni, har bir daromad manbasini va soliqni kim — soliq agentimi yoki chet el fuqarosining oʻzimi — toʻlashini aniqlang.

Yangilangan: 2026-yil 05-sentyabr

Soliq toʻlovchilar, rezidentlik va daromadlar

Chet el fuqarosi daromadidan JShDSni kim toʻlaydi

Fuqarolikning oʻzi alohida umumiy stavkani yuzaga keltirmaydi. Chet el fuqarolari soliq va yigʻimlarni toʻlaydi (Chet el fuqarolarining huquqiy holati toʻgʻrisidagi Qonunning 27-moddasi) hamda qonunchilikdagi soliq imtiyozlaridan foydalanishi mumkin. JShDS toʻlovchilari (SK 364-moddasi) — Oʻzbekiston rezidentlari va Oʻzbekistondagi manbalardan daromad oluvchi norezidentlardir.

Shuning uchun avval pasport emas, soliq maqomi va daromad manbasi aniqlanadi. Ayni bir chet el fuqarosi Oʻzbekistonda boʻlishining boshida norezident boʻlib, keyin rezident maqomini olishi mumkin. Bu oʻzgarish soliq solinadigan daromadlar tarkibiga, deklaratsiya majburiyatiga va norezident qoidalari boʻyicha avval ushlangan soliqni qayta hisoblash huquqiga taʼsir qiladi.

Chet el fuqarosining soliq rezidentligi qanday aniqlanadi

Asosiy mezon — Oʻzbekistonda haqiqatda boʻlish. Chet el fuqarosi tegishli soliq davri boshlanadigan yoki tugaydigan har qanday ketma-ket oʻn ikki oylik davrda jami 183 kalendar kundan koʻproq Oʻzbekistonda boʻlsa, rezident deb eʼtirof etiladi. Soliq kodeksining 30-moddasi quyidagi qoidalarni ham belgilaydi:

• shaxs 183 kundan kam boʻlsa ham, Oʻzbekistonda boshqa har qanday davlatdagidan koʻproq turgan boʻlsa, rezident deb eʼtirof etiladi;
• oʻn ikki oylik davr tugashidan oldin uzoq muddatli mehnat shartnomasi yoki mezonlar bajarilganini tasdiqlovchi boshqa hujjat bilan rezident deb eʼtirof etish haqida ariza berish mumkin;
• davolanish yoki oʻqish uchun olti oydan kam muddatga chiqib ketish Oʻzbekistonda boʻlish davrini uzmaydi;
• diplomatik yoki konsullik maqomida, xalqaro tashkilot xodimi sifatida, shuningdek tadbirkorlik qilmaydigan uning oila aʼzosi sifatida boʻlgan vaqt hisobga olinmaydi;
• davlat chegarasidan oʻtish belgilari va davlat organlaridagi maʼlumotlar boʻlish muddatini tasdiqlaydi; sanalarni aniq belgilab boʻlmasa, shaxsni tasdiqlovchi hujjat, vaqtincha yashashga ruxsatnoma va haqiqatda turgan joyni tasdiqlovchi hujjatlar taqdim etiladi.

Agar ikki davlat bir vaqtda shaxsni oʻz rezidenti deb hisoblasa, xalqaro bitim va hayotiy manfaatlar markazi mezoni qoʻllaniladi. Turmush oʻrtogʻi yoki yaqin qarindoshlarining Oʻzbekistonda yashashi, yoxud chet el fuqarosi yoki uning oilasi istalgan vaqtda foydalanishi mumkin boʻlgan uy-joy mavjudligi bu markaz Oʻzbekistonda ekanini koʻrsatishi mumkin.

Chet el fuqarosining qaysi daromadlariga soliq solinadi

Rezident barcha mamlakatlardagi daromadidan, norezident esa faqat Oʻzbekistondagi daromadidan JShDS toʻlaydi. Jami daromad (SK 368-moddasi) aynan shunday belgilanadi. Daromad Oʻzbekistondagi iqtisodiy faoliyat, mamlakat yurisdiksiyasi yoki davlat organlari va iqtisodiy munosabatlarning boshqa subyektlari bilan munosabatlarga bogʻliq boʻlsa, Oʻzbekistondagi manbadan olingan deb hisoblanadi; tasnif yoki ulush noaniq boʻlsa, uni Soliq qoʻmitasi belgilaydi (SK 43-moddasi).

Soliq bazasiga pul, natura shaklidagi daromad va moddiy naf kiradi. Rezident bazasini hisoblashda JShDS imtiyozlari qoʻllaniladi, norezident bazasi esa Kodeksning JShDS boʻlimidagi imtiyozlarsiz aniqlanadi. Chet el valyutasidagi daromad Markaziy bankning daromad olingan sanadagi (SK 366-moddasi) kursi boʻyicha soʻmga oʻtkaziladi, turli stavkalardagi bazalar esa alohida hisoblanadi.

Jami daromad (SK 370-moddasi) mehnatga haq toʻlash tarzidagi daromad, mulkiy daromad, moddiy naf va boshqa daromadlardan iborat. Mehnat daromadiga mehnat shartnomasi boʻyicha ish haqi hamda jismoniy shaxsning ish yoki xizmatlari uchun fuqarolik-huquqiy shartnoma (SK 371-moddasi) boʻyicha haq kiradi, tadbirkorlik daromadi bundan mustasno. Mulkiy daromadlar foizlar, dividendlar va ijara haqini (SK 375-moddasi), shuningdek shaxsning oʻz mol-mulkini sotishdan mazkur modda boʻyicha aniqlanadigan daromadni qamrab oladi.

Diplomatik va ularga bogʻliq toifalar uchun alohida ozod qilish mavjud. Alohida ozod qilish (SK 379-moddasi) ushbu moddada belgilangan doirada quyidagilarga tatbiq etiladi:

1. diplomatik vakolatxonalar rahbarlari va xodimlari, konsullik muassasalarining mansabdor shaxslari hamda ular bilan birga yashaydigan oila aʼzolari;
2. ushbu vakolatxona va muassasalarning maʼmuriy-texnik xodimlari hamda ular bilan birga yashaydigan oila aʼzolari;
3. diplomatik vakolatxonalar va konsullik muassasalarining xizmat koʻrsatuvchi xodimlari;
4. ularning xodimlarida ishlaydigan uy xizmatchilari;
5. xalqaro nodavlat tashkilotlarning mansabdor shaxslari.

Har bir toifa uchun fuqarolik, doimiy yashash va daromadning xizmat bilan bogʻliqligiga doir shartlar bor. Umumiy soliq solinmaydigan toʻlovlar va shaxsiy imtiyozlar bu yerda takrorlanmaydi.

Ushbu maqola chet el fuqarosining alohida soliq holatini yoritadi. Xodimlar uchun soliq imtiyozlari haqidagi maqolada umumiy soliq solinmaydigan toʻlovlar, qisman ozod qilish va tasdiqlovchi hujjatlar berilgan. Chet el fuqarosiga kompensatsiya, moddiy yordam yoki imtiyoz berilishi mumkin boʻlgan boshqa summa toʻlansa, o‘sha maqola kerak boʻladi.

Stavkalar va ish beruvchining soliq ushlashi

Chet el fuqarolari uchun JShDS stavkalari

Rezidentning va norezidentning ish haqiga asosiy stavka 12%, ammo investitsiya daromadlari stavkalari farq qiladi. Norezidentning fraxt daromadi uchun alohida 6% stavka mavjud.

Misol. Chet el fuqarosi boʻlgan xodimga 100 000 000 soʻm ish haqi hisoblandi. 12% stavkada JShDS 100 000 000 × 12% = 12 000 000 soʻm, soliqdan keyingi daromad esa 88 000 000 soʻm boʻladi. Agar rezident alohida 50 000 000 soʻm foiz daromadi olsa, 5% stavkadagi soliq 2 500 000 soʻmni tashkil etadi; norezident ayni miqdordagi Oʻzbekiston foiz daromadini olsa, 10% stavkada 5 000 000 soʻm soliq chiqadi.

Ish beruvchi JShDSni qanday ushlab qoladi va toʻlaydi

JShDSni daromad toʻlayotgan soliq agenti yoki soliq toʻlovchining oʻzi hisoblaydi. Bu toʻlash tartibi (SK 385-moddasi) daromad turi va soliq agenti mavjudligiga bogʻliq. JShDSning soliq davri kalendar yil, agentning hisobot davri (SK 384-moddasi) esa oydir.

Soliq agentlari (SK 386-moddasi) qatoriga Oʻzbekiston yuridik shaxslari va YTTlar, chet el yuridik shaxslarining doimiy muassasalari va vakolatxonalari, ayrim mol-mulk xaridorlari hamda mol-mulkni ishonch asosida boshqaruvchilar kiradi. Chet el fuqarosining talabiga koʻra agent daromad turlari va summalari hamda ushlangan soliq koʻrsatilgan maʼlumotnomani beradi.

Agentda toʻrtta daromad guruhi (SK 387-moddasi) soliqqa tortiladi: mehnat daromadi, moddiy naf, mulkiy daromad va boshqa daromadlar. Norezident uchun agent Oʻzbekiston daromadiga tegishli baza va stavkani qoʻllaydi hamda toʻlanayotgan puldan soliqni ushlab qoladi (SK 388-moddasi). Ish joyida hisob-kitob yil boshidan ortib boruvchi yakun bilan har oy amalga oshiriladi.

Agent oylik hisobotni keyingi oyning 15-kunidan kechiktirmay (SK 389-moddasi), yillik hisobotni esa 15-fevralgacha topshiradi. Soliq solinmagan moddiy naf toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma yil tugaganidan keyin oʻttiz kun ichida taqdim etiladi. Ushlangan soliq daromad bilan bir vaqtda, lekin hisobot muddatidan kechiktirmay toʻlanadi; natura shaklidagi daromad uchun soliq oy tugaganidan keyin besh kun ichida (SK 390-moddasi) toʻlanadi.

Bu yerda ish beruvchining ijtimoiy soligʻi hisoblanmaydi. JShDS va ijtimoiy soliq haqidagi maqola ikkala toʻlovning bazasi, stavkasi va hisobotini koʻrsatadi. Chet el fuqarosini shtatga qabul qilayotgan buxgalterga shu maqola kerak boʻladi.

Chet el daromadi uchun maxsus soliq rejimi

Maxsus soliq rejimi chet el fuqarosining xorijdagi manbalardan olingan daromadini JShDSdan ozod qilish uchun moʻljallangan. Biroq ariza berishdan oldin tartibning kuchga kirish sharti bajarilganini tekshirish kerak.

2025-yil 4-oktabrdagi PF-180-son Farmon 2026-yil 1-yanvardan rejim joriy etilishini eʼlon qildi va ozod qilishni 50 000 AQSH dollari miqdoridagi maxsus yigʻimni toʻlash hamda maxsus vakolatli tijorat bankida hisobvaraq yoki maxsus vakolatli kripto-birjada kripto-hamyon ochish bilan bogʻladi. Ushbu rejim uchun ketma-ket oʻn ikki oylik davrda 30 kundan koʻproq Oʻzbekistonda boʻlish va mulk yoki ijara huquqi asosida turar joyga ega boʻlish rezidentlikni yuzaga keltiradi. Har bir voyaga yetgan yaqin qarindosh uchun alohida 10 000 AQSH dollari miqdorida yigʻim belgilangan.

Vazirlar Mahkamasi 2026-yil 21-maydagi 270-son qarori bilan tartibni tasdiqladi. Biroq qarorning oʻzi maxsus rejimni nazarda tutuvchi oʻzgartirishlar Soliq kodeksiga kiritilgandan keyingina kuchga kiradi. Ushbu shart bajarilguniga qadar rezidentning chet el daromadini jami daromadga kiritadigan umumiy qoida amal qiladi. Quyidagi tartibning tasdiqlangan shaklda bayon etilishi maqola yangilangan sanada ozod qilishni allaqachon olish mumkinligini anglatmaydi.

Tartib kuchga kirgach, arizani uchta usulda topshirish mumkin boʻladi: Davlat xizmatlari markazi, Elektron soliq xizmatlari portali yoki Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali (YIDXP) orqali. Arizaga ilova qilinadi: chet el pasporti nusxasi va Oʻzbekistonda boʻlish muddatini tasdiqlovchi viza yoki boshqa hujjat. Ariza beruvchi maʼlumotlarni tekshiradi va ularni ERI, daktiloskopiya, elektron imzo, Mobile-ID yoki imzoni identifikatsiya qilishning boshqa ruxsat etilgan vositasi bilan tasdiqlaydi.

Komissiyaga boshqa organlardan maʼlumot kerak boʻlsa, koʻrib chiqish muddati maʼlumot olinguniga qadar toʻxtatib turiladi. Rad etish asoslari toʻliq roʻyxat shaklida belgilangan:

1. majburiy hujjatlar ilova qilinmagan;
2. jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni yoki ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirish holatlari toʻgʻrisida maʼlumotlar mavjud;
3. arizani Oʻzbekiston fuqarolarining huquqlariga maxsus cheklov qoʻygan davlat fuqarosi taqdim etgan;
4. ariza beruvchining Oʻzbekistonda boʻlishi nomaqbul deb topilgan.

Ijobiy xabarnomadan soʻng voyaga yetgan har bir yaqin qarindosh uchun 10 000 AQSH dollari toʻlanadi. Rejim arizada koʻrsatilgan soliq davri uchun, biroq koʻpi bilan besh yilga beriladi. Rad etish roʻyxatining 2–4-bandlaridagi holatlar haqida maʼlumot kelib tushsa, sud qarori boʻlsa yoki chet el fuqarosi vafot etsa, rejim muddatidan oldin bekor qilinadi; xabarnoma bir ish kuni ichida yuboriladi.

Misol. Bitta ariza beruvchi va uning voyaga yetgan bitta yaqin qarindoshi uchun umumiy maxsus yigʻim 50 000 + 10 000 = 60 000 AQSH dollarini tashkil etgan boʻlardi. Bu JShDS hisob-kitobi emas, rejimdan foydalanish uchun yigʻimdir. Maxsus vakolatli banklar roʻyxatini Markaziy bank, maxsus vakolatli kripto-birjalar roʻyxatini esa Istiqbolli loyihalar milliy agentligi tasdiqlaydi.

Deklaratsiya, xorijiy soliqni hisobga olish va qaytarish

Chet el fuqarosi deklaratsiyani qachon topshiradi

Rezident boʻlgan chet el fuqarosi chet el daromadlarini va agent soliq ushlamagan boshqa summalarni deklaratsiya qiladi. Deklaratsiya qilinadigan daromadlar (SK 393-moddasi) agent boʻlmagan mulkiy daromad, mualliflik haqi, soliq solinmagan moddiy naf, chet eldagi manbalardan olingan daromad, soliq agenti boʻlmagan manbadan daromad va soliq ushlanmagan boshqa soliq solinadigan daromadlarni qamrab oladi. Rezident boʻlgan yoki 1-aprelgacha rezidentga aylangan chet el fuqarosi ushbu moddadagi umumiy istisnolardan qatʼi nazar deklaratsiya topshiradi.

Umumiy muddat — keyingi yilning 1-aprelidan kechiktirmay (SK 397-moddasi), soliq esa 1-iyundan kechiktirmay (SK 398-moddasi) toʻlanadi. Soliqni xorijdagi bank hisobvaragʻidan chet el valyutasida toʻlash mumkin; soʻmdagi majburiyat Markaziy bankning toʻlov sanasidagi kursi boʻyicha qayta hisoblanadi.

Agar chet el rezidenti yil davomida deklaratsiya qilinadigan daromad keltiruvchi faoliyatini tugatib, Oʻzbekistondan chiqib ketsa, boʻlish davri uchun deklaratsiya chiqib ketishdan bir oy oldin topshiriladi. U boʻyicha soliq deklaratsiya topshirilganidan keyin oʻn besh kun ichida toʻlanadi. Shaxs joriy yilning 1-fevraliga qadar doimiy yashash uchun xorijga chiqib ketsa, joriy yil uchun deklaratsiya talab etilmaydi.

Chet elda toʻlangan soliq qanday hisobga olinadi

Rezident chet elda toʻlangan JShDSni yil yakunida deklaratsiya orqali hisobga olishi mumkin. Chet el soligʻini hisobga olish (SK 399-moddasi) huquqi 342-modda shartlariga havola qiladi: daromad Oʻzbekistonda soliqqa tortiladi, tegishli davlat bilan xalqaro bitim mavjud va soliq toʻlanganini yoki ushlanganini tasdiqlovchi hujjat bor. Hisobga olinadigan summa shu daromad boʻyicha Oʻzbekiston soligʻi bilan cheklanadi (SK 342-moddasi), chet tilidagi hujjat esa davlat tiliga tarjima qilinadi.

Xalqaro soliq bitimi ahdlashuvchi davlatlardan birining yoki ikkalasining rezidentlariga tatbiq etiladi. Uchinchi davlatdagi shaxs manfaatida harakat qiladigan va daromadga haqiqiy huquqi boʻlmagan vositachi haqiqiy huquq qoidalari (SK 6-moddasi) asosida bitim imtiyozini olmaydi.

Bu yerda chet el soligʻini hisobga olish va xalqaro bitimning umumiy qoidalari berilgan. Ikkiyoqlama soliq solish haqidagi maqola rezidentlik maʼlumotnomasi, daromadga haqiqiy huquq va muayyan bitimni qoʻllashni tushuntiradi. Bitta daromadga ikki davlat soliq solishga daʼvo qilsa, shu maqola kerak boʻladi.

Ortiqcha ushlangan JShDS qanday qaytariladi

Joriy soliq davrida jismoniy shaxs soliq agentiga yozma ariza beradi. Agent ortiqcha ushlangan soliqni (SK 391-moddasi) uch oy ichida kelgusi JShDS toʻlovlari hisobidan arizada koʻrsatilgan bank hisobvaragʻiga naqdsiz qaytaradi. Davr tugagach yoki agent boʻlmasa, jismoniy shaxs yillik deklaratsiya bilan birga soliq organiga ariza beradi.

Agar chet el fuqarosi yil davomida rezident maqomini olsa, shu davrda norezident qoidalari boʻyicha avval ushlangan soliq rezidentlik hujjatlari ilova qilinganda qayta hisoblanishi va qaytarilishi mumkin. Xalqaro bitim imtiyoziga haqli norezident ushlangan soliqni qaytarish (SK 401-moddasi) haqida ariza berishi mumkin.

Umumiy tartib ortiqcha toʻlovni avval mavjud qarzga yoʻnaltiradi: shu soliq boʻyicha penyaga, keyin boshqa soliqlar va ularning penyalariga, soʻng soliq jarimalariga. Qarz boʻlmasa, summa qaytariladi yoki hisobga olinadi (SK 103-moddasi).

Javobgarlik, oʻzgarishlar va soliq toʻlovchi tekshiruvi

Deklaratsiya va toʻlov buzilishi uchun javobgarlik

Kechiktirilgan toʻlov soliq qarzi va penyani yuzaga keltiradi. Penya hisoblanadi (SK 110-moddasi) — toʻlov muddatidan keyingi kundan boshlab har bir kalendar kun uchun toʻlanmagan soliq summasiga Markaziy bankning oʻsha vaqtdagi qayta moliyalashtirish stavkasining 1/300 qismi. Notoʻgʻri hisob-kitob yoki boshqa qonunga xilof harakat oqibatidagi kam toʻlov uchun, alohida huquqbuzarlik tarkibi boʻlmasa, kam toʻlangan summaning 20% miqdorida jarima (SK 224-moddasi) qoʻllaniladi.

Deklaratsiyani taqdim etishdan boʻyin tovlash, kech topshirish yoki bila turib notoʻgʻri maʼlumot kiritish fuqaroga BHMning 2.200.000–4.400.000 miqdorida (MJtK 174-moddasi) jarima solishga sabab boʻladi. Soliq agenti norezidentdan JShDSni ushlamasa yoki xalqaro bitim imtiyozini asossiz qoʻllasa, ushlanmagan soliq va tegishli penyani oʻzi toʻlaydi; toʻlovning Oʻzbekiston ichida yoki tashqarisida amalga oshirilgani norezident qoidalariga (SK 400-moddasi) koʻra bu majburiyatni oʻzgartirmaydi.

Misol. 10 000 000 soʻm kam toʻlangan boʻlsa, 20% jarima 2 000 000 soʻmni tashkil etadi. Qayta moliyalashtirish stavkasini shartli ravishda 14% deb olsak, oʻn kunlik penya 10 000 000 × 14% / 300 × 10 = 46 667 soʻm boʻladi. Haqiqiy hisob-kitob kechikishning har bir kunida amal qilgan stavka boʻyicha bajariladi.

Xatoni tuzatish mumkin. Soliq organi xabarnomasidan keyin deklaratsiyaga oʻn kun ichida (SK 396-moddasi) oʻzgartirish kiritiladi. Oʻzgartirish toʻlov muddatidan oldin topshirilsa, javobgarlik qoʻllanilmaydi; muddatdan keyin esa soliq organi xatoni aniqlashidan oldin soliq va tegishli penya toʻlansa, javobgarlikdan ozod boʻlish mumkin.

2025–2026-yillarda nimalar oʻzgardi

• 2025-yil 4-oktabrdagi PF-180-son Farmon 2026-yil 1-yanvardan maxsus yigʻim toʻlash va tegishli hisobvaraq yoki kripto-hamyon ochish sharti bilan chet el fuqarolarining xorijdagi daromadlarini JShDSdan ozod qiladigan maxsus rejimni eʼlon qildi.
• 2026-yil 21-maydagi 270-son VMQ maʼmuriy tartib, hujjatlar, muddatlar, rad etish va muddatidan oldin bekor qilish asoslarini tasdiqladi. Qaror Soliq kodeksiga tegishli oʻzgartirishlar kiritilgandan keyingina kuchga kiradi.

Soliqni hisoblashdan oldin chet el fuqarosi nimani tekshiradi

Ketma-ket oʻn ikki oy uchun kirish va chiqish taqvimini tuzing hamda turgan joyni tasdiqlovchi hujjatlarni saqlang. Keyin daromadlarni Oʻzbekiston va chet el manbalariga, har bir guruh ichida esa ish haqi va fuqarolik-huquqiy shartnoma haqi, dividend va foizlar, fraxt, mulkiy daromad, moddiy naf va boshqa daromadlarga ajrating. Har bir summa uchun olingan sana va Markaziy bank kursini qayd eting.

Oʻzbekiston ish beruvchisi yoki boshqa agent soliqni ushlaganini tekshiring va daromad hamda ushlangan soliq toʻgʻrisidagi maʼlumotnomani soʻrang. Chet el daromadi boʻyicha xorijiy vakolatli organning soliq toʻlanganini tasdiqlovchi hujjatini oldindan oling va davlat tiliga tarjima qildiring. Maqom yil davomida oʻzgargan boʻlsa, qayta hisob-kitob uchun rezidentlik dalillarini tayyorlang.

PF-180-son Farmonning oʻzini maxsus rejim ishlayotganining isboti deb qabul qilmang: avval 270-son VMQ kuchga kirganini va Soliq kodeksiga talab etilgan oʻzgartirishlar kiritilganini tekshiring. Ungacha rezidentning chet el daromadiga umumiy qoidalarni qoʻllang va uni yillik deklaratsiyada koʻrsating.

Koʻp beriladigan savollar

Soliq rezidenti boʻlish uchun necha kun yashash kerak?

Umumiy qoida — tegishli soliq davri boshlanadigan yoki tugaydigan har qanday ketma-ket oʻn ikki oylik davrda 183 kalendar kundan koʻproq Oʻzbekistonda boʻlish. Agar shaxs Oʻzbekistonda boshqa har qanday davlatdagidan koʻproq turgan boʻlsa, kamroq kun bilan ham rezidentlik yuzaga kelishi mumkin. Davr tugashidan oldin uzoq muddatli mehnat shartnomasi yoki shartlar bajarilganini tasdiqlovchi boshqa hujjat bilan ariza berish mumkin.

Chet eldan olingan ish haqiga JShDS solinadimi?

Rezidentning chet eldagi ish haqi barcha mamlakatlardagi jami daromadga kiradi va odatda deklaratsiya qilinadi. Norezidentga faqat Oʻzbekistondagi manbadan olingan daromad boʻyicha soliq solinadi, shu sababli faqat xorijiy bank hisobvaragʻi emas, iqtisodiy faoliyatning joyi va mazmuni ahamiyatli. Xalqaro bitim, toʻlov dalili va hujjat tarjimasi mavjud boʻlsa, chet el soligʻini Oʻzbekiston soligʻi doirasida hisobga olish mumkin.

Maxsus soliq rejimiga hozir ariza berish mumkinmi?

PF-180-son Farmon rejim va uning moliyaviy shartlarini eʼlon qildi, 270-son VMQ esa tartibni tasdiqladi. Biroq qarorning 4-bandi uning kuchga kirishini Soliq kodeksiga tegishli oʻzgartirishlar kiritilishi bilan bogʻlaydi. Ariza berishdan oldin ushbu shart bajarilganini va davlat xizmati amalda ishga tushganini tekshiring. Faqat maxsus yigʻimni toʻlash yoki hisobvaraq ochish chet el daromadini qonuniy ravishda ozod qilmaydi.

Chet el fuqarosi yil oʻrtasida rezident boʻlsa nima qiladi?

Tegishli ketma-ket oʻn ikki oylik davr uchun rezidentlikni qayta baholang, rezident qoidalari boʻyicha soliq solinadigan daromadlarni yillik deklaratsiyaga kiriting va rezidentlik dalillarini ilova qiling. Shu davrda norezident qoidalari boʻyicha avval ushlangan soliq qayta hisoblanishi va qaytarilishi mumkin. Koʻchib oʻtishda yoki ish beruvchini almashtirishda soliq agentlari maʼlumotnomalari hamda kirish-chiqish sanalari dalillarini saqlang.

Ish beruvchi JShDSni ushlamasa kim javob beradi?

Soliq agenti JShDSni hisoblashi, ushlab qolishi va toʻlashi shart. Soliq ushlanmasa, agent ushlanmagan summani va tegishli penyani toʻlaydi. Bu chet el fuqarosining deklaratsiya asosida soliqqa tortiladigan daromadlarni koʻrsatish majburiyatini bekor qilmaydi. Soliq toʻlovchi xatoni oʻzi aniqlasa, soliq organining xabarnomasigacha oʻz vaqtida tuzatish kiritish hamda soliq va penyani toʻlash Soliq kodeksi boʻyicha javobgarlikning oldini olishi mumkin.