Suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliq

Soliq suvdan birlamchi foydalanadigan yoki suvni isteʼmol qiladigan tashkilotlar, norezidentlarning doimiy muassasalari, tadbirkorlar hamda ayrim koʻchmas mulk yoki qishloq xoʻjaligi yerlari egalariga tatbiq etiladi. Soliq bazasi — foydalanilgan suv hajmi; stavka esa manba, foydalanish maqsadi va qoʻllaniladigan koeffitsiyentga bogʻliq.

Qisqacha:

• soliq kommunal suv uchun haq toʻlaydigan har bir shaxsga emas, balki belgilangan soliq toʻlovchilarga (Soliq kodeksining 441-moddasi) tatbiq etiladi;
• bazaviy stavkalar bir kub metr uchun 107 soʻmdan 40 660 soʻmgacha (Soliq kodeksining 445-moddasi), ayrim toifalar uchun yer usti va yer osti suvi stavkalari farq qiladi;
• limitdan ortiqcha, ruxsat beruvchi hujjatlarsiz va ayrim hollarda hisoblagichsiz olingan yer osti suvi uchun besh baravar stavka (Soliq kodeksining 445-moddasi) qoʻllaniladi;
• hisobot yiliga bir marta topshiriladi, lekin muddat toifaga bogʻliq (Soliq kodeksining 447-moddasi);
• hisoblashdan oldin hajmlarni manba va foydalanish turi boʻyicha ajrating, limit, ruxsatnoma hamda tegishli tuman yoki shahar Kengashi koeffitsiyentini tekshiring.

Yangilangan: 2026-yil 04-sentyabr

Suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliq nima

Bu yer usti va yer osti manbalaridan foydalanilgan suv hajmiga solinadigan resurs soligʻidir. Uni joriy etish, hisoblash va toʻlash Soliq kodeksi (Suv kodeksining 151-moddasi) bilan tartibga solinadi.

Soliqni suv yetkazib beruvchining xizmat haqi bilan aralashtirmaslik kerak. Suv kodeksida soliq, suv yetkazib berish va boshqa suv xoʻjaligi xizmatlari uchun toʻlov, kvotani sotib olish haqi, limitdan ortiqcha foydalanish uchun qoʻshimcha toʻlov hamda ifloslantirganlik uchun kompensatsiya alohida sanalgan. Bular turli toʻlovlardir (Suv kodeksining 150-moddasi): kommunal hisob yoki yetkazib berish haqi soliq majburiyatining oʻrnini bosmaydi.

Bu maqola faqat suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliqni tushuntiradi va foydali qazilmalarni qazib olishni qamramaydi. Yer qaʼridan foydalanganlik uchun soliq va maxsus renta soligʻi alohida majburiyatlardir. Faoliyat foydali qazilmalarni qazib olish yoki foydali komponentlarni ajratib olish bilan bogʻliq boʻlsa, ular ham tekshiriladi.

Suv soligʻini kim toʻlaydi

Soliq toʻlovchilar Oʻzbekistonda suvdan birlamchi foydalanishni yoki suvni isteʼmol qilishni amalga oshiruvchi shaxslardir. Soliq toʻlovchilar roʻyxatiga (Soliq kodeksining 441-moddasi) quyidagilar kiradi:

• Oʻzbekiston Respublikasining yuridik shaxslari;
• Oʻzbekistonda doimiy muassasa orqali ishlaydigan norezident yuridik shaxslar;
• suvdan tadbirkorlik faoliyati uchun foydalanuvchi yakka tartibdagi tadbirkorlar;
• tadbirkorlik faoliyati va (yoki) daromad olish uchun moʻljallangan, yashash uchun moʻljallanmagan koʻchmas mulkka ega jismoniy shaxslar;
• dehqon xoʻjaliklari;
• qishloq xoʻjaligi yerlariga ega jismoniy shaxslar.

Aholi punktlarini suv bilan taʼminlash uchun suv yetkazib beruvchi yuridik shaxs faqat oʻz ehtiyojlari uchun ishlatgan suv boʻyicha soliq toʻlaydi. Isteʼmolchilarga yetkazilgan suv ushbu qoida boʻyicha uning soliq bazasiga kirmaydi.

Suvning vodoprovod tarmogʻidan olinishi isteʼmolchi soliqni albatta oʻzi toʻlashini anglatmaydi. Avval shaxs soliq toʻlovchilar roʻyxatiga kirishi va shartnomalar tizimida soliq bazasini kim aniqlashi tekshiriladi. Ijaraga berilgan xonada suv yetkazib berish shartnomasini qaysi taraf tuzgani ahamiyatli.

Qaysi suv hajmlari soliqqa tortiladi

Yer usti va yer osti manbalaridan foydalanilgan suv soliq solish obyektidir. Soliq bazasi odatda kub metrda oʻlchanadigan foydalanilgan suv hajmidir (Soliq kodeksining 443-moddasi).

Quyidagi sakkiz toifadagi suv (Soliq kodeksining 442-moddasi) soliq solish obyekti boʻlmaydi:

1. notijorat tashkilot notijorat faoliyati doirasida ishlatadigan suv;
2. sogʻliqni saqlash muassasasi davolash maqsadida ishlatadigan yer osti mineral suvi, bundan savdo tarmogʻida sotish uchun foydalanilgan hajm mustasno;
3. atrof-muhitga zararli taʼsirning oldini olish uchun chiqarib olingan yer osti suvi, bundan ishlab chiqarish va texnik ehtiyojlar uchun ishlatilgan hajm mustasno;
4. foydali qazilmalarni qazib olishda shaxtadan suvni qochirish uchun chiqarilib, qatlam bosimini saqlash maqsadida yer qaʼriga qayta quyilgan yer osti suvi, bundan ishlab chiqarish va texnik foydalanish mustasno;
5. gidroelektrostansiya gidravlik turbinalarini harakatga keltirish uchun ishlatiladigan suv;
6. issiqlik elektr stansiyalari va issiqlik elektr markazlari tomonidan qayta quyiladigan suv;
7. vakolatli organ tasdiqlagan shoʻr yuvish normasi doirasida shoʻrlangan qishloq xoʻjaligi yerlarini yuvish uchun ishlatiladigan suv;
8. kollektor-drenaj tarmoqlaridan ishlatiladigan suv.

Faqat tegishli band shartlariga mos keladigan hajm chiqarib tashlanadi. Masalan, mineral suvdan davolash maqsadida foydalanish savdo uchun idishlarga quyilgan suvni qamramaydi, shaxtadan chiqarilgan suv boʻyicha istisno esa ishlab chiqarishda ishlatilgan hajmga tatbiq etilmaydi.

Soliq bazasi qanday aniqlanadi

Asosiy usul — buxgalteriya yoki dastlabki hisob hujjatlarida aks ettirilgan suv oʻlchagich asbob koʻrsatkichlaridan foydalanish. Hisoblagich boʻlmasa, hajm suv olish limiti, texnologik va sanitariya isteʼmol normalari, ekinlar va yashil daraxtzorlarni sugʻorish normalari yoki maʼlumotlarning toʻgʻriligini taʼminlaydigan boshqa usul asosida aniqlanadi. Bu hajmni aniqlash usullari (Soliq kodeksining 444-moddasi) faoliyat turiga qarab qoʻllaniladi.

Yer usti va yer osti suvining alohida hisobi yuritiladi. Vodoprovod tarmogʻiga ikkala manbadan suv kelsa, yetkazib beruvchi ularning nisbati haqida 15-yanvargacha soliq organiga maʼlumot beradi, soliq organi esa uni uch kun ichida soliq toʻlovchilarga yetkazadi. Soliq solinadigan va soliq solinmaydigan faoliyat hajmlari ham alohida yuritiladi; buning imkoni boʻlmasa, baza soliq solinadigan faoliyat sof tushumining umumiy sof tushumdagi ulushiga qarab taqsimlanadi.

Ayrim vaziyatlarda maxsus qoidalar ishlaydi:

• suv yetkazib beruvchi bilan shartnomani ijaraga beruvchi tuzgan boʻlsa, ijaraga berilgan xona boʻyicha bazani u aniqlaydi; shartnomani ijarachi tuzsa, bazani mustaqil aniqlaydi;
• faoliyat yuritayotgan yuridik shaxs hududidagi taʼmirlash yoki qurilishda suv uchun buyurtmachi, yangi qurilish maydonchasida esa qurilish tashkiloti soliq toʻlaydi;
• sunʼiy suv havzasidagi baliqchilik xoʻjaligi olingan suv bilan qaytarib quyilgan suv oʻrtasidagi farqni oladi, kollektor-drenaj tarmogʻiga tashlangan suv bundan mustasno;
• turbinalarni sovitishda tabiiy obyektlardan olingan va ularga qaytarilgan hajmlar farqi olinadi, buning uchun tasdiqlanadigan hisob yoki ruxsatnoma boʻlishi kerak;
• alkogolsiz ichimliklar hamda pivo va vinodan tashqari alkogol mahsulotlari ishlab chiqaruvchilari isteʼmol idishidagi tayyor mahsulot tarkibidagi suvni va boshqa maqsadlar uchun suvni alohida hisobga oladi.

Soliq solish obyektlari yoki stavkalari turlicha boʻlgan bir necha faoliyat bilan shugʻullanuvchi soliq toʻlovchi har bir yoʻnalish boʻyicha alohida hisob yuritadi. Aks holda oddiy faoliyat, ichimlik ishlab chiqarish, avtomobil yuvish, sugʻorish yoki soliq solinmaydigan foydalanishga tegishli hajmni asoslab boʻlmaydi.

2026-yilda suv soligʻi stavkalari

Bazaviy stavka belgilangan limit doirasidagi bir kub metr suv uchun belgilanadi. Quyidagi soliq stavkalari (Soliq kodeksining 445-moddasi) amal qiladi:

Mahalliy koeffitsiyent stavkani oʻzgartirishi mumkin. Tuman yoki shahar Kengashi 0,7 dan 1,5 gacha koeffitsiyent belgilashi mumkin, lekin bu vakolat elektr stansiyalari va kommunal korxonalar, qishloq xoʻjaligi yerlarini sugʻorish va baliqchilik hamda Prezident qarori bilan tasdiqlangan roʻyxatdagi yirik soliq toʻlovchilarga tatbiq etilmaydi. Shu sababli jadvaldagi raqam aniq joy uchun har doim yakuniy stavka emas, balki boshlangʻich stavkadir.

Bu maqolada qishloq xoʻjaligi yoki boshqa yer uchun yer soligʻi hisoblanmaydi. Yer soligʻi haqidagi maqola uning toʻlovchilari, bazasi va muddatlarini tushuntiradi. Biznes suv bilan birga yerdan foydalansa, ushbu majburiyatlar alohida hisoblanadi.

Qaysi koeffitsiyentlar stavkani oshiradi yoki kamaytiradi

Qishloq xoʻjaligi yerlarini sugʻorish va baliqchilikda natija suv hisobi hamda suvni tejaydigan texnologiyaga bogʻliq. Qonunda quyidagi koeffitsiyentlar belgilangan:

Besh baravar stavka limitdan ortiq hajmga, ruxsat beruvchi hujjatlarsiz foydalanishga va yer usti manbasidan suv oladigan avtomobil yuvish korxonasiga qoʻllaniladi. Yer osti manbasidan suv oʻlchash uskunasisiz suv olinganda ham stavka besh baravar oshadi. Jismoniy shaxsning shaxsiy va xoʻjalik ehtiyojlari uchun sutkasiga besh kub metrgacha yer osti suvini yakka tartibda olishi bundan mustasno.

Bir vaqtning oʻzida bir necha asos yuzaga kelsa, koeffitsiyentlarni avtomatik ravishda koʻpaytirish kerak emas. Soliq kodeksining 445-moddasi stavka qoʻllanadigan alohida holatlarni belgilaydi, lekin barcha oshirishlarni ketma-ket koʻpaytirish haqida umumiy qoida bermaydi. Hisob-kitobni hajmlar va har bir hajmga tegishli asos boʻyicha ajrating.

Suv soligʻi qanday hisoblanadi

Formula: soliq bazasi × stavka × qoʻllaniladigan koeffitsiyent. Hisoblash qoidasi (Soliq kodeksining 447-moddasi) belgilangan baza va stavkadan foydalanishni talab qiladi. Turli manba va foydalanish turlari alohida hisoblanib, natijalar qoʻshiladi.

Misol 1. Ishlab chiqarish korxonasi limit doirasida 10 000 kub metr yer usti suvidan foydalandi. Mahalliy koeffitsiyent belgilanmagan. Hisob: 10 000 × 749 soʻm = 7 490 000 soʻm.

Misol 2. Qishloq xoʻjaligi korxonasi sugʻorish uchun 50 000 kub metr suv ishlatdi, suvni tejaydigan texnologiyani joriy etdi va hajmni hisoblagich bilan aniqlaydi. 107 soʻmlik stavkaga 0,5 koeffitsiyent qoʻllaniladi. Hisob: 50 000 × 107 × 0,5 = 2 675 000 soʻm.

Misol 3. Oddiy korxona ishlatgan 11 000 kub metr yer usti suvining 1 000 kub metri limitdan ortiq. Limit doirasida: 10 000 × 749 = 7 490 000 soʻm. Ortiqcha hajm: 1 000 × 749 × 5 = 3 745 000 soʻm. Jami — 11 235 000 soʻm. Suv kodeksidagi moliyaviy sanksiya oshirilgan soliq stavkasidan alohida qoʻllanishi mumkin.

Yakuniy summadan oldin suv yetkazib beruvchining dalolatnomasi, hisoblagich va dastlabki hujjatlar oʻzaro solishtiriladi. Yetkazib beruvchi bilan solishtirishda aniqlangan hajm farqi solishtirish oʻtkazilgan davr hisob-kitobida aks ettiriladi.

Suv soligʻi hisoboti va toʻlovi qachon

Soliq davri — kalendar yil (Soliq kodeksining 446-moddasi). Hisobot suvdan foydalanish yoki suvni isteʼmol qilish joyi boʻyicha yiliga bir marta topshiriladi; sana soliq toʻlovchi toifasiga bogʻliq.

Hisobot muddatlari va qishloq xoʻjaligi hisobining avtomatik shakllantirilishi har bir toifa uchun (Soliq kodeksining 447-moddasi) belgilangan. Qishloq xoʻjaligi, shu jumladan baliqchilikda soliq organi hisobotni «Suv hisobi» hamda suv resurslari hisobini yurituvchi vakolatli organlar maʼlumotlaridan shakllantiradi.

Boʻnak toʻlovlari qishloq xoʻjaligi korxonalari, doimiy muassasaga ega norezidentlar, dehqon xoʻjaliklari va qishloq xoʻjaligi yeri yoki tegishli noturar mulkka ega jismoniy shaxslarga tatbiq etilmaydi. Boshqa toʻlovchilar moʻljallanayotgan soliq haqida maʼlumotnomani 20-yanvargacha topshiradi. Yangi tashkilot davlat roʻyxatidan oʻtkazilganidan keyin 30 kun ichida, majburiyat yil davomida paydo boʻlsa, shu sanadan boshlab 30 kun ichida topshiradi.

Yillik soliq 88.000.000 soʻmdan, yaʼni 200 BHMdan oshsa, aylanmadan olinadigan soliqni toʻlamaydigan oddiy yuridik shaxs har oyning 20-sanasigacha yillik summaning 1/12 qismini toʻlaydi. Shu chegaradan past summada, shuningdek aylanmadan olinadigan soliq toʻlovchilari va YTTlar uchun har chorak uchinchi oyining 20-sanasigacha 1/4 qism toʻlanadi. Ushbu boʻnak qoidalari (Soliq kodeksining 448-moddasi) moʻljallanayotgan hajm oʻzgarsa, aniqlashtirilgan maʼlumotnoma topshirishga ruxsat beradi.

Boʻnaklar yillik hisobotdagi soliqdan 10 foizdan ortiq kamaytirilsa, soliq organi ularni haqiqiy summadan qayta hisoblaydi va penya hisoblaydi. Yakuniy soliq suvdan foydalanish yoki suvni isteʼmol qilish joyida tegishli hisobot muddatidan kechiktirmay toʻlanadi.

Suvdan foydalanuvchiga qaysi hujjatlar va hisob kerak

Soliq solish obyektini roʻyxatga qoʻyish, suv xoʻjaligi hujjatlari va dastlabki hisob turli vazifani bajaradi. Suv soligʻi majburiyati asosiy soliq hisobidagi joydan tashqarida yuzaga kelsa, soliq toʻlovchi obyektni roʻyxatga qoʻyish uchun oʻn kun ichida murojaat qiladi; soliq organi uni uch ish kunida (Soliq kodeksining 131-moddasi) hisobga qoʻyadi.

Suvdan maxsus foydalanish nasos va boshqa suv koʻtarish qurilmalari orqali suv olish, gidroenergetika, suv transporti va oqova suv tashlashni qamrab oladi. Ushbu operatsiyalar roʻyxati (Suv kodeksining 55-moddasi) maxsus foydalanishni tarmoqdan oddiy isteʼmoldan ajratishga yordam beradi.

Suv olish inshootlari orqali sutkasiga besh kub metrdan ortiq suv olinganda, shuningdek oqova yoki kollektor-drenaj suvlari tashlanganda ruxsatnoma kerak. Sunʼiy suv havzasi uchun maxsus ruxsatnoma talab qilinmaydi. Bu ruxsatnoma shartlari (Suv kodeksining 56-moddasi) shartnoma, kvota, limit va soliq talablarini bekor qilmaydi.

Yer usti suvi va tasdiqlangan yer osti suvi zaxiralari uchun ruxsatnoma odatda besh yilga (Suv kodeksining 57-moddasi) beriladi; tasdiqlanmagan zaxiralardan guruhli suv olish uchun ikki yildan oshmaydi. Muddat tugashidan bir oy oldin uzaytirish soʻralishi mumkin. Manba, maqsad yoki boshqa shartlar oʻzgarsa, yangi ruxsatnoma olinadi.

Suvdan foydalanish suv yetkazib beruvchi tashkilot bilan shartnoma asosida (Suv kodeksining 66-moddasi) va kvota mavjud boʻlganda amalga oshiriladi. Kvota manba, hudud va tarmoq boʻyicha ajratiladi; tabiiy suv obyektidan maxsus foydalanishda kvota ruxsatnomada koʻrsatiladi (Suv kodeksining 61-moddasi). Shartnomada kvota, mavsumiy yoki yillik limitlar boʻyicha tuzatish mexanizmi va suv yetkazib berish haqi qayd etiladi.

Suv suv yetkazib beruvchi tashkilot bilan kelishilgan va roʻyxatdan oʻtkazilgan joydan olinadi; suv olish kamayishi yoki toʻxtashi haqida tashkilotga xabar beriladi. Ushbu suv olish sharti (Suv kodeksining 32-moddasi) shartnomani roʻyxatdan oʻtkazish bilan birga ishlaydi. Shartnoma maxsus axborot tizimida roʻyxatdan oʻtkazilganda kuchga kiradi (Suv kodeksining 67-moddasi).

Suv olish joyida pasport va roʻyxat, suvni boshqarish va hisobga olish vositalari hamda talab etilgan attestatsiya boʻlishi kerak. Har bir joy boʻyicha elektron kundalik suv hisobi yuritiladi, keyingi oyning beshinchi kunigacha tizimda ikki tomonlama elektron dalolatnoma rasmiylashtiriladi. Bu suv hisobi maʼlumotlari (Suv kodeksining 49-moddasi) soliq bazasida ham ishlatiladi.

Suvdan foydalanuvchi maqsad va limitga rioya qilishi, ruxsatnoma va shartnomani rasmiylashtirishi, talabnoma berishi, hisob yuritishi, maʼlumot topshirishi hamda soliq va boshqa toʻlovlarni oʻz vaqtida toʻlashi shart. Asosiy suvdan foydalanuvchi majburiyatlari (Suv kodeksining 75-moddasi) suv olish boshlanishidan oldin birgalikda tekshiriladi.

Qoidabuzarlik uchun javobgarlik

Oshirilgan soliq stavkasi, Suv kodeksidagi moliyaviy sanksiya va maʼmuriy jarima alohida oqibatlardir. Oʻzboshimchalik bilan suv olish taqiqlangan (Suv kodeksining 78-moddasi); bitta harakat soliqqa taʼsir qilishi va suv olish tartibini alohida buzishi mumkin.

Suv kodeksi yuridik shaxslar uchun har ming kub metr hisobida quyidagi moliyaviy sanksiyalarni belgilaydi:

Miqdorlar va tartib suv olish qoidabuzarligi (Suv kodeksining 164-moddasi) uchun belgilangan. Bir yil ichida takror sodir etilgan qoidabuzarlik sanksiyani besh baravar oshiradi. Yuridik shaxs uni bir oy ichida ixtiyoriy toʻlamasa, sanksiya sud tartibida qoʻllaniladi.

Tabiiy suv obyektlari boʻyicha suvdan foydalanish qoidalari buzilsa, fuqaroga 1.320.000 dan 2.200.000 soʻmgacha, mansabdor shaxsga 2.200.000 dan 4.400.000 soʻmgacha jarima solinadi. Sunʼiy obyektlar boʻyicha mansabdor shaxs uchun jarima 3.080.000 dan 4.400.000 soʻmgacha. Yer osti suvlari boʻyicha qoidabuzarlik fuqaroga 2.640.000 dan 6.600.000 soʻmgacha, mansabdor shaxsga 6.600.000 dan 9.240.000 soʻmgacha jarimaga sabab boʻladi. Ushbu maʼmuriy jarimalar (MJtKning 74-moddasi) takroriylikda oshadi.

Olinadigan va tashlanadigan suvning dastlabki hisobi qoidalari buzilsa, mansabdor shaxsga 1.320.000 dan 2.200.000 soʻmgacha, bir yil ichida takror sodir etilsa 2.200.000 dan 4.400.000 soʻmgacha jarima solinadi. Javobgarlik hisob qoidabuzarligi (MJtKning 75-moddasi) uchun belgilangan.

Soliq solish obyektini roʻyxatga qoʻyish 30 kungacha kechiksa 1 000 000 soʻm, 30 kundan ortiq kechiksa 2 000 000 soʻm jarima solinadi. Jarima miqdori (Soliq kodeksining 219-moddasi) qatʼiy. Soliqni kamaytirishga olib kelgan hisob qoidabuzarligi va kechiktirilgan hisobot uchun ham alohida javobgarlik bor; tegishli maʼmuriy choralar (MJtKning 175-moddasi) qoidabuzar maqomiga bogʻliq.

2025–2027-yillarda nimalar oʻzgardi

• 2025-yil 31-oktabrdan 2025-yil 30-iyulda qabul qilingan Suv kodeksi qoʻllaniladi. U elektron suv hisobini (Suv kodeksining 49-moddasi), oylik ikki tomonlama dalolatnoma va suv olish tartibi uchun alohida moliyaviy sanksiyalarni belgiladi.
• 2025-yil 13-oktabrdagi PF-183-son Farmon yuridik shaxsga «Suv hisobi»dagi ikki tomonlama dalolatnomani oʻn kun ichida koʻrib chiqish majburiyatini yukladi. Tasdiq yoki asoslangan eʼtiroz joylashtirilmasa, dalolatnoma kelishilgan hisoblanadi. Qishloq xoʻjaligi hajmini asbobda aniqlab boʻlmasa, kosmik monitoring, soʻng raqamli platforma normativlari; dehqon xoʻjaliklari va jismoniy shaxslar uchun sugʻorish normalari ishlatiladi.
• 2026-yil 5-fevraldagi PQ-47-son qarorga koʻra, 2026-yil 1-apreldan subsidiyalangan suvni tejaydigan texnologiyani ishlatmaslik yoki anʼanaviy usulda sugʻorish oʻzboshimcha foydalanish deb baholanadi. Yetkazib beruvchi kelishilgan kafolat yoki servis majburiyatini buzgan holat bundan mustasno.
• 2026-yil 5-fevraldagi PQ-47-son qaror 2027-yildan amal qiladigan qoidalarni ham belgiladi: suv bilan barqaror taʼminlangan hududda suvni tejaydigan texnologiya joriy etilmasa, qishloq xoʻjaligi ishlab chiqaruvchisining stavkasi ikki baravar oshadi; sholi va baliqchilik obyektlari uchun aqlli hisoblagichlar majburiy boʻladi, hisoblagichsiz stavka ham ikki baravar oshadi.

2027-yil qoidalari maqola yangilangan sanada hali kuchga kirmagan. Ular uskuna va texnologiyani rejalashtirishda hisobga olinadi, biroq 2026-yil soligʻi Soliq kodeksining amaldagi 445-moddasi va tegishli mahalliy qaror asosida hisoblanadi.

Toʻlashdan oldin nimani tekshirish kerak

Avval shartnomalar tuzilmasi va suvdan foydalanish joyi boʻyicha soliq toʻlovchini aniqlang. Keyin har bir manba boʻyicha hajmni jamlang, soliq solinmaydigan suv va turli faoliyatlarni ajrating, hisoblagichlar, oylik dalolatnomalar va limitni solishtiring. Qishloq xoʻjaligi sugʻorishida texnologiya va oʻlchash usulini, yer osti suvida ruxsatnoma va hisoblagichni, har bir obyekt boʻyicha tuman yoki shahar Kengashi qarorini tekshiring.

Har bir alohida hajmga stavka va koeffitsiyentni qoʻllang, natijalarni qoʻshing va boʻnak maʼlumotnomasi bilan solishtiring. Moʻljallanayotgan hajm oʻzgargan boʻlsa, aniqlashtirilgan maʼlumotnoma qolgan boʻnaklarni teng ulushlarda tuzatishga imkon beradi. Hisobotni yuborishdan oldin obyekt suvdan foydalanish joyida hisobga qoʻyilganini va yakuniy toʻlov toifangiz muddatiga mos kelishini tekshiring.

Koʻp beriladigan savollar

Suv soligʻi nima?

Bu suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliqning qisqa nomidir. U kommunal hisob summasidan emas, soliq solinadigan suv hajmidan hisoblanadi. Soliq suv yetkazib berish haqi, suv xoʻjaligi tashkiloti xizmatlari va ifloslantirish kompensatsiyasidan alohida. Soliq toʻlovchi avval soliq solinadigan hajmni aniqlaydi, soʻng manba va foydalanish turiga tegishli stavka hamda zarur koeffitsiyentni qoʻllaydi.

Hisoblagichsiz suv soligʻi qanday hisoblanadi?

Hisoblagich boʻlmasa, hajm suv olish limiti, texnologik va sanitariya normalari, sugʻorish normalari yoki maʼlumotlarning toʻgʻriligini taʼminlaydigan boshqa usul asosida aniqlanadi. Qishloq xoʻjaligida «Suv hisobi» maʼlumotlari, kosmik monitoring va tasdiqlangan normativlar ham ishlatilishi mumkin. Biroq yer osti suvini hisoblagichsiz olish besh baravar soliq stavkasiga, suv olish joyida hisob vositalari yoʻqligi esa alohida moliyaviy sanksiyaga olib kelishi mumkin.

Ijaraga olingan xona uchun soliqni kim toʻlaydi?

Binoning bir qismi yoki alohida xona ijaraga berilganda suv yetkazib beruvchi bilan shartnomani ijaraga beruvchi tuzgan boʻlsa, bazani odatda u aniqlaydi. Shartnomani ijarachi tuzgan boʻlsa, bazani mustaqil aniqlaydi. Shu sababli ijara shartnomasidagi kommunal toʻlov bandining oʻzi yetarli emas: suv yetkazib berish shartnomasi, har bir tarafning soliq toʻlovchi maqomi va hajmning dastlabki hujjatlarda aks etishi tekshiriladi.

Oddiy vodoprovod isteʼmolchisi suv soligʻini toʻlaydimi?

Har bir maishiy abonent soliq toʻlovchi emas. Soliq kodeksi yuridik shaxslar, YTTlar, ayrim jismoniy shaxslar, dehqon xoʻjaliklari va qishloq xoʻjaligi yerlariga ega jismoniy shaxslarni bevosita koʻrsatadi. Biznes yoki tadbirkor uchun vodoprovod tarmogʻidagi suv soliq bazasiga kirishi mumkin, bunda yer usti va yer osti suvining ulushi yetkazib beruvchi maʼlumotidan olinadi. Kommunal hisobni toʻlashning oʻzi soliq masalasini hal qilmaydi.

Mahalliy stavka koeffitsiyentini qayerdan bilish mumkin?

Koeffitsiyentni xalq deputatlari tuman yoki shahar Kengashi Soliq kodeksining 445-moddasidagi vakolat doirasida belgilaydi. Suvdan foydalanish joyi va tegishli yil boʻyicha qarorni tekshirish kerak. Umumrespublika jadvali bazaviy stavkani koʻrsatadi, lekin ayrim toifa va hududlarda natija oʻzgaradi. Elektr stansiyalari, kommunal korxonalar, qishloq xoʻjaligi sugʻorishi, baliqchilik va yirik soliq toʻlovchilar boʻyicha mahalliy vakolatni Kodeks cheklaydi.