Oʻzbekistonda startaplarni moliyalashtirish: yordam va venchur kapital
Oʻzbekistondagi startap grant, xarajatlar kompensatsiyasi, qarz yoki kapitalga investitsiya olishi mumkin. Miqdor dasturga bogʻliq: xakaton gʻolibi 10 000 AQSH dollarigacha grant, konvertatsiyalanadigan qarz esa 20 000 AQSH dollarigacha berilishi mumkin. Yangi choralarning aksariyatidan foydalanish uchun loyiha Startap ekotizimining yagona elektron platformasida roʻyxatdan oʻtadi.
Qisqacha:
- “Raqamli startaplar” dasturi 5 yilgacha faoliyat yuritgan va yillik jami daromadi 10 milliard soʻmdan oshmagan kompaniyalarni qamrab oladi
- ideaton yoki xakaton gʻolibi 20 000 AQSH dollarigacha konvertatsiyalanadigan qarz yoki 10 000 AQSH dollarigacha grant olishi mumkin
- ayrim dasturlar akseleratsiya, MVP, mentor va taʼlim xarajatlarining 50 foizigacha qismini qoplaydi
- venchur moliyalashtirish odatda investorga ulush yoki uni keyinroq olish huquqini beradi, shu sababli taʼsischi summa, boshqaruv shartlari va chiqish tartibini birga baholaydi
Startap talablari va mavjud moliyalashtirish
Startap nima va dasturda kim qatnashishi mumkin
Har qanday biznes uchun yagona taʼrif yoʻq. IT-park qoidalariga koʻra, startap loyiha foyda olish noaniq va moliyaviy tavakkalchilik yuqori boʻlgan sharoitda yangi IT-mahsulot yaratish yoki xizmatni joriy etishga qaratilgan loyihadir. Innovatsion yoki tez kengayadigan raqamli modeli boʻlmagan oddiy yangi kompaniya faqat yoshi sababli startapga aylanmaydi.
“Raqamli startaplar” dasturida Oʻzbekiston rezidenti boʻlgan yuridik shaxslar qatnashadi. Startap ekotizimi ishtirokchilariga venchur jamgʻarmalar, xususiy investorlar va inkubatsiya yoki akseleratsiya dasturlarini tashkil etuvchi tadbirkorlik subyektlari ham kiradi. Jismoniy shaxs ayrim tanlovlarga yoki inkubatsiyaga loyiha topshirishi mumkin, biroq asosiy dasturda loyiha mahalliy yuridik shaxs shaklida rasmiylashtiriladi.
2026-yildan startap loyiha quyidagi barcha mezonlarga mos boʻlishi kerak:
| Mezon | Amaldagi talab |
| Faoliyat davomiyligi | 5 yilgacha |
| Jami daromad | Kalendar yilida 10 milliard soʻmdan oshmaydi |
| Biznes model | Raqamli texnologiyalarga asoslangan, tez rivojlanish va xorijiy bozorga chiqish salohiyatiga ega |
| Roʻyxatdan oʻtish | Loyiha Startap ekotizimining yagona elektron platformasida roʻyxatdan oʻtgan |
Inkubatsiya yoki akseleratsiyani muvaffaqiyatli tugatganlik haqidagi avvalgi talab bekor qilingan. Lekin bunday dasturda qatnashish ayrim vositalar, jumladan boshlangʻich bosqichdagi tanlov gʻolibiga konvertatsiyalanadigan qarz berish uchun hamon shart hisoblanadi.
Startap uchun qanday qoʻllab-quvvatlash choralari bor
Davlat koʻmagi bitta toʻlovdan iborat emas. Qonunda soliq va bojxona imtiyozlari, innovatsiyalar yaratish uchun davlat buyurtmasi, ilm talab mahsulotlarning davlat xaridi, biznes mablagʻlarini jalb qilish va kadrlar tayyorlash nazarda tutilgan. Muayyan loyiha umumiy roʻyxatning oʻzi asosida emas, tegishli dastur shartlari, tanlov komissiyasi qarori va shartnoma asosida mablagʻ oladi.
Moliyalashtirish budjetlar va maxsus jamgʻarmalar, venchur jamgʻarmalar, xalqaro grantlar, bank kreditlari, startapning oʻz mablagʻlari, xususiy yoki xorijiy investorlar hisobidan boʻlishi mumkin. Yangi ekotizim toʻrt bosqichdan iborat: gʻoyani shakllantirish, ishlab chiqish, ishga tushirish va masshtablashtirish. Har bir bosqichga alohida vosita mos keladi.
- Gʻoya: ideaton, xakaton, inkubatsiya, kichik grant va konvertatsiyalanadigan qarz.
- Ishlab chiqish: R&D vaucheri, namunaviy model (MVP), mentor, taʼlim va patentlash xarajatlari.
- Ishga tushirish: garovsiz qarz, ulushli moliyalashtirish, davlat yoki xususiy venchur jamgʻarma investitsiyasi.
- Masshtablashtirish: xorijiy jamgʻarma bilan qoʻshma moliyalashtirish, davlat xaridi, tashqi bozorga chiqish va ayrim valyuta imkoniyatlari.
Qancha mablagʻ olish mumkin
Mablagʻning miqdori va huquqiy tabiati farq qiladi. Grant odatda moliyalashtiruvchiga ulush bermaydi, lekin tanlov shartlariga muvofiq sarflanadi. Qarz qaytariladi, konvertatsiyalanadigan qarz esa ulushga aylanishi mumkin. Investitsiya hozir yoki keyinroq kapital tuzilmasini oʻzgartiradi.
| Vosita | Kimga va nima uchun | Eng koʻp miqdor | Manba |
| Konvertatsiyalanadigan qarz | Inkubatsiya yoki akseleratsiyada qatnashayotgan boshlangʻich darajadagi ideaton yoki xakaton gʻolibiga | 20 000 AQSH dollari | PQ-59, 6-band |
| “Raqamli startaplar” granti | IT-yechimlar tanlovi gʻolibiga | 10 000 AQSH dollari | PQ-59, 6-band |
| Qoʻshma moliyalashtirish | 50 million AQSH dollaridan ortiq aktivlarni boshqaradigan xorijiy venchur jamgʻarma investitsiyasini jalb qilgan loyihaga | Xususiy investitsiyaga teng, lekin 100 000 AQSH dollaridan oshmaydi | PQ-357, 3-band |
| Akseleratsiya yoki taʼlim | Maqbul xarajatlarning 50 foizigacha | 20 000 AQSH dollari | PQ-59, 12-band |
| Mentor va trenerlar | Inkubatsiya yoki akseleratsiya tashkilotchisi xarajatlarining 50 foizigacha | 50 000 AQSH dollari | PQ-357, 3-band |
| R&D vaucheri | MVP xarajatlarining 50 foizigacha; yiliga koʻpi bilan 10 loyiha | 50 000 AQSH dollari | PQ-59, 8-band |
| IT Park Ventures qarzi | Startap loyihaga, garovsiz | 300 million soʻm, Markaziy bank asosiy stavkasi + 4 foiz bandi | PQ-357, 3-band |
| Yoshlar infratuzilmasi qarzi | Yiliga 20 tagacha startap studiya va markazga | 5 milliard soʻm, 5 yilga, shu jumladan 1 yil imtiyozli davr | PQ-59, 12-band |
Yoshlar loyihasi mahalliy inkubatsiya yoki akseleratsiya badali uchun oyma-oy grant olishi mumkin. Uning jami miqdori bazaviy hisoblash miqdorining (BHM) 100 baravari, yaʼni jami 44.000.000 soʻmgacha. “Yosh tadbirkorlar” chempionati gʻolib deb topilgan koʻpi bilan 100 loyihaning har biriga 1 milliard soʻmgacha investitsiya kiritish va 44.000.000 soʻmgacha moliyaviy hamda marketing xizmatlarini toʻlash imkonini beradi. 2026-yil 1-sentabrdan oliygoh talaba yoki ilmiy xodim loyihasiga 20 000 AQSH dollarigacha oʻz mablagʻini investitsiya qilishi mumkin.
Misol. Startap dastur talablariga mos akseleratsiya uchun 30 000 AQSH dollari sarfladi. Kompensatsiya 50 foiz, yaʼni 15 000 AQSH dollarini tashkil etadi. Bu 20 000 AQSH dollari limitidan kam, shuning uchun hisoblangan summa toʻliq talab qilinishi mumkin. Maqbul xarajat 60 000 AQSH dollari boʻlsa, uning yarmi 30 000 AQSH dollariga teng, ammo kompensatsiya 20 000 AQSH dollari bilan cheklanadi.
Venchur fondlar va investitsiya hujjatlari
Venchur jamgʻarma qanday ishlaydi
“Innovatsion faoliyat toʻgʻrisida”gi Qonun venchur tashkilotni tavakkalchilik darajasi yuqori innovatsion loyihalarni moliyalashtiradigan ixtisoslashtirilgan moliya instituti deb belgilaydi. U yuridik shaxs tashkil etgan yoki etmagan holda tuzilishi, yangi kompaniya kapitaliga ulush bilan kirishi hamda garov, kafillik va kafolatsiz mablagʻ berishi mumkin. Uning muassislari jismoniy va yuridik shaxslar, shu jumladan xorijiy shaxslar boʻlishi mumkin.
Alohida Nizom torroq tuzilmani qoʻllaydi: venchur jamgʻarma boshqaruv kompaniyasi boshqaruvidagi investitsiya kompaniyasidir. Unga malakali investorlar mablagʻ kiritadi; eng kam investitsiya kiritmasi 500 million soʻm. Investitsiya kompaniyasi faoliyati litsenziyalanmaydi, lekin u har yili tashqi audit tashkil etishi shart.
Boshqaruv kompaniyasi maxsus hisobvaraq ochadi, loyihalarni tanlaydi va kiritmalarni jamlaydi. Venchur jamgʻarma ulush yoki garovsiz qarz orqali moliyalashtirishi, portfel kompaniyasi boshqaruvida ishtirok etishi hamda universal yoki tarmoq jamgʻarmasi boʻlishi mumkin. Uning ustavida investitsiya cheklovlari, qaror qabul qilish tartibi, boshqaruvchining javobgarligi, loyihadan chiqish va dividend toʻlash qoidalari koʻrsatiladi.
Jamgʻarma dastlabki ustav fondi toʻliq shakllantirilgandan va boshqaruv kompaniyasi bilan aktivlarni boshqarish shartnomasi tuzilgandan keyin investitsiya qilishni boshlaydi. Iqtisodiyot va moliya vazirligi kompaniyalarni jalb etmasdan ochiq va idoralararo maʼlumotlar asosida monitoring olib boradi. Nizom har qanday venchur jamgʻarma uchun alohida soliq imtiyozini bermaydi; soliqqa tortish umumiy qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladi.
Venchur moliyalashtirish qanday rasmiylashtiriladi
Summa tomonlarning huquqlarini oʻzi belgilamaydi. Investor investitsiya miqdori va shaklini tanlashi, shartnoma tuzishi, investitsiyani tasarruf etishi va qarz mablagʻ jalb qilishi mumkin; bu investor huquqlari qonun doirasida amalga oshiriladi. Amalda bitim ustav kapitaliga hissa, ulushni sotib olish, investitsiya qarzi, konvertatsiyalanadigan qarz yoki kelajakdagi kapital toʻgʻrisidagi kelishuv orqali tuziladi.
IT-park orqali moliyalashtirishda Direksiya muassislar tarkibiga kiradi, moliyalashtirish shartnomasi esa hissaning shakli va miqdori, ulushlar taqsimoti, hisob-kitoblar hamda Direksiyaning chiqish tartibini belgilaydi. Ekspert komissiyasining ijobiy xulosasi moliyalashtirish uchun asos boʻladi, ammo shartnomaning oʻrnini bosmaydi.
Taʼsischi va investor shartlarni ustav, ishtirokchilar qarori va korporativ shartnoma oʻrtasida toʻgʻri taqsimlaydi. Yozma korporativ shartnoma kelishilgan holda ovoz berish, jamiyatni boshqarish, muayyan vaziyatda ulush sotib olish yoki sotish hamda majburiyat buzilishi uchun javobgarlikni tartibga solishi mumkin. Jamiyat shartnoma haqida 15 kundan kechiktirmay xabardor qilinadi, uning mazmunini oshkor qilish talab etilmaydi.
2026-yil 22-iyuldan yangi MChJ toʻgʻrisidagi Qonun ishtirokchining korporativ shartnoma tuzish, axborot va foyda olish, ulushni oʻtkazish va jamiyatdan chiqish huquqini bevosita belgiladi. Agar taʼsis hujjatlarida taqiqlanmagan boʻlsa, yangi investor kapitalni uchinchi shaxs hissasi bilan oshirish orqali kirishi mumkin; uni qabul qilish va hissasi haqidagi qaror bir ovozdan qabul qilinadi. Ulush keyinroq sotilganda boshqa ishtirokchilar va jamiyatning imtiyozli sotib olish huquqi hisobga olinadi. Ustav yoki kelishuv boshqa muddat belgilamasa, umumiy muddat bir oy.
Misol. Investor 200 000 AQSH dollarini konvertatsiyalanadigan qarz sifatida beradi. Shartnomada faqat “ulushga aylantiriladi” deb yozish yetarli emas. Konvertatsiya hodisasi, kompaniyani baholash usuli, baholashning yuqori chegarasi yoki chegirma, olinadigan ulush, kapitalni oshirish boʻyicha ishtirokchilar qarori, roʻyxatdan oʻtkazish muddati va konvertatsiya sodir boʻlmasa oqibatlar belgilanadi. Maxsus dasturlar bunday vositani tan oladi, tijorat shartlarini esa tomonlar shartnomada belgilaydi.
Arizalar, maqom va yordam dasturlari
Ariza qanday beriladi va tanlov qanday oʻtadi
Yangi choralar uchun loyihani Startap ekotizimining yagona elektron platformasida roʻyxatdan oʻtkazish boshlangʻich qadamdir. PQ-59 kompensatsiya, yoshlar vositalari va muvaffaqiyatli startap maqomini Platformaga bogʻlaydi. Muayyan tanlov yoʻnalish, ariza shakli, budjet, tasdiqlovchi hujjatlar va muddatlarni qoʻshimcha belgilashi mumkin.
Ilm-fanni moliyalashtirish va innovatsiyalarni qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi loyihalarni tanlov natijasida hamda vakolatli vazirlik, Jamgʻarmaning ijro etuvchi direksiyasi va loyiha ijrochisi oʻrtasidagi shartnoma asosida moliyalashtiradi. Shu sababli maqbul xarajatlar va natijani tasdiqlash tartibini tanlov eʼloni va hujjatlari belgilaydi.
IT-parkning alohida inkubatsiya va akseleratsiya dasturida quyidagi tartib amal qiladi:
- Tashabbuskor ariza beradi; jismoniy shaxs pasport nusxasini, har bir ariza beruvchi esa startap loyiha tavsifini ilova qiladi.
- Kengash hujjatlarni tekshiradi va ariza beruvchini taqdimotga taklif qilishi mumkin. Koʻrib chiqish 20 ish kunigacha davom etadi, rad etish sababi yozma bildiriladi.
- Loyiha qabul qilinsa, tomonlar kelishuv tuzadi, loyiha akseleratsiya va demo kundan oʻtadi.
- Ekspert komissiyasi loyihani 7 ish kunida baholaydi, Jamgʻarmaga yuborish 3 ish kuni, moliyalashtirish shartnomasini tuzish 5 ish kuni davom etadi.
Tanlovda yangilik va erishish imkoniyati, bozor talabi, tijoratlashtirish istiqboli, raqobat ustunligi, investitsiyaviy jozibadorlik va iqtisodiy samaradorlik tekshiriladi. Moliyaviy model, jamoa haqidagi dalillar va ishlanmaga boʻlgan huquqlar aynan shu mezonlarga javob berishi kerak.
Muvaffaqiyatli startap va IT-park maqomi nima beradi
“Raqamli startaplar” ishtirokchisi 2026-yil 1-apreldan umumiy mezonlar va eng kam eksport koʻrsatkichisiz IT-park rezidenti maqomini oladi. Bunday startap jami daromadining qatʼiy 1 foizi miqdorida ajratma toʻlaydi.
Platformadagi muvaffaqiyatli startaplar reyestriga kiritilgan loyiha budjet buyurtmachisi bilan shartnomada maxsus boʻnak oladi: xarid 500 million soʻmgacha boʻlsa 50 foiz, undan yuqori boʻlsa 30 foiz. Soliq va muddati oʻtgan debitor qarzi boʻlmagan hamda soliq tavakkalchiligi past loyiha xorijda kompaniya tashkil etish, uning kapitalini shakllantirish yoki filial aylanma mablagʻini toʻldirish uchun yiliga 500 000 AQSH dollarigacha xorijiy hisobvaraqlarga oʻtkazishi mumkin.
Bu maqolada rezidentning barcha soliq, bojxona, mehnat va valyuta qoidalari takrorlanmaydi. IT-park rezidentligi haqidagi maqola imtiyoz muddati, hisobot, ajratma, audit va maqomni yoʻqotish asoslarini tushuntiradi. Dasturga kirgandan keyin yoki rezidentlikning moliyaviy samarasini hisoblashdan oldin shu maqola kerak boʻladi.
Qanday maxsus dasturlar amal qiladi
Umumiy ekotizim bilan birga tarmoq vositalari ham ishlaydi. Sunʼiy intellekt loyihalarini “Fondlar fondi” va IT Park Ventures orqali moliyalashtirishning ustuvor yoʻnalishlari hamda mezonlarini Muvofiqlashtirish komissiyasi belgilaydi. Yangi loyihalar ochiq tanlovdan oʻtadi, texnik hujjatlar esa ekspertiza organlarida bir vaqtda 15 kun ichida koʻrib chiqiladi.
Yoshlar uchun “Yosh tadbirkorlar” chempionati, inkubatsiya grantlari, R&D vaucherlari va infratuzilmani moliyalashtirish mavjud. 2026-yil 1-sentabrdan “Oliygohlar — startaplar generatori” dasturi talabalar akseleratorlari va oliygohlarning oʻz mablagʻini investitsiya qilish huquqini joriy etdi. Bu vositalar bir-birining oʻrnini bosmaydi: ariza beruvchi yosh, soha, yuridik shaxs maqomi, Platformada roʻyxatdan oʻtish va muayyan tanlovda gʻolib boʻlish talabini tekshiradi.
Ishlanmalarni himoya qilish, nazorat va xorijiy investorlar
Ishlanmani qanday himoya qilish va mablagʻni sarflash kerak
Ariza berishdan oldin kompaniya kod, dizayn, maʼlumotlar bazasi, ixtiro, savdo belgisi va xodim yoki pudratchi yaratgan natijalar kimga tegishli ekanini belgilaydi. Platforma ishtirokchilariga patentlash, intellektual faoliyat natijalari va savdo belgilarini roʻyxatdan oʻtkazish xarajatlari qoplanadi, ammo kompensatsiya huquqni oʻz-oʻzidan yaratmaydi. Ariza beruvchi roʻyxatdan oʻtkazish uchun huquqiy asosini koʻrsatadi.
Budjet mablagʻini oluvchi uni maqsadli ishlatishi, budjet loyihasida yaratilgan ishlanmani tijoratlashtirishi va intellektual mulk huquqlariga rioya qilishi shart. Tanlov shartnomasi smeta, bosqichlar, natija koʻrsatkichlari, hisobot shakli, tekshirish huquqi va mablagʻni qaytarish asoslarini belgilashi mumkin.
Amalda loyiha xarajatlari alohida hisobga olinadi, shartnoma, hisob, dalolatnoma, toʻlov hujjati va xarajat bilan bogʻliq natija saqlanadi. Dastur xarajatning muayyan foizini qoplasa, arizaga loyihaning butun qiymati emas, faqat tasdiqlangan maqbul summa kiritiladi.
Koʻmak olingandan keyin nimalar tekshiriladi
Nazorat vositaga bogʻliq. Grantda smeta va natija, qarzda maqsad, qaytarish va foiz, investitsiyada korporativ huquq va hisobot, IT-park maqomida ruxsat etilgan faoliyat, daromad va majburiy ajratma tekshiriladi. Direksiya kelishuv va dastur talablarini bajarmagan tashabbuskorni inkubatsiya yoki akseleratsiyadan chiqarishi mumkin.
Investitsiya va boshqaruv kompaniyalari tashqi yoki ichki auditdan hamda monitoringdan oʻtadi. Startap investorga shartnoma va korporativ hujjatlarda bevosita nazarda tutilgan maʼlumotlarni oʻz vaqtida taqdim etadi, tijorat siri va shaxsga doir maʼlumotlardan foydalanish tartibi esa alohida belgilanadi.
Umumiy norma innovatsion faoliyat toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzgan shaxs belgilangan tartibda javobgar boʻlishini aytadi. U har bir startap uchun yagona jarima belgilamaydi. Tegishli dastur va imzolangan shartnomada nazarda tutilgan boʻlsa, amaliy oqibat kompensatsiyani rad etish, dasturdan chiqarish, mablagʻni qaytarish, shartnomaviy neustoyka yoki korporativ nizo boʻlishi mumkin.
Xorijiy investorlar qatnashishi mumkinmi
Ha. Xorijiy jismoniy va yuridik shaxslar venchur tashkilot muassisi va malakali investor boʻlishi mumkin. Asosiy dastur startapni Oʻzbekiston rezidenti boʻlgan yuridik shaxs sifatida rasmiylashtirishni talab qiladi, ammo taʼsischining xorijiy fuqaroligi ishtirok etishga oʻz-oʻzidan toʻsqinlik qilmaydi.
Xorijiy investor soliqlar toʻlangandan keyin dastlabki va qoʻshimcha investitsiya, daromad, investitsiyani sotishdan tushgan mablagʻ va shartnoma toʻlovlarini oʻtkazishi mumkin. Mablagʻlarni erkin oʻtkazish kafolati toʻlovga qobiliyatsizlik, kreditorlarni himoya qilish yoki sud yoxud arbitraj qarorini ijro etish kabi qonuniy cheklovlar bilan amal qiladi.
Kompaniyani roʻyxatdan oʻtkazish, xorijiy taʼsischining ulushi va korporativ hujjatlar alohida koʻrib chiqiladi. Biznesni roʻyxatdan oʻtkazish haqidagi maqola MChJ ochish tartibi va xorijiy ishtirokchi hujjatlarini tushuntiradi. Kompaniya tuzilgach, loyiha oʻz modelini tanlangan startap dasturi mezonlariga solishtiradi.
Oʻzgarishlar va asoschi tekshiruvi
2025–2026-yillarda nimalar oʻzgardi
- 2025-yil 31-oktabrdan 2025-yil 30-oktabrdagi PQ-320 yangi sunʼiy intellekt loyihalarini “Fondlar fondi” va IT Park Ventures orqali tanlov asosida moliyalashtirishni hamda texnik hujjatlarni 15 kunda parallel ekspertizadan oʻtkazishni belgiladi.
- 2026-yil 13-fevraldan 2026-yil 11-fevraldagi PQ-59 toʻrt bosqichli ekotizimni joriy etdi; 1-apreldan “Raqamli startaplar” mezonlari, kompensatsiyalar va toʻgʻridan-toʻgʻri IT-park maqomi yangilandi, 1-sentabrdan esa “Oliygohlar — startaplar generatori” dasturi boshlandi.
- 2026-yil 22-iyuldan 2026-yil 21-apreldagi OʻRQ-1137 avvalgi MChJ toʻgʻrisidagi Qonunni almashtirdi hamda korporativ shartnoma, yangi ishtirokchini qabul qilish, minoritar ishtirokchini himoya qilish va ulushni oʻtkazish qoidalarini yangiladi.
- 2026-yil 28-avgustdan 2026-yil 27-avgustdagi PF-175 2027–2030-yillarga “Kelajak tadbirkori” dasturini nazarda tutdi: 8 yoʻnalishda 30 tagacha startap, har bir loyiha uchun 3 yilga ulushga aylantiriladigan foizsiz va garovsiz qarz yoki SAFE shaklida 5 milliard soʻmgacha investitsiya. Davlat ulushi 49 foizdan oshmaydi.
Taʼsischi bitimdan oldin nimalarni tekshirishi kerak
Avval eng katta summani emas, mos vositani tanlang. Grant ulush berilmaydigan tasdiqlangan xarajatga; qarz qaytarish uchun tushunarli pul oqimi bor loyihaga; konvertatsiyalanadigan qarz kompaniya bahosini keyinga qoldirish maqsadga muvofiq boʻlgan holatga; ulushli investitsiya esa investor darhol korporativ huquq oladigan bitimga mos keladi.
Ariza yoki term sheet imzolashdan oldin quyidagilarni tekshiring:
- kompaniya yoshi, daromadi, sohasi, raqamli modeli va Platformada roʻyxatdan oʻtish talablariga mos keladimi;
- mablagʻ grant, kompensatsiya, qaytariladigan qarz, konvertatsiyalanadigan qarz yoki kapitalga hissa hisoblanadimi;
- qaysi xarajatlar maqbul, ular qachon toʻlanadi va qanday hujjatlar bilan tasdiqlanadi;
- intellektual mulk kimga tegishli va investorga litsenziya yoki huquqlardagi ulush berish mumkinmi;
- ulush qanday hisoblanadi, muhim masalalarda kim ovoz beradi, keyingi raund qanday oʻtadi va ulushlar qanday kamayadi;
- qaysi hodisa investorning chiqishi, taʼsischining ulushni qayta sotib olishi yoki qarz konvertatsiyasiga olib keladi;
- qanday hisobot, tekshiruv, qaytarish majburiyati, javobgarlik chorasi va nizoni hal etish tartibi qoʻllanadi.
Bu tartib davlat koʻmagi va xususiy investitsiyani moliyalashtirish summasi bilan birga huquqiy oqibatlari boʻyicha taqqoslash imkonini beradi.
Koʻp beriladigan savollar
Startap davlat grantini qaytarishi kerakmi?
Grant oddiy kredit emas va odatda jadval boʻyicha qaytarilmaydi. Shunga qaramay, oluvchi tanlov shartlari, shartnoma, smeta va mablagʻning maqsadiga rioya qiladi. Tasdiqlovchi hujjatlar boʻlmasa, natija bajarilmasa yoki mablagʻ loyihadan tashqariga sarflansa, dastur kompensatsiyani rad etishi, moliyalashtirishni toʻxtatishi yoki shartnoma asosida pulni qaytarishni talab qilishi mumkin. Xarajat qilishdan oldin dastur boʻnak beradimi yoki tasdiqlangan xarajatni keyin qoplaydimi, aniqlanadi.
Startap MChJni roʻyxatdan oʻtkazmasdan koʻmak olishi mumkinmi?
Jismoniy shaxs ayrim ideaton, xakaton va IT-park inkubatsiya dasturlarida qatnashishi mumkin. Asosiy “Raqamli startaplar” dasturi Oʻzbekiston rezidenti boʻlgan yuridik shaxslarga moʻljallangan. Ayrim yoshlar choralari fuqaroga keyinchalik yuridik shaxs tuzish sharti bilan qatnashish imkonini beradi. Shuning uchun shakl vositaga bogʻliq: gʻoyani kompaniya tuzishdan oldin sinash mumkin, lekin kapitalga investitsiya va tizimli choralarning koʻpi uchun kompaniya kerak.
Konvertatsiyalanadigan qarz venchur investitsiyadan nimasi bilan farq qiladi?
Konvertatsiyalanadigan qarz avval qarzdorlikni yuzaga keltiradi va u belgilangan hodisada ulushga aylanishi mumkin. Toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyada investor hissa kiritish yoki ulush sotib olish rasmiylashtirilgach ulush oladi. Konvertatsiyalanadigan qarz baholashni kechiktiradi, ammo tomonlar konvertatsiya usuli, baholash chegarasi, chegirma, muddat va keyingi raund boʻlmasa oqibatlarni kelishib oladi. Ulushli moliyalashtirish ovoz, foyda va chiqish shartlarini darhol belgilaydi.
Har qanday grant IT-park rezidenti maqomini beradimi?
Yoʻq. Umumiy mezonlarsiz toʻgʻridan-toʻgʻri maqom “Raqamli startaplar” dasturi ishtirokchisi boʻlgan loyihaga beriladi. Boshqa tanlovda gʻolib boʻlish, ilmiy grant olish yoki xususiy investitsiya jalb qilish oʻz-oʻzidan bu maqomni yaratmaydi. Loyiha aynan shu dasturda ishtirok etishini va tegishli reyestrlarga kiritilganini tasdiqlaydi. Maqom olingach, kompaniya rezident majburiyatlarini, jumladan jami daromaddan ajratma toʻlashni bajaradi.
Tax and Legal
yuridik tekshiruv va yangilash
Oʻzbekiston, Toshkent sh.,
Afrosiyob koʻchasi, 4b
2026-yil 5-sentabr