IT Park Uzbekistan: rezidentlik, imtiyozlar va talablar

IT-park rezidenti 2028-yil 1-yanvargacha soliq toʻlamaydi, eksport daromadning yarmidan koʻp boʻlsa — 2040-yilgacha, xodimlar ish haqidan jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻini (JShDS) 7,5 foiz stavkada ushlab qoladi va chet elliklarni ishga ruxsatnomasiz yollaydi. Buning evaziga kompaniya IT-parkka jami daromadning 1 foizini toʻlaydi va faqat tasdiqlangan biznes-reja boʻyicha ishlaydi. Maqomni Oʻzbekistonda roʻyxatdan oʻtgan har qanday yuridik shaxs oladi, qaror 15 ish kunida qabul qilinadi.

Qisqacha:

• 2028-yil 1-yanvargacha rezidentlar QQS va ijtimoiy soliqni ham qamrab olgan holda barcha soliqlardan ozod; 2028-yildan 2040-yilgacha — eksport daromadning 50 foizidan koʻp boʻlsa, QQSdan tashqari barcha soliqlardan
• Xodimlar ish haqidan JShDS — 12 foiz oʻrniga 7,5 foiz
• IT-parkka ajratma — har oy jami daromadning 1 foizi; 2026-yil 1-apreldan eksport ulushi past boʻlsa — 2 yoki 3 foiz
• Maqom 15 ish kunida beriladi, ariza my.it-park.uz portali orqali topshiriladi
• Xorijiy mutaxassislar mehnat faoliyati huquqiga tasdiqnomasiz ishlaydi, IT-viza 3 yilgacha muddatga beriladi

Yangilangan: 2026-yil 02-sentyabr

Kim IT-park rezidenti boʻla oladi

Dasturiy mahsulotlar va axborot texnologiyalari texnologik parki (IT-park) Prezidentning 2017-yil 30-iyundagi PF-5099-son Farmoni bilan taʼsis etilgan va 2019-yilda ish boshlagan. Park eksterritoriallik prinsipida ishlaydi: rezident Oʻzbekistonning istalgan hududidagi kompaniya boʻlishi mumkin. Rezidentlarni roʻyxatga olish va imtiyozlarni qoʻllash tartibi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 15-iyuldagi 589-son qarori bilan belgilangan. Parkni Raqamli texnologiyalar vazirligi huzuridagi Direksiya boshqaradi, sayti — it-park.uz.

Rezident maqomiga faqat Oʻzbekistonda roʻyxatdan oʻtgan yuridik shaxslar daʼvogarlik qilishi mumkin; YTT va oʻzini oʻzi band qilgan shaxslar rezident boʻlmaydi. Kompaniya ruxsat etilgan roʻyxatdagi bir yoki bir nechta faoliyat turini yuritishi, Direksiya shakli boʻyicha iqtisodiy asoslangan biznes-rejaga ega boʻlishi (xizmatlar va ularning hajmi, monetizatsiya modeli, rejalashtirilgan moliyaviy natijalar) va hisob tizimlarini soliq organlarining axborot tizimlari bilan integratsiya qilishi kerak. Taʼsischilar chet elliklar boʻlishi mumkin: 2024-yil boshida 1 652 rezidentdan 426 tasi xorijiy kapital ishtirokidagi kompaniyalar edi.

2026-yil 1-apreldan rezident imtiyozlari toʻlov tashkilotlari, toʻlov tizimi operatorlari, marketpleyslar va mikromoliya tashkilotlariga nisbatan qoʻllanilmaydi (2025-yil 26-dekabrdagi PQ-388).

Bu yerda faqat rezident maqomi haqida yozilgan. Kompaniya hali yoʻq boʻlsa, biznesni roʻyxatdan oʻtkazish haqidagi maqoladan boshlang: unda MChJni 30 daqiqada onlayn ochish va xorijiy taʼsischiga nima kerakligi koʻrsatilgan. IT-parkka arizani roʻyxatdan oʻtgan zahoti topshirish mumkin.

IT-park rezidentlari uchun imtiyozlar

Imtiyozlar PF-5099-son Farmon bilan berilgan va 2024-yil 14-oktabrdagi PF-157-son Farmon bilan uzaytirilgan; soliq normalari Soliq kodeksining 483-moddasida mustahkamlangan. Ular faqat biznes-rejadagi faoliyat turlari doirasida amal qiladi: boshqa faoliyatdan olingan daromadga umumiy tartibda soliq solinadi.

Soliq imtiyozlari Rezidentlarning yagona reyestriga kiritilgan oydan keyingi oyning 1-sanasidan, bojxona imtiyozlari — ekspertizaning ijobiy xulosasi olingan kundan qoʻllanadi. Bojsiz olib kirilgan tovarlar uch yil ichida oʻz ehtiyoji uchun emas, boshqa maqsadda ishlatilsa, imtiyoz summasi penya bilan undiriladi.

Misol: xodimning oylik ish haqi 20 000 000 soʻm boʻlsa, rezident 12 foizli stavka boʻyicha 2 400 000 soʻm oʻrniga 1 500 000 soʻm JShDS ushlab qoladi va 12 foizli ijtimoiy soliqni (2 400 000 soʻm) hisoblamaydi. Bir xodim boʻyicha tejash — oyiga 3 300 000 soʻm.

Imtiyozlarni amalda qoʻllash (my3.soliq.uz orqali soliq organini xabardor qilish, JShDS va ijtimoiy soliq hisobotlari, IKPU va QQSsiz hisob-fakturalar) IT-park rezidentlarining savollariga javoblar maqolasida yoritilgan. Rezidentning oʻzi xorijiy platformalardan bulutli xizmat va reklama sotib olganda norezident daromadidan olinadigan soliq va QQS umumiy qoidalar boʻyicha hisoblanadi — ular QQS haqidagi maqolada tushuntirilgan.

Valyuta va kadrlar boʻyicha preferensiyalar

Rezident xorijiy mutaxassislarni mehnat faoliyati huquqiga tasdiqnomasiz yollashga, ularga ish haqini va xorijiy taʼsischilarga dividendlarni eksport tushumlari doirasida xalqaro toʻlov kartalariga valyutada toʻlashga, xizmatlarni eksport shartnomasisiz onlayn-doʻkonlar orqali eksport qilishga haqli. 2026-yil 1-yanvardan rezidentlar auditoriyasi 100 mln dan ortiq platformalardagi reklama va dasturiy taʼminot obunasi uchun korporativ kartalar orqali eksport tushumlari doirasida, lekin yiliga 500 ming AQSh dollaridan oshmagan miqdorda toʻlaydi; 5 ming dollargacha toʻlovlar «E-contract»ga kiritilmaydi, oʻz mahsulotlariga xorijdan obuna toʻlovini esa ommaviy oferta boʻyicha qabul qilish mumkin (2025-yil 16-sentabrdagi PQ-286). Rezidentning tashqi savdo bitimi oferta aksept qilinganda tuzilgan hisoblanadi, kod yoki hujjatlar almashinuvi yozma shaklga tenglashtiriladi, hisob-kitoblar faqat Oʻzbekiston banki orqali oʻtadi va maʼlumotlar YEEISVOga kiritiladi (2024-yil 15-martdagi PQ-129).

Virtual ofis

Direksiya virtual ofisni yuridik va pochta manzili sifatida shaxsiy kabinetdagi ariza boʻyicha, kompaniya rahbari Oʻzbekiston fuqarosi boʻlsa, taqdim etadi; manzil taʼsis hujjatlariga kiritiladi, narxni Direksiya belgilaydi. Bunday rezidentlarga manzilda yoʻqligi uchun hisobvaraq operatsiyalarini toʻxtatish, koʻchmas mulk yoki ijara yoʻqligi sababli yuqori soliq xavfi toifasiga kiritish va shu asoslarda QQS toʻlovchisi guvohnomasini toʻxtatish qoʻllanilmaydi.

Rezident maqomini qanday olish mumkin

Ariza my.it-park.uz portali orqali biznes-reja ilova qilingan holda topshiriladi. Direksiya boshqa hujjatlarni talab qilishga haqli emas; maʼlumotlarning toʻgʻriligi uchun ariza beruvchi javob beradi. Arizani topshirish Direksiya saytidagi ommaviy oferta — Rezident faoliyati shartlari toʻgʻrisidagi shartnomaga rozilik hisoblanadi.

Rad etish faqat hujjatlardagi kamchiliklar bartaraf etilmaganda, Ekspert kengashi yoʻnalishni eskirgan yoki ahamiyatsiz deb topganda, biznes-reja roʻyxat doirasidan chiqib ketganda yoki kompaniya va u bilan bogʻliq shaxslarning IT-park oldida bajarilmagan majburiyatlari boʻlganda mumkin. Sabablar bartaraf etilgach, ariza qayta topshiriladi.

2026-yil 1-apreldan «Raqamli startaplar» dasturi ishtirokchilari umumiy mezonlarsiz va eksportning minimal koʻrsatkichlarisiz maqom oladi, IT-park huzuridagi Moliyaviy maslahat va yuridik yordam xizmati ularga 12 oy bepul xizmat koʻrsatadi (2026-yil 11-fevraldagi PQ-59).

Rezidentga ruxsat etilgan faoliyat turlari

Rezident faqat roʻyxatdagi (589-son qarorga 2-ilova) va biznes-rejasiga kiritilgan faoliyat turlari boʻyicha ishlaydi. Roʻyxat qisqacha quyidagilarni qamrab oladi:

1. Dasturiy taʼminotni, jumladan kompyuter oʻyinlarini loyihalash, ishlab chiqish va sotish, litsenziyalar va mutlaq huquqlarni berish
2. Dasturiy taʼminotni joriy etish, qoʻllab-quvvatlash, kuzatib borish va takomillashtirish, u bilan ishlashga oʻqitish
3. Maʼlumotlar bazalari, maʼlumotlarni qayta ishlash, avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlari
4. Tizimli va biznes-tahlil, axborot tizimlari auditi
5. Uchinchi shaxslar uchun maʼlumotlarni qidirish va qayta ishlash boʻyicha avtomatlashtirilgan xizmatlar, oʻz dasturida reklama
6. Norezidentlar uchun biznes-jarayonlar autsorsingi
7. Mikro-, opto- va nanoelektronika, maʼlumot uzatish va radioaloqa tizimlari, yuqori texnologiyali qurilmalar va oʻrnatilgan dasturiy taʼminot
8. Axborotni himoya qilish, jumladan kriptografiya va ERI, buyumlar interneti
9. IT sohasida, shu jumladan onlayn oʻqitish hamda IT-taʼlim doirasida chet tillarini oʻqitish — oʻqitish daromadining 40 foizidan oshmagan holda
10. Internet orqali axborot xizmatlari eksporti
11. Multimedia va dizayn, animatsiya, kibersport, IT-loyihalarni venchur moliyalashtirish va akseleratsiya
12. Kamida ikki xorijiy davlatda faoliyat yurituvchi, eksporti ustun tashkilotlar xizmatlari

2026-yil 11-fevraldan roʻyxat bilimlar jarayonlari autsorsingi (KPO) eksporti, BPO sohasida oʻqitish (bunday daromadning 40 foizigacha), co-location va maʼlumotlarni qayta ishlash markazlari, ilmiy-tadqiqot ishlari (R&D), aerokosmik texnologiyalar va «Raqamli startaplar» loyihalari bilan toʻldirilgan.

Ayrim yoʻnalishlar rezident maqomidan qatʼi nazar litsenziya yoki xabarnoma talab qiladi — masalan, axborotni kriptografik himoya qilish. Bunday faoliyatni biznes-rejaga kiritishdan oldin litsenziyalanadigan faoliyat turlari roʻyxatini tekshirib koʻring.

IT-park rezidentining majburiyatlari

Rezident quyidagilarni bajarishi shart:

• faqat biznes-rejadagi faoliyat turlarini yuritish; yangi yoʻnalishlar — Direksiya qoʻshimcha biznes-rejani tasdiqlagandan keyin
• Rezident faoliyati shartlari toʻgʻrisidagi shartnomaga rioya qilish
• faoliyati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni, statistika va soliq hisobotlarini Direksiya belgilagan shakl va muddatlarda portal orqali taqdim etish
• har oy keyingi oyning 20-sanasidan kechiktirmay jami daromaddan ajratma oʻtkazish
• har yili 1-iyulgacha moliyaviy-xoʻjalik faoliyatining majburiy auditini va maxsus masala auditini (faoliyatning roʻyxatga mosligi, faoliyat turlari ulushi, eksport hajmi va tarkibi) oʻtkazib, hisobot va xulosa nusxalarini Direksiyaga yuborish
• chet tillarini oʻqitishdan olingan daromadni IT-taʼlim daromadining 40 foizi doirasida saqlash

Majburiy auditdan boʻyin tovlaganlik uchun mansabdor shaxslarga 2.200.000 soʻmdan 4.400.000 soʻmgacha jarima solinadi (MJtKning 179-1-moddasi).

IT-parkka ajratmalar

Bazaviy stavka — oylik jami daromadning 1 foizi; daromad SKning 297-moddasi boʻyicha aniqlanadi va tushumdan tashqari boshqa daromadlarni ham oʻz ichiga oladi. Misol: oylik daromad 800 000 000 soʻm boʻlsa, rezident keyingi oyning 20-sanasigacha 8 000 000 soʻm oʻtkazadi.

Jami daromaddagi eksportning minimal ulushi 2024-yil 1-oktabrdan 10 foiz, 2026-yil 1-apreldan 20 foiz va 2027-yil 1-yanvardan 35 foizni tashkil etadi; yiliga 5 mlrd soʻmgacha daromadga bu talab qoʻllanilmaydi.

Rezident maqomidan mahrum qilish

Amaldagi faoliyat roʻyxatga mos kelmasa, shartnoma bajarilmasa, hisobot, biznes-reja, audit hisoboti va xulosasi muddatida taqdim etilmasa yoki ularda notoʻgʻri maʼlumot boʻlsa, ajratmalar toʻlanmasa, kompaniya qayta tashkil etilsa yoki bankrot deb topilsa, shuningdek ixtiyoriy voz kechilganda Direksiya maqomdan mahrum qiladi. Oʻzgartirib qayta tashkil etish va nom oʻzgarganda maqom saqlanadi: Direksiyaga murojaat uchun 10 kun beriladi. Soliq organlari Direksiya xabarnomasi boʻyicha imtiyozlarni bekor qiladi va soliq toʻlash majburiyatlarini tiklaydi; soliq imtiyozlari keyingi oyning 1-sanasidan, bojxona imtiyozlari maqomdan mahrum qilingan kundan toʻxtaydi.

Xorijiy mutaxassislar va taʼsischilar uchun IT-viza

Koʻp martalik «IT-visa» Oʻzbekistondan chiqmasdan uzaytirish huquqi bilan 3 yilgacha muddatga IT sohasidagi xorijiy investorlarga, IT-mutaxassislarga va rezidentlar taʼsischilariga IT-park Direksiyasining tavsiyasi asosida beriladi. 2025-yil 1-apreldan uni rezident rahbarlari va ularning oʻrinbosarlari, IT sohasida ilmiy darajaga ega xorijiy professorlar (PF-157), shuningdek startap-loyihalar taʼsischilari va mutaxassislari (2024-yil 14-oktabrdagi PQ-357) ham oladi.

Tavsiya IT-Card shaklida Adliya vazirligida 2022-yil 16-sentabrda 3387-son bilan roʻyxatdan oʻtgan Nizom boʻyicha rasmiylashtiriladi, ariza it-visa.uz portalida topshiriladi. Investor loyiha va mablagʻ mavjudligini bank koʻchirmasi bilan, mutaxassis — oxirgi 12 oyda IT sohasidagi kamida 30 ming AQSh dollari yillik daromadini, Oʻzbekistondagi ish beruvchining kafolat xatini va diplom yoki sertifikatni, taʼsischi — rezident kompaniyadagi ishtirokini tasdiqlaydi. Tavsiya bepul beriladi: Ekspert guruhi arizani 20 kungacha koʻrib chiqadi, umumiy muddat — 30 kalendar kundan oshmaydi. Vizaning oʻzini xorijda Tashqi ishlar vazirligining Konsullik-huquqiy departamenti, Oʻzbekistonda ish beruvchi yoki rezident murojaati boʻyicha ichki ishlar organlari 3 sutkadan oshmagan muddatda rasmiylashtiradi. Vizasiz rejimdagi davlatlar fuqarolariga viza oʻrniga IT-vizaga tenglashtirilgan tavsiya beriladi.

IT-Card egasi va uning oila aʼzolari (turmush oʻrtogʻi, ota-onasi, farzandlari) tibbiy va taʼlim xizmatlaridan Oʻzbekiston fuqarolari uchun belgilangan shartlarda foydalanish, karta amal qilish muddatiga vaqtinchalik roʻyxatdan oʻtish hamda koʻchmas mulkni qiymat cheklovisiz va yashash guvohnomasisiz sotib olish huquqiga ega boʻladi. Investor 3 oy ichida investitsiya kiritmasa, mutaxassis 30 ish kunida mehnat shartnomasi tuzmasa yoki shartnoma bekor qilinsa, taʼsischi kompaniyadan chiqsa yoki rezident maqomdan mahrum boʻlsa, tavsiya bekor qilinadi. Xorijda doimiy yashovchi chet ellik kirgan kundan boshlab 3 ish kunidan kechiktirmay boʻlish joyi boʻyicha roʻyxatdan oʻtadi (2025-yil 10-iyuldagi OʻRQ-1074).

Zero Risk dasturi va Local to Global loyihasi

Ikkala chora 2024-yil 26-fevraldagi PQ-87-son qaror bilan joriy etilgan. Zero Risk dasturida xizmatlar eksporti ichki bozordagi hajmdan yuqori boʻlgan, 500 ming AQSh dollaridan boshlab amaldagi eksport shartnomalariga ega yoki yillik aylanmasi 1 mln AQSh dollaridan kam boʻlmagan xorijiy kompaniya tomonidan taʼsis etilgan rezidentlar ishtirok etadi; ariza zerorisk.outsource.gov.uz orqali topshiriladi. Ishtirokchiga quyidagilar taqdim etiladi:

• hududlardagi boʻsh davlat binolari va xonalari — 1 yilgacha bepul foydalanish uchun, soʻngra toʻgʻridan-toʻgʻri ijara shartnomasi asosida
• IT-parkning yangi kompyuter va uskunalari — 1 yilgacha, keyin 3 oy davomida foizsiz boʻlib toʻlab sotib olish sharti bilan
• bir yil davomida ish haqi xarajatlarining xodimlar soniga mutanosib ravishda 15 foizigacha qoplanishi
• kalendar yil ichida kadrlarni qayta tayyorlash xarajatlarining 50 foizigacha, lekin 88.000.000 soʻmdan oshmagan holda, va mutaxassislarni tanlash xarajatlarining 50 foizigacha, lekin 8.800.000 soʻmdan oshmagan holda qoplanishi

Local to Global loyihasi barcha rezidentlar uchun ochiq va bepul eksport mentorligini hamda ilgari surish xarajatlarining 50 foizigacha qoplanishini oʻz ichiga oladi: xorijiy ekspertlar maslahati — 10 ming AQSh dollarigacha, xalqaro koʻrgazma va konferensiyalar — 5 minggacha, xorijga xizmat safarlari — 5 minggacha, xorijiy hamkorlar tashrifi — haqiqiy eksportga qarab 5 mingdan 20 ming dollargacha. Vazirlik roʻyxatidagi xalqaro platformalarda oʻqish xarajatlarining yarmi xodimlarning 50 foizigacha uchun, har bir xodimga yiliga bir marta qoplanadi.

2026-yilda nima oʻzgardi

• 2026-yil 1-yanvardan rezidentlar reklama va dasturiy taʼminot obunasi uchun korporativ kartalar orqali eksport tushumlari doirasida yiliga 500 ming AQSh dollarigacha toʻlaydi — avvalgi tushumning 10 foizi va 100 ming dollar chegarasi oʻrniga (2025-yil 16-sentabrdagi PQ-286)
• 2026-yil 11-fevraldan ruxsat etilgan faoliyat turlari roʻyxati KPO, maʼlumotlar markazlari, R&D va aerokosmik texnologiyalar bilan toʻldirildi; 1-apreldan «Raqamli startaplar» loyihalari umumiy mezonlarsiz rezident maqomini oladi va qatʼiy 1 foiz toʻlaydi (2026-yil 11-fevraldagi PQ-59)
• 2026-yil 1-apreldan daromad va eksport ulushiga bogʻliq 1, 2 va 3 foizli ajratma shkalasi amal qiladi, eksportning minimal ulushi 20 foizga oshirildi; imtiyozlar toʻlov tashkilotlari, marketpleyslar va mikromoliya tashkilotlariga qoʻllanilmaydi (2025-yil 26-dekabrdagi PQ-388)
• 2027-yil 21-yanvardan Raqamli texnologiyalar xalqaro markazi toʻgʻrisidagi konstitutsiyaviy qonun kuchga kiradi (2026-yil 19-avgustdagi OʻRQ-1169): bu alohida huquqiy rejim, uning imtiyozlari IT-park rezidentlariga tatbiq etilmaydi

Koʻp beriladigan savollar

YTT IT-park rezidenti boʻla oladimi?

Yoʻq. Rezident maqomiga faqat Oʻzbekistonda roʻyxatdan oʻtgan yuridik shaxslar daʼvogarlik qiladi. Yakka tartibdagi tadbirkor va oʻzini oʻzi band qilgan shaxs imtiyoz olish uchun MChJ ochib, kompaniya nomidan ariza topshirishi kerak. Taʼsischilarning fuqaroligi ahamiyatga ega emas.

IT-park rezidenti QQS toʻlaydimi?

2028-yil 1-yanvargacha — yoʻq: ozodlik sotishdagi QQSni ham, xorijiy kompaniyalardan IT-xizmatlar sotib olishdagi QQSni ham qamrab olgan holda barcha soliqlarga taalluqli. 2028-yildan 2040-yilgacha eksportyor-rezidentlar QQSdan tashqari barcha soliqlardan ozod, shuning uchun ichki aylanma boʻyicha QQS umumiy tartibda toʻlanadi.

Faqat ichki bozorda ishlash mumkinmi?

Mumkin, lekin shartlar bilan. 2028-yilgacha soliq imtiyozlari eksportga bogʻliq emas. Yiliga 5 mlrd soʻmdan ortiq daromadda eksport ulushi 20 foizdan (2027-yildan 35 foizdan) past boʻlsa, IT-parkka ajratmalar 2 yoki 3 foizgacha oshadi, 2028-yildan esa imtiyozlar faqat eksporti daromadning 50 foizidan koʻp kompaniyalarda saqlanadi.

Rezident ruxsat etilmagan faoliyat bilan shugʻullansa nima boʻladi?

Direksiya maqomdan mahrum qiladi, soliq organlari esa mahrum qilingan oydan keyingi oyning 1-sanasidan toʻlanmagan soliqlar boʻyicha majburiyatlarni tiklaydi. Yoʻnalishni qonuniy qoʻshish uchun ish boshlashdan oldin Direksiyada qoʻshimcha biznes-rejani tasdiqlatish kifoya.

Rezidentning xorijiy xodimiga ishga ruxsatnoma kerakmi?

Yoʻq. Rezident xorijiy mutaxassislarni mehnat faoliyati huquqiga tasdiqnomasiz jalb qiladi. Mutaxassisga Direksiya tavsiyasi boʻyicha 3 yilgacha IT-viza rasmiylashtiriladi, ish haqini eksport tushumi doirasida xalqaro kartaga valyutada toʻlash mumkin, JShDS 7,5 foiz stavkada ushlab qolinadi.