Oʻzbekistonda mol-mulk soligʻi

2026-yilda jismoniy shaxslar koʻchmas mulkning kadastr qiymatidan 0,36 foizdan 1,5 foizgacha (Soliq kodeksining 422-moddasi) mol-mulk soligʻi toʻlaydi, tashkilotlar esa odatda oʻrtacha yillik qiymatning 1,5 foizini toʻlaydi. Jismoniy shaxslar uchun soliqni soliq organi hisoblaydi; korxonalar bazani oʻzi aniqlaydi va shakllantirilgan hisobotni tekshiradi.

Qisqacha:

• jismoniy shaxsning kvartirasi, uy-joyi yoki dala hovlisi uchun stavka maydon va manzilga qarab 0,36, 0,48 yoki 0,64 foizni tashkil etadi;
• jismoniy shaxsga tegishli tadbirkorlikda yoki daromad olish uchun foydalaniladigan noturar koʻchmas mulk 1,5 foiz, muddatida tugallanmagan noturar qurilish esa 3 foiz stavkada soliqqa tortiladi;
• fuqaro toʻlov xabarnomasini 1-martgacha oladi va soliqni 15-aprel hamda 15-oktabrgacha teng ulushlarda toʻlaydi;
• tashkilotlar uchun umumiy stavka 1,5 foiz, muddatida tugallanmagan qurilish uchun 3 foiz, ayrim infratuzilma va konservatsiya qilingan mol-mulk uchun 0,7 foiz;
• avval obyekt turi, kadastr yoki qoldiq qiymati, mahalliy koeffitsiyent, imtiyoz va huquq yuzaga kelgan sanani tekshiring, chunki har bir omil yakuniy summani oʻzgartiradi.

Yangilangan: 2026-yil 04-sentyabr

Soliqni kim toʻlaydi va qaysi mol-mulk soliqqa tortiladi

Jismoniy shaxslar uchun soliq toʻlovchi — soliqqa tortiladigan koʻchmas mulk egasi, shu jumladan chet el fuqarosidir. Yuridik shaxs tashkil etgan yoki tashkil etmagan dehqon xoʻjaliklari ham soliq toʻlovchi hisoblanadi. Mulkdorning joylashgan yerini aniqlash imkoni boʻlmasa yoki u vafot etgan boʻlsa, mol-mulkka egalik qilayotgan yoki undan foydalanayotgan shaxs soliq toʻlovchi deb eʼtirof etiladi. Bu tarkib soliq toʻlovchilar qoidasida (Soliq kodeksining 418-moddasi) belgilangan.

Jismoniy shaxsga tegishli quyidagi mol-mulk turlari (Soliq kodeksining 419-moddasi) soliqqa tortiladi:

• uy-joylar, kvartiralar va dala hovli imoratlari;
• tadbirkorlik faoliyati yoki daromad olish uchun moʻljallangan noturar koʻchmas mulk;
• normativ muddatida tugallanmagan noturar qurilish obyektlari;
• koʻp kvartirali uyga uzviy bogʻliq avtomashina turar joyi, shuningdek boshqa imoratlar, binolar va inshootlar.

Noturar obyekt loyiha-smeta hujjatlarida belgilangan davrda bitkazilmasa, normativ muddatida tugallanmagan qurilish hisoblanadi. Normativ muddat belgilanmagan boʻlsa, qurilishga ruxsatnoma olingan oydan boshlab 24 oy ichida qurilish tugallangan yoki tugallanmaganligi tekshiriladi.

Ushbu maqola koʻchmas mulk soligʻini tushuntiradi, lekin uning ostidagi yer uchun toʻlovni qamrab olmaydi. Yer soligʻining bazasi va hududiy stavkalari boshqacha. Bir manzil boʻyicha ikkala majburiyatni tekshirish kerak boʻlsa, mol-mulk va yer soligʻi haqidagi maqolaga qarang.

Jismoniy shaxs mol-mulk soligʻini qanday hisoblaydi

Hisob-kitob koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ belgilaydigan kadastr qiymatidan (Soliq kodeksining 420-moddasi) boshlanadi. Bitta obyekt uchun formula: kadastr qiymati yoki qoʻllaniladigan eng kam qiymatning kattasi × stavka × mahalliy koeffitsiyent. Bir shaxsda bir nechta obyekt boʻlsa, baza har biri boʻyicha alohida aniqlanadi.

Uy-joy, dala hovli, avtomashina turar joyi, boshqa imorat yoki tugallanmagan noturar qurilish boʻyicha baza 42 000 000 soʻmdan kam boʻlishi mumkin emas. Tadbirkorlik yoki daromad olish uchun moʻljallangan noturar koʻchmas mulkning har kvadrat metri uchun eng kam qiymat Toshkent shahrida 3 530 000 soʻm, Nukus shahri va viloyat markazlarida 2 350 000 soʻm, boshqa shaharlar va qishloq joylarda 1 390 000 soʻmni tashkil etadi.

Vakolatli organ obyektni baholamagan boʻlsa, shartli qiymat Toshkent, Nukus va viloyat markazlarida eng kam bazaning besh baravariga, boshqa joylarda esa ikki baravariga teng boʻladi. Daromad keltiradigan noturar koʻchmas mulk egasi Soliq kodeksida nazarda tutilgan hollarda mustaqil baholash natijasini taqdim etishi mumkin.

Misol. Maydoni 90 kv. m boʻlgan kvartiraning kadastr qiymati 300 000 000 soʻm. 0,36 foiz stavkada mahalliy koeffitsiyentgacha soliq 300 000 000 × 0,36% = 1 080 000 soʻm boʻladi. Manzil uchun 1,1 koeffitsiyent belgilangan boʻlsa, natija 1 080 000 × 1,1 = 1 188 000 soʻmni tashkil etadi. 2026-yilgi oʻtish cheklovi tatbiq etiladigan obyekt boʻyicha bu summa 2025-yil soligʻi × 1,3 bilan ham solishtiriladi.

Jismoniy shaxslar uchun qanday stavkalar amal qiladi

Stavka obyektning vazifasi, maydoni va joylashuviga bogʻliq. Soliq kodeksida quyidagi stavkalar (Soliq kodeksining 422-moddasi) belgilangan:

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, viloyatlar va Toshkent shahar xalq deputatlari Kengashlari ushbu stavkalarga 0,7 dan 1,3 gacha koeffitsiyent belgilashi mumkin. Shu sababli turli hududlardagi oʻxshash kvartiralar boʻyicha hisob-kitob farqlanishi mumkin. 2026-yil uchun aynan obyekt manziliga tegishli koeffitsiyent olinadi.

Davlat roʻyxatidan oʻtkazilmagan yangi qurilgan uy-joyning shartli qiymatiga ikki karra stavka qoʻllaniladi. Jismoniy shaxs yoki oilaviy korxona uy-joyda bir vaqtda yashab, unda mahsulot ishlab chiqarsa yoki xizmat koʻrsatsa, daromadli noturar obyekt stavkasi emas, 0,36–0,64 foizlik turar joy stavkalari saqlanadi.

Jismoniy shaxslar uchun qanday imtiyozlar bor

Soliq kodeksida ikki guruh imtiyoz mavjud. Ayrim shaxslarning mol-mulki (Soliq kodeksining 421-moddasi) toʻliq ozod qilinadi:

• “Oʻzbekiston Qahramoni” unvoniga sazovor boʻlgan fuqarolar, Sovet Ittifoqi Qahramonlari, Mehnat Qahramonlari va uchala darajadagi Shuhrat ordeni bilan taqdirlangan shaxslar;
• urush nogironlari va qatnashchilari, shuningdek ularga tenglashtirilgan shaxslar;
• 421-moddada koʻrsatilgan holatlarda halok boʻlgan harbiy xizmatchilar, ichki ishlar organlari va Milliy gvardiya xodimlarining ota-onalari hamda yangi nikohdan oʻtmagan bevalari;
• yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalar uchun davlat ajratgan turar joylar — ular 23 yoshga toʻlguniga qadar.

Oʻn va undan ortiq bolasi bor ota-onalardan birining, pensionerlarning hamda I va II guruh nogironligi boʻlgan shaxslarning mol-mulki 60 kv. m doirasida ozod qilinadi. Imtiyoz mulkdor tanlagan faqat bitta turar joy obyektiga tatbiq etiladi. Tasdiqlovchi hujjatlarni mulkdor obyekt joylashgan yerdagi soliq organiga mustaqil ravishda topshiradi. Huquq yil davomida yuzaga kelsa yoki tugasa, soliq tegishli oydan boshlab qayta hisoblanadi.

Qayta tiklanuvchi energiya uchun alohida imtiyoz bor. Quvvati 1 kVtdan ortiq va 100 kVtgacha boʻlgan qurilma oʻrnatilsa, bitta turar joy boʻyicha soliq koʻpi bilan 880.000 soʻmga kamaytiriladi. Muddat oʻrnatilgan oydan uch yil, quyosh panellari quvvatining kamida 25 foiziga teng energiya toʻplash tizimi boʻlsa esa oʻn yil. Energiya taʼminoti tashkilotining maʼlumotnomasi asos boʻladi.

Jismoniy shaxs xabarnomani qachon oladi va soliqni qachon toʻlaydi

Soliq organi summani obyekt joylashgan yerda 1-yanvar holatidagi baza asosida hisoblaydi. Toʻlov xabarnomasi 1-martdan kechiktirmay (Soliq kodeksining 423-moddasi) imzo qoʻydirib, soliq toʻlovchining shaxsiy kabineti, SMS, soliq organlarining maxsus mobil ilovasi yoki olinganligini tasdiqlaydigan boshqa usulda yetkazilishi kerak.

Yillik soliq ikki teng qismda 15-aprel va 15-oktabrgacha toʻlanadi. Mulk huquqi yil davomida oʻtsa, yangi mulkdor huquq yuzaga kelgan oydan, avvalgi mulkdor esa 1-yanvardan huquq tugagan oyning boshigacha toʻlaydi. Ulushli mulkda har bir mulkdor oʻz ulushiga mutanosib ravishda toʻlaydi. Meros mol-mulki uchun soliq merosxoʻrning mulk huquqi yuzaga kelgan oydan boshlanadi.

Obyekt yoʻq qilingan, buzilgan yoki buzib tashlangan boʻlsa, soliq undirish shu oydan toʻxtatiladi. Qayta hisoblash uchun mahalliy davlat hokimiyati vakillik organi yoki fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organi bergan hujjat kerak. Maydon, qiymat, ulush, foydalanish maqsadi yoki egalik davridagi xatoni toʻlov muddatidan oldin kadastr maʼlumotlari va xabarnoma bilan solishtirish lozim.

Vafot etgan mulkdorning soliq qarzi qolgan boʻlsa, merosxoʻrlar uni meros qiymati doirasida (Soliq kodeksining 94-moddasi), qabul qilingan ulushlarga mutanosib ravishda va meros qabul qilingan kundan boshlab bir yildan kechiktirmay toʻlaydi. Vafot etgan shaxsga hisoblangan penya va jarimalar undirish imkonsiz deb eʼtirof etiladi.

Yuridik shaxslarning mol-mulk soligʻini kim toʻlaydi

Soliqqa tortiladigan mol-mulki bor Oʻzbekiston yuridik shaxslari va mamlakatda koʻchmas mulkka ega norezident yuridik shaxslar soliq toʻlovchi hisoblanadi. Mulkdorni aniqlab boʻlmasa, mol-mulkka egalik qiluvchi yoki undan foydalanuvchi toʻlaydi. Koʻchmas mulkni moliyaviy ijaraga olgan lizing oluvchi ham soliq toʻlovchilar roʻyxatiga (Soliq kodeksining 410-moddasi) kiradi, islomiy moliyalashtirish operatsiyalari uchun bevosita koʻrsatilgan hol bundan mustasno.

Yuridik shaxs toʻrt guruh obyekt (Soliq kodeksining 411-moddasi) uchun soliq toʻlaydi:

• huquqlari davlat roʻyxatidan oʻtkazilishi lozim boʻlgan binolar va inshootlar;
• normativ muddatida tugallanmagan qurilish;
• temir yoʻllar, magistral quvurlar, aloqa va elektr uzatish liniyalari hamda ularning ajralmas texnologik qismi boʻlgan inshootlar;
• qurilish tashkiloti yoki quruvchining balansida sotish uchun turgan uy-joy koʻchmas mulki foydalanishga topshirilganidan olti oy oʻtgach.

Quyidagilar soliq solish obyekti hisoblanmaydi: NNTning notijorat faoliyatida foydalaniladigan koʻchmas mulki; belgilangan maqsadda ishlatiladigan uy-joy-kommunal va boshqa umumfuqaroviy shahar xoʻjaligi obyektlari; umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari; sugʻorish va kollektor-drenaj tarmoqlari; balansda turgan, lekin biznesda ishlatilmaydigan fuqaro muhofazasi va safarbarlik obyektlari; tegishli maʼlumotnoma bilan tasdiqlangan ekologiya, sanitariya-tozalash va yongʻin xavfsizligi obyektlari; yer uchastkalari; “Mahalla servis” kompaniyalarining belgilangan vazifalar uchun moʻljallangan binolari.

Korxona soliq bazasini qanday aniqlaydi

Binolar, inshootlar va infratuzilma obyektlari uchun baza — oʻrtacha yillik qoldiq qiymati (Soliq kodeksining 412-moddasi), yaʼni boshlangʻich yoki tiklanish qiymatidan hisob siyosatidagi amortizatsiya ayriladi. Tugallanmagan qurilish va quruvchining sotilmagan uy-joyi uchun oʻrtacha yillik qiymat olinadi. Norezidentning koʻchmas mulki uchun baza huquqni tasdiqlovchi hujjatlardagi oʻrtacha yillik qiymatdir.

Roʻyxatdan oʻtkaziladigan bino va inshootlarning har kvadrat metri uchun eng kam qiymat Toshkentda 3 530 000 soʻm, Nukus va viloyat markazlarida 2 350 000 soʻm, boshqa shaharlar va qishloq joylarda 1 390 000 soʻm. Viloyat Kengashi eng kam qiymatga 0,5 gacha kamaytiruvchi koeffitsiyent kiritishi mumkin. Bir kvadrat metrning balans qiymati eng kam miqdordan past boʻlsa, korxona mustaqil baholash, shu jumladan oldingi ikki yilda oʻtkazilgan baholash natijasini taqdim etishi mumkin.

Oʻrtacha yillik qiymat har oyning oxirgi kunidagi qoldiq qiymatlar yigʻindisining oʻn ikkidan bir qismi (Soliq kodeksining 413-moddasi) sifatida aniqlanadi. Baza har bir obyekt boʻyicha alohida hisoblanadi. Korxona soliqqa tortiladigan va soliqdan ozod faoliyatni birga yuritsa, alohida hisob olib boradi; buning imkoni boʻlmasa, baza soliqqa tortiladigan faoliyatdan olingan sof tushumning jami sof tushumdagi ulushi asosida aniqlanadi.

Misol. Korxonaning Toshkentda maydoni 400 kv. m boʻlgan binosi bor. Uning oʻrtacha yillik qoldiq qiymati 1 000 000 000 soʻm, lekin eng kam baza 400 × 3 530 000 = 1 412 000 000 soʻmni tashkil etadi. Umumiy 1,5 foiz stavkada yillik soliq 1 412 000 000 × 1,5% = 21 180 000 soʻm boʻladi.

Yuridik shaxslar uchun mol-mulk soligʻi stavkalari

Korxonalar uchun umumiy stavka 1,5 foiz (Soliq kodeksining 415-moddasi). Soliq kodeksi yana ikkita maxsus stavkani belgilaydi:

Soliq davri — kalendar yil (Soliq kodeksining 416-moddasi). Faqat stavkaning oʻzi soliq summasini bermaydi: avval qiymat turi tanlanadi, eng kam baza tekshiriladi, obyekt balansda turgan davr va imtiyozlar aniqlanadi.

Yuridik shaxslar uchun imtiyozlar

Soliq hisoblanganda baza toʻrt guruh qiymatiga (Soliq kodeksining 414-moddasi) kamaytiriladi:

• madaniyat va sanʼat, taʼlim, sogʻliqni saqlash, jismoniy tarbiya va sport, ijtimoiy taʼminot obyektlari, turistik zonalardagi sanatoriy-kurort obyektlari bundan mustasno;
• qishloq xoʻjaligi korxonalari balansidagi qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtirish va saqlash yoki ipak qurti yetishtirish uchun foydalaniladigan mol-mulk;
• yangi neft va gaz quduqlari foydalanishga topshirilganidan ikki yil, undan keyin uch yil davomida 50 foizga kamaytirilgan stavka;
• Prezident tasdiqlagan roʻyxatdagi yuqori texnologiyali ishlab chiqarish uskunalari egallagan obyekt qismi, uskuna foydalanishga qabul qilinganidan uch yil.

Yagona ishtirokchilari nogironligi boʻlgan shaxslarning jamoat birlashmalari boʻlgan yuridik shaxslar nogironligi boʻlgan shaxslar xodimlarning kamida 50 foizini tashkil etsa va ularning ish haqi fondi umumiy fondning kamida 50 foiziga teng boʻlsa, soliqdan ozod qilinadi. Ayrim qayta tiklanuvchi energiya qurilmalari va shahar hamda tuman markazlaridan tashqaridagi qishloq joylardagi antenna-machta metall konstruksiyalari ham ozod qilinadi.

Quvvati 100 kVtgacha boʻlgan qayta tiklanuvchi energiya qurilmasi uchun imtiyoz foydalanishga topshirilganidan uch yil, quyosh panellari quvvatining kamida 25 foiziga teng toʻplash tizimi boʻlsa oʻn yil; 100 kVt va undan ortiq qurilma uchun oʻn yil amal qiladi. Moddada chiqarib tashlangan hududlardan tashqaridagi yangi koʻp qavatli ishlab chiqarish binolari uch yilgacha hisoblangan soliqqa uch qavat uchun 0,9 dan yetti va undan ortiq qavat uchun 0,5 gacha koeffitsiyent qoʻllashi mumkin; yordamchi xonalar bino maydonining 20 foizidan oshmasa, hisobga olinadi.

Umumiy shartlar ham bor. Mol-mulk va yer soligʻi imtiyozlari oʻtgan yilgi tushum foydalanilgan imtiyoz summasidan yuqori boʻlsa, har bir xodimga oyiga kamida 2.720.000 soʻm hisoblangan va oʻrtacha yillik xodimlar soni kamida uch kishini tashkil etgan taqdirda qoʻllaniladi. Bu shartlar tatbiq etilmaydi (Soliq kodeksining 75-moddasi) toʻgʻridan-toʻgʻri xususiy chet el investitsiyalari ishtirokidagi yuridik shaxslarga, mahsulot taqsimotiga oid bitim ishtirokchilariga, NNT va budjet tashkilotlariga, nogironligi boʻlgan shaxslar jamoat birlashmalariga tegishli shartlarni bajargan tashkilotlarga hamda 2026-yil 1-yanvargacha maqom olgan maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilariga.

Soliq kodeksining vaqtinchalik normasi yoki Prezident yoxud Vazirlar Mahkamasi qaroridagi toʻliq ozod qilish har doim nol toʻlov degani emas: bunday oluvchilar hisoblangan soliqning 1 foizini toʻlaydi. Masalan, hisoblangan soliq 21 180 000 soʻm boʻlsa, toʻlov 21 180 000 × 1% = 211 800 soʻmni tashkil etadi. 2024-yil 1-sentabrdan 2027-yil 1-sentabrgacha “Oʻzbekzargarsanoati” uyushmasi aʼzosi boʻlgan zargarlik buyumlari ishlab chiqaruvchilarining ishlab chiqarishda foydalanadigan koʻchmas mulki vaqtincha ozod qilingan (Soliq kodeksining 483-moddasi); ushbu imtiyozga 1 foizlik qoida tatbiq etiladi.

Korxonalar uchun hisobot va toʻlov muddatlari

Soliq kodeksining 417-moddasida soliqni toʻlovchining oʻzi hisoblash qoidasi, yillik muddat va boʻnak toʻlovlari jadvali saqlangan. Shu bilan birga, 2026-yil 1-yanvardan proaktiv tartib amal qiladi: yuridik shaxslarning mol-mulk soligʻi hisobotini soliq organi shakllantiradi, korxona esa besh ish kuni ichida zarur tuzatishlarni kiritishi mumkin. Shu sababli tashkilot shakllantirilgan hisobotdagi obyekt, qiymat, imtiyoz va stavkani tekshirishi, tafovut boʻlsa tuzatilgan hisobotni taqdim etishi kerak.

Asosiy muddatlar toʻlov tartibida (Soliq kodeksining 417-moddasi) belgilangan:

Boʻnak toʻlovlari yakuniy soliqdan 10 foizdan ortiq kamaytirilgan boʻlsa, soliq organi ularni haqiqiy summa boʻyicha qayta hisoblab, penya qoʻshadi. Mol-mulk korxonaning asosiy hisobga olish joyidan tashqarida majburiyat tugʻdirsa, davlat organi maʼlumot berishi shart boʻlmagan hollarda korxona obyekt joylashgan joyda hisobga qoʻyish uchun oʻn kun ichida (Soliq kodeksining 131-moddasi) murojaat qiladi; soliq organi uni uch ish kunida hisobga qoʻyadi.

Mol-mulkni boshqarish shartnomasida majburiyat boshqaruvchiga yuklatilgan boʻlsa, uni shartnoma tuzilgan sanadan boshlab boshqaruvchi (Soliq kodeksining 93-moddasi) bajaradi. U alohida hisob yuritishi kerak. Boshqaruvchi soliqni hisoblamasa yoki toʻlamasa, majburiyat boshqaruv muassisiga yoki naf oluvchiga oʻtadi.

Kechiktirish yoki notoʻgʻri hisoblash oqibatlari

Penya toʻlov muddatidan keyingi kundan boshlab har bir kalendar kun uchun hisoblanadi. Kunlik stavka toʻlanmagan summaga nisbatan Markaziy bankning amaldagi qayta moliyalashtirish stavkasining uch yuzdan bir qismiga (Soliq kodeksining 110-moddasi) teng. Penya soliqdan tashqari toʻlanadi va boshqa javobgarlik choralarini istisno qilmaydi.

Notoʻgʻri hisoblash yoki boshqa qonunga xilof harakat sabab soliq kam toʻlangan va maxsus huquqbuzarlik tarkibi mavjud boʻlmagan holatda toʻlanmagan soliqning 20 foizi miqdorida jarima (Soliq kodeksining 224-moddasi) solinadi. Masalan, 5 000 000 soʻm kam toʻlangan boʻlsa, jarima 5 000 000 × 20% = 1 000 000 soʻm, bundan tashqari soliq va penya toʻlanadi.

Hisob yuritilmagani yoki hisob-kitob uchun zarur hujjatlar berilmagani uchun 1.320.000 soʻm miqdorida maʼmuriy jarima (MJtKning 175-moddasi) belgilangan. Hisobot kech topshirilsa fuqaro uchun 440.000 soʻm, mansabdor shaxs uchun 4.400.000 soʻm, mikrofirma yoki kichik korxona uchun 1.320.000 soʻm; soliqlarni toʻlash topshiriqnomasi bankka berilmasa 2.200.000 soʻm jarima qoʻllaniladi.

YTT boʻlmagan jismoniy shaxsning qarzi 1 000 000 soʻmdan oshsa (Soliq kodeksining 125-moddasi), soliq organi sudga murojaat qilib, belgilangan navbatda pul va keyin mol-mulkni undirishi mumkin. Soliq organining normativ tusga ega boʻlmagan hujjati yoki harakati ustidan yuqori turuvchi soliq organiga yoki sudga shikoyat qilish mumkin (Soliq kodeksining 230–231-moddalari); shikoyat berilishi bahsli qaror ijrosini, qoʻshimcha soliqlar va sanksiyalarni undirishni shikoyat hal etilguniga qadar toʻxtatadi.

2025–2026-yillarda nimalar oʻzgardi

• 2025-yil 19-avgustdagi PF-138-son Farmon 2026-yil 1-yanvardan yuridik shaxslarning mol-mulk soligʻi hisobotini soliq organlari shakllantirishini joriy etdi. Korxona shakllantirilgan hisobotga besh ish kuni ichida tuzatish kiritishi mumkin.
• 2025-yil 26-dekabrdagi PQ-388-son qaror 2026-yil 1-yanvardan turar joy koʻchmas mulki, shu jumladan ommaviy baholangan obyektlar soligʻi oʻsishini chekladi: hisob-kitob 2018-yilda belgilangan kadastr qiymatiga asoslangan boʻlsa, summa 2025-yil soligʻining 1,3 baravaridan oshmasligi kerak.
• 2026-yil 27-avgustdagi PF-175-son Farmon kichik va oʻrta biznes uchun 2026-yil 31-dekabrgacha “Ikkinchi imkon” amnistiyasini belgiladi. Amnistiya eʼlon qilinishidan oldin yuzaga kelgan asosiy soliq qarzi toʻliq toʻlansa, penya hisobdan chiqariladi; hisobot mustaqil tuzatilib, qoʻshimcha soliq toʻliq toʻlansa, penya hisoblanmaydi. 2027-yil 1-yanvar holatiga asosiy soliq qarzi boʻlmasligi kerak.

Toʻlashdan oldin nimalarni tekshirish kerak

Obyekt manzili va turini, roʻyxatdan oʻtgan maydonini, kadastr qiymati yoki hisob maʼlumotlarini, mulkdagi ulushni va huquq yuzaga kelgan oyni solishtiring. Keyin respublika stavkasi, mahalliy Kengashning koeffitsiyent haqidagi qarori, eng kam baza va imtiyoz hujjatlarini tekshiring. Korxona uchun oʻrtacha yillik hisob-kitob, koʻchmas mulkning hisobga olish joyi, boʻnaklar jadvali va soliq organi shakllantirgan hisobot ham muhim.

Jismoniy shaxs xabarnomani soliq toʻlovchining shaxsiy kabineti (Soliq kodeksining 56-moddasi), SMS yoki soliq ilovasi orqali olishi mumkin. Yuridik shaxslar va YTTlar soliq organi bilan hujjatlarni shaxsiy kabinet orqali almashadi. Summa mustaqil hisob-kitobdan farq qilsa, qaysi boshlangʻich koʻrsatkichni tuzatish kerakligini aniqlash uchun baza, maydon, foydalanish maqsadi, koeffitsiyent, egalik davri va imtiyozni shu tartibda solishtiring.

Koʻp beriladigan savollar

Jismoniy shaxsning mol-mulk soligʻi qanday hisoblanadi?

Obyektning 1-yanvar holatidagi kadastr qiymatini olib, qoʻllaniladigan eng kam qiymat bilan solishtiring. Katta summani foydalanish maqsadi, maydon va joylashuvga mos stavkaga, soʻng mahalliy koeffitsiyentga koʻpaytiring. 200 kv. mgacha boʻlgan oddiy kvartira uchun bazaviy stavka 0,36 foiz. 2026-yilgi oʻtish qoidasi tatbiq etiladigan uy-joy boʻyicha natijani 2025-yil soligʻi × 1,3 bilan ham solishtiring.

Jismoniy shaxs mol-mulk soligʻini qachon toʻlaydi?

Soliq organi xabarnomani 1-martdan kechiktirmay yuborishi kerak. Kalendar yil uchun soliq ikki teng qismda toʻlanadi: birinchi qism 15-aprelgacha, ikkinchi qism 15-oktabrgacha. Obyekt sotib olinsa, sotilsa, meros qilib olinsa yoki yoʻq qilinsa, soliq mulk huquqi boshlangan yoki tugagan oyga qarab taqsimlanadi.

Voyaga yetmagan mulkdor soliq toʻlaydimi?

Soliq kodeksining 418-moddasi soliqqa tortiladigan mol-mulkka ega jismoniy shaxslarni soliq toʻlovchi deb eʼtirof etadi va yosh boʻyicha alohida istisno belgilamaydi. Hisob-kitob obyekt va mulk huquqiga bogʻliq. Mulkdor yetim bola yoki ota-ona qaramogʻidan mahrum bola sifatida imtiyozga ega boʻlsa, 421-modda shartlari asosida davlat ajratgan turar joy 23 yoshgacha soliqdan ozod qilinadi.

Yuridik shaxs mol-mulk soligʻini qanday hisoblaydi?

Har bir obyekt boʻyicha oʻrtacha yillik qoldiq qiymati yoki oʻrtacha yillik qiymatni aniqlang, binoning bir kvadrat metr qiymatini hududiy minimum bilan solishtiring va tegishli stavkani qoʻllang. Umumiy stavka 1,5 foiz, muddatida tugallanmagan qurilish uchun 3 foiz, ayrim infratuzilma va konservatsiya qilingan obyektlar uchun 0,7 foiz. Shundan keyin baza kamaytirilishi, ozod qilishlar va boʻnak toʻlovlarini hisobga oling.

Mustaqil baholash soliqni kamaytirishi mumkinmi?

Ha, lekin faqat Soliq kodeksida nazarda tutilgan hollarda. Bir kvadrat metr qiymati belgilangan minimumdan past boʻlgan korxona mustaqil baholash, shu jumladan oldingi ikki yilda oʻtkazilgan baholash natijasini taqdim etishi mumkin. Xuddi shunday qoida jismoniy shaxsning tadbirkorlik yoki daromad uchun moʻljallangan noturar koʻchmas mulkiga tatbiq etiladi. Oddiy uy-joy uchun boshlangʻich koʻrsatkich kadastr qiymati va qonundagi eng kam bazadir.